Annenizin 3600 günle 56 yaşı beklemesi gerekiyor

Salı, 30 Mart 2010 - 05:00

Soru: Annem 14 Şubat 1960 doğumlu. 1 Haziran 1982’de sigortalı olarak çalışmaya başladı. 1 Ekim 2007’de işten ayrıldı. SSK prim gün sayısı 3694. Annem ne zaman emekli olabilir? Yaştan erken olabilir mi? Şerife BÜYÜKDURU

Cevap:
Anneniz emekli olmak için, 20 yıl sigortalılık süresi, 5000 gün prim ödeme ve 40 yaş şartlarına tabi. 1306 gün daha prim ödeyerek, 3694 gün olan prim ödemesini 5000 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir. Ayrıca bundan sonra prim ödemese de 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabi olarak, 56 yaşını dolduracağı 14 Şubat 2016’da yaş haddinden emekli olabilir.

Zamları tam olarak mart aylıklarında görebilirsiniz
Soru:
Sorum annemin babasından aldığı Bağ-Kur yetim aylığı ile ilgili. Annem Aralık 2009’da, yani son zamlar maaşlara yansıtılmadan önce 343 TL maaş alıyordu. Son yapılan zamlardan sonra maaşın ne kadar olacağını merakla bekliyorduk. Televizyonlarda en düşük emekli maaşına yüzde 20 zam yapılacağı söyleniyordu.
Ocak ayında ilaç vb. kesintilerden dolayı maaşın ne kadar arttığını anlayamadık. Ama 26 Şubat 2010’da aldığı maaş bizi şaşırttı. Bugün elimize gelen miktar 356 lira. Yapılan zammın ocak ayında işleme konmadığı farklarla birlikte şubat ayında verileceği söylenmişti. Bulunduğumuz ildeki sosyal güvenlik bürosuna telefon açtığımızda hiçbir ilaç kesintisinin yapılmadığını söylediler.
Maaşın neden bu kadar arttığını sorduğumuzda, ‘8 lira arttı, daha ne bekliyordunuz ki?’ gibi bir tepki verdiler. Maaş hesaplamasında bir yanlışlık var mı? Nurşen KARAAĞAÇ

Cevap:
SSK ve Bağ-Kur emekli aylıklarına yapılan 60 TL’lik zamma ilişkin yasa 5 Şubat 2010 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı. Dolayısıyla şubat maaşlarında zammın tamamını görmek mümkün değil. Şubat aylığında görülen zam, emekli aylıklarına yapılan yüzde 4’lük artışa ilişkindir.
Daha sonra ocak, şubat ayları farkları ödendi. Zam, mart ayına ilişkin aylıklara yansıtıldı. Maaşınızın son halini mart aylığınızda görebilirsiniz. Ancak, 60 TL’lik zam, dedenizin aylığına eklenecek. Ve annenizin yetim aylığı bu zamdan aylık bağlama oranında etkilenecek.

KIDEM TAZMİNATI PEŞİN ÖDENİR GEÇ ÖDEME HALİNDE FAİZ ALINIR
Soru: 12 Ağustos 1971 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1985. Altı yıldan beri bir şirkette çalışıyorum. 25 yıl sigortalılık süremi doldurdum. 5200 gün prim ödemem var. Kıdem tazminatımı alarak işimden ayrılmak için Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan yazı aldım. İşyerine verdim kabul ettiler.
Fakat tazminatımı 5 takside bölerek ödemek istediler. Ben de peşin istedim. Kıdem taksidini kanunen taksitle ödeyebilirler mi? Peşin almak için ne yapmam lazım? Taksit çeklerini alıp taksitler bittikten sonra mahkemeye versem olur mu? Bir de askerliğimi ödesem, maaş bağlanma yaşı aşağı düşer mi? Selami AŞI

Cevap:
Kıdem tazminatı peşin ödenir. Yasada, kıdem tazminatının taksitle ödenmesine izin veren bir düzenleme yok. Geç ödenen kıdem tazminatı için, en yüksek banka mevduat hesabına uygulanan oranda faiz ödenmesi gerekir. Kıdem tazminatınızı taksitle alıp, daha sonra geç ödemeden dolayı faiz talebinde bulunabilirsiniz.
Tabii işveren elinizden usulüne uygun ibraname almazsa. İşverenle mahkemeye düşme sevimsiz bir konudur. En doğru olanı işverenle konuşup uzlaşmaktır. İşverenle konuşun. Peşin ödemesini isteyin. Taksitle ödeyecekse bir miktar fark talep edin. İşveren büyük bir ihtimalle bir orta yol bulup uzlaşacaktır. İşveren, çalışanı tarafından ne şikayet edilmek ister, ne de mahkemeye verilmek.

