3600 GÜNLE 60 YAŞINIZI BEKLEMENİZ GEREK

Salı, 11 Mayıs 2010 - 05:00

Soru: 15 Ekim 1960 doğumluyum. 1 Nisan 1983’te SSK’lı oldum. 2790 gün prim ödedim. 1980-1981 arasında 600 gün yaptığım askerliğimi borçlanarak bedelini ödedim. 3390 günüm var. 3600 günden kaç yaşında emekli olabilirim? Osman ÇINAR

Cevap:
Yaş haddinden emekli olmak için, 15 yıl sigorta süresi, 3600 gün prim ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Bildirdiğiniz prim ödemenizin içinde askerlik süreniz yoksa, 210 gün daha prim ödeyerek, ödemenizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 15 Ekim 2020‘de emekli olabilirsiniz. Prim ödemenizi 5075 güne tamamlayacağınız tarihte de normal emekli olabilirsiniz. 5075 günle emekli olmanız daha avantajlı.

Ödeme makbuzunuz varsa dava açın
Soru: Babam 27 Temmuz 1962 doğumlu. Mart 1986’dan beri primleri yatıyor. SSK’da gün sayısı 8048 gün olarak gözüküyor. 1995’te askerlik borçlanmasını yatırmış.
Fakat SSK’ya evraklarını teslim etmeye gittiğinde elindeki askerlik borçlanması ile ilgili belgeyi soğuk damgalı olmasına rağmen kabul etmemişler. Bir makbuz daha istemişler. Elimizde öyle bir şey yok. Arşivlerin taranmasına rağmen bu evrak bulunamamış ve emeklilik işlemlerini başlatmamışlar. Böyle bir şey olabilir mi?
Elinde zaten bir evrak var ve 1995 yılından bahsediliyor. Bunun çözüm yolu nedir? Çalıştığı şirketten de emeklilik dolayısıyla ayrıldı. Askerlik borçlanmasını tekrar yatırmasını istemişler.
Bu tutar 4500 lira gibi bir meblağmış. 1995’te yatırılan paranın üstüne tekrar bir para talep ediyorlar. Ve ısrarla işlemleri başlatmıyorlar. Ne gibi bir çözüm yolu izleyebiliriz? Biz bu askerlik borçlanmasını tekrar yatırsak, daha sonra bu tutarı geri almamız mümkün mü? İbrahim ÖZTÜRK

Cevap:
Elinizde 1995’te askerlik borçlanması bedelini yatırdığınıza dair makbuz, banka dekontu gibi bir belge var da kurum bu belgeyi kabul etmiyorsa, kabul etmeme nedenlerini yazılı olarak vermelerini talep edin.
Verecekleri belge üstüne de iş mahkemesine dava açarak, yargı yoluyla emekli olmaya çalışın. Ancak elinizde borçlanma bedelini yatırdığınıza dair belirttiğimiz türden bir belge yoksa borçlanma bedelini ödemeniz gerekiyor. Borçlanma bedelini ödemiş olsaydınız, kurum neden tekrar borçlanma bedelinin ödenmesini istesin?

ÜÇ AYDA BİR YAYINLANACAK KEY ÖDEME LİSTELERİNİ TAKİP EDİN
Soru: 1) Babamı 16 Ocak 2010’da kaybettik. Kendisi Emekli Sandığı’na bağlı idi. Annem ev hanımı. Babamdan aylık alabilecek. Fakat birkaç yıl önce ölen babasından tek kızı olarak da maaş alıp alamayacağını merak etmekteyiz. Dedem sosyal sigortalara bağlıydı.
Bazı tanıdığımız aynı durumda her iki maaşı da alabildiklerini belirtti. Fakat daha sonra sorun olabileceğini, geri ödeme olarak devletin talepte bulunduğunu belirtenler de oldu. Böyle bir durum var mı?
2) Babamın bugüne kadar KEY ödemeleri ile ilgili herhangi bir talebi veya başvurusu olmamıştı. Kendisi 30 yıl Çapa Tıp Fakültesi’nde röntgen teknisyeni olarak görev yapmış ve bu kurumdan emekli olmuştu. Şu anda annemin bu ödemeyi talep etme hakkı var mı? Nigar YALÇIN TATLAV

Cevap: 1)
Annenize yeni yasa kapsamında aylık bağlanacak. Yeni yasaya göre hem babadan hem eşten aylık bağlanamıyor. Ancak dul ve yetim aylığından yüksek olan tercih edilebiliyor. Muhtemelen babanızdan dolayı bağlanacak olan aylık yüksek olacağından, anneniz babanızdan dolayı dul aylığı bağlatır.

2) Sözleşmeli çalışanlara KEY ödemesi yapılmadı. Babanız kadrolu çalışmışsa KEY ödemesi alması gerekir. 21 Mart 2010 tarihli Resmi Gazete’de KEY ödeme listesi yayınlandı. Bu listeye bakın. Veya en yakındaki Ziraat Bankası’ndan babanız adına KEY ödemesi olup olmadığını öğrenin. Her üç ayda bir KEY ödeme listesi yayınlanacak. Bu listeleri takip edin.

15 gün askerlik borçlanması bir yıl erken emekli eder
Soru: 16 Mayıs 1965 doğumluyum. 1 Haziran 1988’de sigortalı oldum. Hiç aralık vermeden bugüne kadar çalıştım. Askerlikten sonra sigortalı oldum. Askerliğimi de saydırdığımda emeklilik tarihim ne olur? Yıldırım BAYAZIT

Cevap:
Askerliğinizin tamamını borçlanmanıza gerek yok. Askerlik sürenizin 15 gününü borçlanmanız halinde, başlangıç tarihiniz 15 gün geri gider ve 25 yıl sigorta, 5225 gün prim ve 48 yaş şartlarına tabi olursunuz.
Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz bile 48 yaşınızı dolduracağınız 16 Mayıs 2013’te emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi borçlanmazsanız 49 yaşında emekli olacağınızdan, 15 gün askerlik borçlanması ile bir yıl erken emekli olabilirsiniz.

Mahkeme yoluyla doğum borçlanması yapabilirsiniz
Soru: 1965 doğumluyum. 1985’te SSK’lı oldum. 1990’da ayrıldım. 1990 ve 1997 yıllarında iki çocuğum oldu. Ocak 2006’dan beri isteğe bağlı yatırıyorum. Ne zaman emekli olurum? Doğum borçlanması yapabilir miyim? H. KOÇ

Cevap:
20 yıl sigorta süresi, 5075 gün prim ve 42 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemenizi 5075 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca prim ödemenizi 3600 güne tamamlamanız halinde, 2023’te 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte yaş haddinden emekli olabilirsiniz.
Yasaya göre, 2 doğum için de borçlanma yaparak 1440 gün (4 yıl) kazanabilirsiniz. Ancak, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) işten ayrıldıktan sonra 300 gün içinde doğum yapma şartı arıyor. SGK’ya göre ilk doğum için 720 gün borçlanma yapabilir, 2’nci doğum için yapamazsınız.
Ancak, Yargıtay sizin durumunuzda olanların borçlanma yapabildiğine karar verdi. Mahkeme yoluyla da olsa 2’nci çocuğunuz için doğum borçlanması yapabilirsiniz.

Askerliğinizi borçlanmanızda fayda var
Soru: 15 Ekim 1966 doğumluyum. 1989’da sigortalı oldum. Askerlikten sonra sigortalandım. 6300 gün primim var. Ne zaman emekli olurum? Askerliğimi ödersem erken emekli olabilir miyim? Fuat BOZDEMİR

Cevap:
Emekli olma şartlarını sigorta başlangıç tarihi belirliyor. Başlangıç tarihinizi yıl olarak vermişsiniz. Oysa bir gün bile, emekli olma şartlarını oldukça değiştirebiliyor.
Aynı şekilde askerlik süresinin ne kadarının borçlanılması gerektiği ve sağladığı avantajlar da başlangıç tarihine göre değişiyor. 23 Kasım 1989’dan önceki bir tarihte sigortalı olduğunuzu, 18 ay askerlik yaptığınızı ve borçlandığınızı varsayarsak, 25 yıl sigorta, 5375 gün prim ve 50 yaş şartlarına tabi olursunuz.
Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de 50 yaşınızı dolduracağınız 15 Ekim 2016’da emekli olabilirsiniz. Sigorta başlangıç tarihinizi ve askerlik sürenizi bildirmeniz halinde daha net bilgi verebiliriz.