2010 vergi artışı yılı olacak

Türkiye'de 2010'da ödenecek vergilere yüzde 2.2 olan yeniden değerleme oranı kadar zam geldi

Perşembe, 31 Aralık 2009 - 05:00

2010 vergi artışı yılı olacak

Prof Dr. Şükrü Kızılot, bu zammın bütçe açığını kapatmak için yapıldığını belirterek “Emlak Vergisi’nde artış değil adeta patlama var. Akaryakıttan, sigaradan ve beyaz eşyadan alınan vergiler daha birçok vergi 2010’da artacak” dedi.

BÜTÇE AÇIĞI KAPANACAK

Maliye Bakanlığı’nın Gelir Vergisi Genel Tebliği’ne göre 2010’da ödenecek vergilere yüzde 2.2 olan yeniden değerleme oranı kadar zam geldi. Değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarı, 2010 gelirlerine uygulanmak üzere 7 bin 700 TL, yıllık kira bedeli toplamı büyükşehir belediye sınırları içinde 4 bin 300 TL, diğer yerlerde 3 bin TL olacak. Prof. Dr. Şükrü Kızılot, bütçe açığının hızla arttığını belirterek açığı kapamak için vergilerin artırıldığını, en büyük artışın Emlak Vergisi’nde olduğunu dile getirdi.

EMLAK VERGİSİ'NDE PATLAMA

2010 vergilerini değerlendiren Prof. Dr. Şükrü Kızılot, yeni vergilerle ilgili “22 milyon vatandaşı ilgilendiren Emlak Vergisi’nde artış değil adeta patlama var. 2010’da otomobil vergisi, noter ve yargı harçları, pasaport ve diploma harcı, işyeri açmada ödenen ruhsat harcı, damga vergisi, çevre temizlik vergisi ve daha birçok vergi artıyor. Ayrıca, akaryakıttan alınan Özel Tüketim Vergisi, sigaradan ve beyaz eşyadan alınan vergi ve daha birçok vergi 2010’da artacak” açıklamasında bulundu.

2010 vergilerini tek tek ele alan Şükrü Kızılot, vergilerle ilgili şu bilgileri verdi:

YENİ DÜZENLEMELER GETİRİLDİ

Engellilere ek indirim

Yaklaşık 10 milyon ücretliye, 2010 yılında uygulanacak ‘Gelir Vergisi Tarifesi’ belli oldu. Yeni vergi tarifesi, 2009 yılı için uygulanan tarifedeki ilk gelir diliminin 100 TL artırılması yani 8.700 TL’den 8.800 TL’ye yükseltilmesi şeklinde oldu. Diğer dilimler aynı kaldı. Yalnızca ücretlileri değil, ücret dışındaki gelirleri de (ticari kazanç, kira geliri, serbest meslek kazancı, zirai kazanç, kâr payı ve temettü geliri ve arızi kazançları da) ilgilendiren yeni tarifeye göre engelli ücretlilere, asgari geçim indiriminin yanı sıra sakatlık indirimi adı altında ilave bir vergi kolaylığı sağlanıyor. Buna göre, 2010’da birinci derece engellilere 680 TL, ikinci derece engellilere 330 TL, üçüncü derece engellilere 160 TL sakatlık indirimi uygulanacak. Burada söz edilen birinci derece engelliler çalışma gücünün asgari yüzde 80’ini, ikinci dereceler asgari yüzde 60’ını, üçüncü dereceler de en az yüzde 40’ını kaybetmiş olanlardır.

Yemek yardımı artmadı

İşverenlerin, işyeri ya da işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde, işçilerin yemek yedikleri durumlarda, 2009’da 10 TL olarak uygulanan istisna tutarı, 2010’da artırılmadı ve 10 TL olarak kaldı. Hazine bonosu ve devlet tahviline stopaj var, beyan yok 2010 yılında elde edilecek olan Hazine bonosu ve Devlet tahvili faiz geliri üzerinden yüzde 10 stopaj (vergi kesintisi) yapılacak. Ancak faiz gelirinin tutarı ne olursa olsun, yıllık beyanname ile beyan edilmeyecek. Gelir Vergisi de ödenmeyecek.

1 Ocak 2006’dan önce ihraç edilenlere indirim

1 Ocak 2006 tarihinden önce ihraç edilen her türlü tahvil ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde, 2009 yılı gelirlerine yüzde 16.7 indirim oranı uygulanacak. Bu gelirlere ayrıca istisna uygulanmayacak.

Borsa kazancına yine vergi yok

2010 yılında, tıpkı 2009 yılında olduğu gibi, gerçek kişilerce elde edilecek borsa kazançları ‘tutarı ne olursa olsun’ yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmeyecek. 2010 yılında elde edilecek borsa kazançları, stopaja da tabi olmayacak.

Yurtdışında elde edilen faiz beyan edilecek

Gayrimenkul, otomobil ya da başka bir malın bağışlanması halinde, 2010’da bağışlanan malın 2 bin 535 TL’si veraset ve intikal vergisinden müstesna olacak. Yarışmalarda kazanılan paraların da yine 2 bin 535 TL’si vergiye tabi tutulmayacak.Yurtdışındaki bankalardan elde edilen faizler beyan edilecek. Türkiye’de beyan edilen gelirden, faiz gelirinin elde edildiği ülkede stopaj yapılmışsa, bu stopaj Türkiye’de hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilir yani indirilir. Kalan kısım, vergi olarak ödenir.

2010 yılı faiz ve repo gelirlerine beyan yok

2010 yılında, elde edilen banka mevduat faizi, döviz tevdiat hesabı faizleri ve repo gelirleri, tutarı ne olursa olsun, vergi dairesine beyan edilmeyecek ve gelir vergisi de ödenmeyecek. Faiz ödemelerinden sadece yüzde 15 stopaj (vergi kesintisi) yapılacak. Bu uygulama, aksine bir yasa değişikliği olmadığı takdirde, 31 Aralık 2015 tarihine kadar devam edecek.

Off-shore hesapların faizine 1090 lira sınırı

Bu faizler, stopaja tabi olmadığı için, Türkiye’de beyan edilmesi gerekiyor. 2010 yılında, off-shore bir ülkedeki banka hesabından faiz geliri elde edilmesi durumunda, yıllık faiz gelirinin TL karşılığı, 1.090 TL’ye (2009’da 1.070 TL’ye) kadar ise beyanname verilmeyecek. Aşması durumunda, beyanname verilecek.

Alacak faizi 1090 lirayı aşarsa vergisi ödenecek

Bir kişinin, bir başka kişiye borç para verip karşılığında sağladığı parasal menfaat alacak faizi olarak kabul edilip, vergiye tabi tutuluyor. 2010 yılında elde edilen alacak faizi tutarı, 1.090 TL’ye (2009 yılında ise 1.070 TL’ye) kadar ise beyan edilmeyecek. Aşması durumunda, tamamı beyan edilecek. Alacak faizleri stopaja tabi değil.

Şirket ortaklarına güzel haber

2010 yılında elde edilen ve 239 bin 200 TL’ye kadar olan limited şirket kâr payı ya da anonim şirket temettü gelirine (kâr payına), vergi ödenmeyecek. Nedenine gelince, 2010 yılı vergi tarifesine göre, 239 bin 200 TL’ye kadar olan kâr payı için, ödenecek vergi çıkmıyor. Bunun altında kâr payı alanlar ise beyanname verdiklerinde 1 TL vergi ödemeyecekleri gibi, üste vergi iadesi alacaklar. Buna göre, 2010 yılında elde edilecek kâr payı ya da temettü geliri:

* 44 bin TL’den az ise beyanname verilmeyecek. Kâr dağıtımındaki yüzde 15 stopaj, nihai vergi olacak.

* 44 bin TL ile 239 bin 600 TL arasında ise beyanname verilmesi gerekiyor. Ancak ödenecek vergi çıkmayacak. Vergi iadesi talep edilebilecek.

* 239 bin TL’den fazla ise beyanname verilmesi ve fark vergi ödenmesi gerekiyor.

3