Sekiz üyeli kooperatifin müteahhitten 300 daire alması vergiye tabidir
Soru: Sekiz üyeden oluşan konut yapı kooperatifi, arsasını 300 daire karşılığında müteahhide kat karşılığı verirse, kooperatifin Kurumlar Vergisi mükellefi olması gerekir mi? Ayrıca arsanın müteahhide teslimi KDV’ye tabi mi? M. SUNAY

Cevap:
Sekiz üyesi olan kooperatifin arsa, 300 daire karşılığı müteahhide vermesi, kooperatifin kuruluş amacıyla örtüşmüyor. Çünkü kooperatif, kâr amacı gütmeden, ortakların müşterek ihtiyaçlarını karşılıklı yardım ve dayanışma ilkeleri çerçevesinde karşılaması amacıyla kurulur.
Bu nedenle 8 üyesi olan kooperatifin arsasını inşaat yapmak üzere müteahhide vermesi ve karşılığında 300 daire alması, ticari bir organizasyondur. Ticari organizasyon neticesinde elde edilen kazanç da ticari kazanç olup, Gelir/Kurumlar Vergisi’ne tabidir. Bu nedenle, kooperatifin Kurumlar Vergisi mükellefiyetini tesis ettirmesi gerekir. Yani, 300 daireden elde ettiği kazancı Kurumlar Vergisi’ne tabi tutması gerekir. Ayrıca arsanın kat karşılığı müteahhide teslimi de KDV’ye tabidir.

Beyan edilmeyen kira gelirini iki gün içinde beyan eden 9 TL ceza ile kurtulur
Soru: Daireden aldığım kirayı, beyan etmem gerekiyormuş. Ancak mart ayı sonuna kadar beyan etmem halinde, ceza ödemem gerekir mi? Ödemem gerekiyorsa, ceza ödememek için yapmam gereken işlem nedir? Ziya ELMAS

Cevap:
2009’da dairenizden elde ettiğiniz konut kira gelirini en geç 25 Mart 2010 Perşembe mesai saati sonuna kadar beyan etmeniz gerekiyordu. Ancak, Maliye’nin beyan etmediğiniz kiradan dolayı şahsınız nezdinde başlattığı bir vergi incelemesi olmadığından, kiranızı pişmanlık dilekçesi ile 31 Mart 2010 Çarşamba güne mesai saati sonuna kadar beyan etmeniz, tarh ve tahakkuk eden vergiyi ödemeniz halinde, vergi ziyaı cezası ve gecikme zammı uygulanmaz. Sadece 14 TL birinci derece usulsüzlük cezası kesilir. Usulsüzlük cezası için de bir dilekçe ile indirim talep etmeniz halinde, üçte biri olan 4.67 TL’si kaldırılır, 9.33 TL usulsüzlük cezası ödeyerek kurtulursunuz.

Başlangıçtan önceki askerliğin borçlanılması emeklilik yaşını düşürür
Soru: Babam 1957 doğumlu. 1988’de Bağ-Kur’a giriş yaptı. 1994’te sigortaya geçti. 2004’te sigortadan çıkış yaptı. Emekli olması için askerliği borçlandığı zaman emeklilik yaşı değişir mi? Hayati AŞLAR

Cevap:
Sigorta başlangıç tarihinden önce yapılan askerlik, borçlanılması halinde, sigorta başlangıç tarihini askerlik süresi kadar geri götürür ve emekli olmak için aranan prim ödeme gün sayısı ve yaşını düşürür. Babanızın başlangıcını tarih olarak vermediğinizden, askerlik borçlanmasının sağladığı yaş avantajını hesaplayamıyoruz.