Alınamayan emekli ikramiyeleri için milat 5 Haziran 2010

Cuma, 21 Mayıs 2010 - 05:00

Soru: Bir tanıdığım, 1977-1989 yıllarında Ziraat Bankası’nda çalışırken Haziran 1989’da mazereti nedeniyle istifa etti. Sonra SSK primini kendisi yatırmak şartıyla SSK’dan 2 yıl önce emekli oldu. Duyduğumuz bir habere göre, 1977-1989 yıllarında kendisinden kesilen emekli keseneğinin geri alınma durumu varmış. Böyle bir durum olabilir mi? Ayhan DOĞAN Cevap: Tanıdığınız, bankadaki çalışmalarını ve isteğe bağlı prim ödemelerini birleştirerek emekli oldu. Emekli olan birine ödediği primler iade edilmez. Sanırım siz de prim iadesi olarak, emekli ikramiyesini kastediyor olmalısınız. Çünkü, memuriyetten ayrıldıktan sonra başka sosyal güvenlik kurumlarından emekli olanlara, en son çalıştığı kurum Emekli Sandığı olmadığı için, kendisine memuriyet dönemlerinde emekli ikramiyesi ödenmiyordu. Ancak, Anayasa Mahkemesi uygulamanın kaynağı olan 2829 sayılı Kanun’un 12’nci maddesini iptal etti. Ancak 5 Haziran 2009 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan iptal kararında, yasal boşluk doğmaması için, idareye yeni bir yasa çıkarması için bir yıl süre verdi. Dolayısıyla bir yıllık sürenin dolacağı 5 Haziran 2010’a kadar, iptal edilen yasa hükmü yürürlükte. Hükümet bu tarihe kadar yeni bir yasa çıkaracak. Bu yasa çıktıktan sonra yakınınızın bankada memur olduğu dönem içim emekli ikramiyesi alıp alamayacağı belli olacak. (Yasa çıktığı zaman gerekli açıklamaları yapacağız). Şayet yakınınız yeni yasa kapsamında da emekli ikramiyesi alamazsa, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda dava açarak, emekli ikramiyesini, yargı yoluyla alabileceği kanısındayız.

Eşiniz sigortasını kapatmadığı sürece sizden sağlık yardımını alamaz

Soru: İşçi emeklisiyim. Eşim normal olarak benim sigortamdan yararlanıyordu. Ancak 2007’de maalesef çok başarısız olduğu bir girişimcilik denemesi yaptı ve işini kaybetti. Bağ-Kur’a da borçlu. Eşimin tekrar benim sigortamdan faydalanabilmesi nasıl mümkün olabilir? Bu borcumuzu kolay ödeme hususunda herhangi bir imkan var mı? Mehmet ÇAKAR Cevap: Eşiniz 4/b’li (Bağ-Kur) olduğu sürece, sağlık yardımını kendi sigortasından almak zorunda. 4/b’liler 60 günden fazla prim borcu olduğu takdirde sağlık yardımı alamıyor. Eşinizin sağlık yardımı alabilmesi için, prim borcunu 60 güne düşürmesi gerekiyor. Prim borcunuzu taksitle ödemeniz mümkün. Bunun için kuruma yazılı olarak başvuru yapıp taksitlendirme talebinde bulunmanız gerek. Ekonomik kriz nedeniyle eşiniz gibi prim borcunu ödeyemeyen çok sayıda sigortalı ve işadamı var. Prim borçlarının yeniden yapılandırılması için toplumda ciddi bir beklenti doğdu. Şayet yeni bir yapılandırma yasası çıkarsa, yasa ile yapılan düzenlemeye bağlı olarak, gecikme cezası ve gecikme zammının bir kısmından kurtularak, kalan borcunuzu taksitle ödeyebilirsiniz.

