Asgari geçim indiriminde belirleyici olan medeni haldir

Pazartesi, 19 Temmuz 2010 - 05:00

Soru: Sigortalı çalışan birinin aldığı maaş miktarı, asgari geçim indirimi tutarını etkiler mi? SSK’sı asgari ücretten ödenen bir kişinin alacağı aile geçim yardımı ile sigortası 1150 liradan ödenen birinin alacağı para ya da indirim tutarı fark eder mi? Geçen yıl temmuzda evlendim, bu yıl martta çocuğum oldu. Eşim çalışmıyor. 1) