24 AĞUSTOS 2010'DA EMEKLİ OLABİLİRSİNİZ

Cumartesi, 01 Mayıs 2010 - 05:00

Soru: 24 Ağustos 1962 doğumluyum. 18 Kasım 1985’te Bağ-Kur’lu oldum. Primlerimi aralıksız ödedim. 20 ay askerliğimi borçlandım. Ne zaman emekli olabilirim? Murat ÜNAL

Cevap:
Askerlik yaptığınız tarihi belirtmemişsiniz. Sorunuzu sigorta başlangıç tarihinden önce askerlik yaptığınız varsayımına göre cevaplandırıyoruz.
Emekli olmak için 25 tam yıl (9000 gün) prim ödeme ve 48 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan 48 yaşınızı dolduracağınız 24 Ağustos 2010 tarihinde emekli olabilirsiniz.

18 yaşından önceki başlangıcınız geçerli
Soru: 7 Temmuz 1974 doğumluyum. 14 yaşında komi olarak 5 Nisan 1988 tarihinde bir lokantada işe başladım. Bu tarihte sigorta girişim yapıldı.
SGK’dan bilgi aldığımda bana sigorta başlangıcımın 18 yaşından küçük olduğum için otomatikman 18 yaşını doldurduğum 7 Temmuz 1992 tarihi olarak dikkate alınacağını belirttiler.
Bu doğru mu? Şu an 4800 gün prim ödemem var. Emekli olacağım tarihi öğrenebilir miyim? Metin KESKİNOL

Cevap:
8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olduğunuzdan, bu tarihte yürürlüğe konan ve emekli olmak için aranan prim ödeme gün sayısını artıran ve ayrıca yaş şartı getirerek emekli olmayı zorlaştıran 4447 sayılı yasa şartlarına tabi olarak emekli olacaksınız.
Sözü edilen yasanın yürürlük tarihi olan 8 Eylül 1999 tarihi itibarıyla sizin gibi sigortalı olanların, yeni yasaya geçişleri kademeli olarak sağlandı. 8 Eylül 1999 tarihi itibarıyla sahip olunan sigortalılık sürelerine göre getirilen yaş şartına ilişkin kademeler, Anayasa’ya aykırı bulunarak, Anayasa Mahkemesi’nce iptal edilmesi üzerine yerine 23 Mayıs 2002 tarihi itibarıyla sahip olunan sigortalılık süresine göre belirlenen yeni yaş kademeleri uygulamaya kondu. Yasanın, kademeleri belirleyen maddesinde, 18 yaşla ilgili bir düzenleme olmadığından, 18 yaşından önceki sigorta başlangıcınız geçerli.
Otomatikman 18 yaşını doldurduğunuz tarihte sigortalı olduğunuz gibi bir durum söz konusu değil. 5 Nisan 1988’deki başlangıç tarihinize göre, emekli olmak için, 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. 575 gün daha prim ödeyerek, 4800 gün olan prim ödemenizi 5375 güne tamamlamanız şartıyla, 50 yaşınızı dolduracağınız 7 Temmuz 2024 tarihinde emekli olabilirsiniz.

Borçlanmayla 15 yılı doldurup kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz
Soru: Daha önceki yazılarınızdan, isteğe bağlı işten ayrılma durumunda kıdem tazminatı alabilmek için 15 yıl sigortalı olmak ve 3600 gün prim ödemiş olmak şartını taşımak gerektiğini biliyorum. Bunu yapmak içinde işyerimizin bağlı olduğu sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüğünden ‘Kıdem Tazminatı Alabilir’ yazısını alıp işverene ibraz etme gerekliliği olduğunu da biliyorum. İlk işe giriş tarihim 1 Nisan 1998.
Bu tarih aynı zamanda benim sigorta başlangıç tarihim, yani 12 yıldır sigortalıyım. Bu sürede 4190 gün prim ödemiş durumdayım. Prim şartını sağlamama rağmen 15 yıl şartını sağlamıyorum. Benim sorum şu askerlik sürem bu süreye dâhil edilebilir mi?
Ben yedek subay olarak askerlik yaptım. 1 Ağustos 1996-16 Aralık 1996 arasında eğitim birliğinde yedek subay öğrenci olarak (4 ay 16 gün, sanırım bu süreyi borçlanmam gerekecek), 16 Aralık 1996-21 Kasım 1997 tarihleri arasında da yedek subay olarak askerlik hizmetimi yaptım.
Yedek subay olarak görev yaptığım bu süre içerisinde benden Emekli Sandığı için kesinti yapılmıştı. Yani toplamda eğitim ve yedek subay sürem dâhil 15 ay 21 gün askerlik hizmetim var.
Bu süreyi 12 yıllık mevcut sigortalılık süreme ekleyebilir miyim? Bu durumda 13 yıl 3 ay 21 gün sigortalı sayılabilir ve 1 yıl 9 ay sonra 15 yıl sigortalı olmak şartını sağlamış olmaz mıyım? Ufuk ÖZKAN/TRABZON

Cevap:
Sorunuzda da belirttiğiniz gibi, 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödemesi olan, kendi isteğiyle de olsa kıdem tazminatını alarak işinden ayrılabiliyor. 3600 günden fazla prim ödemeniz olduğundan, sigortalılık sürenizi 15 yıla tamamladığınızda kıdem tazminatını alarak işinizden ayrılabilirsiniz.
Yedek subaylık döneminizde Emekli Sandığı iştirakçisi olarak emekli keseneği ödediniz. Dolayısıyla yedek subaylık döneminiz ve bu dönemin yüzde 25 fazlası fiili hizmet süresi zammı olarak (360 güne 90 gün hesabıyla) sigortalı sürenize eklenir. Ancak, yedek subay okul döneminizde, prim ödenmediğinden sürenize eklenmez.
Yedek subay okul dönemini borçlanma hakkınız var. Bu süreyi borçlanmanız halinde, hem sigortalılık süresi, hem de prim ödeme gün sayısı olarak kazanırsınız. Bu şekilde sigortalılık sürenizi 15 yıla tamamladığınızda, kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılabilirsiniz.

Haziran 2010’da emekli olabilirsiniz
Soru: 15 Nisan 1960 doğumluyum. 1 Şubat 1987 tarihinde Bağ-Kur’lu oldum. 1980 yılında askere gittim. 20 ay askerlik yaptım. Askerlik borçlanmamı yatırıp Bağ-Kur’dan emekli olmak istiyorum. Borçlanmayı ödediğimde Haziran 2010’da emeklilik hakkına sahip olabilir miyim?  MUZAFFER

Cevap:
Bağ-Kur başlangıç tarihinden önce 20 ay olarak yaptığınız askerlik sürenizi borçlanmanız halinde, başlangıç tarihiniz 20 ay geri gider ve emekli olmak için 25 tam yıl prim ödeme ve 48 yaş şartlarına tabi olursunuz. Yaş şartını sağladığınızdan, prim ödemenizi 25 tam yıla tamamlayacağınız 1 Haziran 2010 tarihinden itibaren emekli olabilirsiniz.

Daha az Taşıt Vergisi için kasko değerinin yüzde 5’inin vergiden fazla olması gerek
Soru: Motor silindir hacmi 3000 santimetreküp (cm3) olan 1998 model bir otomobilim var. Eski otomobiller için dilekçe vererek, yıllık Taşıt Vergisi düşürülüyormuş. Ben de dilekçe vererek vergimi düşürebilir miyim? Bu konuda beni aydınlatabilir misiniz? Özgür TATLI

Cevap:
Taşıtının kasko değerinin yüzde 5, ödeyeceği Motorlu Taşıt Vergisi’nden fazla olanlar, vergi tarifesinde aynı yaş grubunda bulunan taşıtlar için bir alt kademede belirlenen tutarda vergi ödeyebiliyor.
Otonuzun 2010 yılı Motorlu Taşıtlar Vergisi 1.099 TL’dir. Otonuzun kasko değerinin 15.000 TL olduğunu varsaydığımızda vergi tutarı olan 1.099 TL, kasko bedelinin yüzde 5’i olan 750 TL, fazla olduğundan, vergi tarifesindeki aynı yaş grubuna ait bir alt kademedeki taşıtlara ait 731 TL ödemeniz gerekir.
Bu uygulamadan yararlanarak daha az vergi ödemeniz için, bir sigorta acentesine, ‘Motorlu Taşıtlar Vergisi tutarına esas olan kasko sigortası değeri bildirim formu’ düzenletip onaylatarak, bir dilekçe ekinde, taşıtınızın yönünden bağlı olduğunuz vergi dairesine vermeniz yeterli olacaktır. Hatta varsa, geçmiş yıllarda fazla ödediğiniz vergileri de düzeltme talep ederek geri alabilir veya Taşıt Vergisi borcunuza mahsup ettirebilirsiniz.