25 yıl prim ve 52 yaş şartına tabisiniz

Soru: 20 Nisan 1970 doğumluyum. 1989’da Bağ-Kur’lu oldum. Askerdeyken sigortalıydım. Bağ-Kur’um devam ediyor. Sigortam başlayalı 19.5 yıl olmuş. Tam yıl olarak ne zaman emekli olurum? Reşat BAŞER Cevap: Sigorta başlangıç tarihinizi tarih yerine yıl olarak vermişsiniz. Sorunuzu 1 Ocak 1989’da Bağ-Kur’lu olduğunuz, 18 ay askerlik yaptığınız ve borçlanmadığınız varsayımına göre cevaplandırıyoruz. 25 tam yıl prim ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemenizi 25 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 52 yaşınızı dolduracağınız 20 Nisan 2022’de emekli olabilirsiniz. (Sigorta başlangıcınızı tarih olarak, hangi tarihler arasında askerlik yaptığınızı ve askerlik sürenizi bildirmeniz halinde daha net bilgi verebiliriz).

7 aylık yurtdışı borçlanması nedeniyle emekli aylığınızı kestirmeden çalışamazsınız

Soru: Bağ-Kur’a emeklilik dilekçemi verdim. 7 aylık yurtdışı hizmetim var. Onu da borçlanıp ödedim. Milli piyango seyyar bayisiyim. Emekliliğimde yine de işime devam edebilecek miyim? Yurtdışı borçlanmasından dolayı bir sorun olur mu? Ali Yoldaş HATAY Cevap: Yurtdışı çalışma sürelerini borçlanarak emekli olanlar, destek primi uygulamasından yararlanamıyor. Emekli aylıklarından destek primi kesilmek suretiyle eski işlerine devam edemiyorlar. Emekli aylığı bağlandıktan sonra, seyyar milli piyango bayiliği işinize devam ettiğiniz takdirde, yurtdışı borçlanmanız olduğundan emekli aylığınız kesilir. Emekli aylığı kesilmeden, destek primi ödeyerek devam etmek istiyorsanız, hemen emeklilik talebinden vazgeçin. Sonra yurtdışı borçlanmanızı iptal ettirin. Şayet emekli olmak için 7 ay (210 gün) prim eksiğiniz varsa, ki öyle olduğu anlaşılıyor, iptal ettirdiğiniz yurtdışı borçlanma süresi kadar (7 ay) daha prim ödedikten sonra, tekrar emeklilik talebinde bulunun. Yurtdışı borçlanma bedelinizi de bundan sonra ödeyeceğiniz prim borcunuza mahsup edilmesini talep edin.

Jeep alımında ödenen KDV, indirim konusu edilemez

Soru: İnşaat işi yapıyoruz. Şantiyelere gidip gelmesi daha uygun olduğundan işletmemize 4x4 bir jeep almayı düşünüyoruz. Jeep alımı nedeniyle ödeyeceğimiz KDV’yi, Maliye’ye ödediğimiz KDV’den düşebilir miyiz? Bahadır PINARCI Cevap: KDV uygulamasında 4x4 arazi tipi jeepler ile jeep benzeri araçlar, kullanım amaçları ve edinme gayeleri dikkate alınarak binek otomobil kapsamında değerlendirilmektedir. Bu durumda, işletmenize satın alacağınız jeep, binek otomobil kapsamında değerlendirildiğinden aracın alışında ödeyeceğiniz KDV’yi, KDV Kanunu’nun 30/b maddesine göre indirim konusu yapmanız mümkün değildir.

Emekli olmanız için iki seçenek

Soru: 1 Ocak 1964 doğumluyum. 26 Mart 1982’de sigortalı oldum. 2250 gün prim ödedim. 550 gün olan askerlik süremi borçlandım. Ne zaman emekli olabilirim? Galip KARAKAYA/İSTANBUL Cevap: İki şekilde emekli olabilirsiniz: 1) 2275 gün daha prim ödeyerek 2800 gün olan prim ödemenizi 5075 güne tamamlayacağınız tarihte (25 yıl sigorta, 5075 gün prim ve 46 yaş şartlarına tabi olarak) 2) 800 gün daha prim ödeyerek, 2800 gün olan prim ödemenizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte. (15 yıl sigorta, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak).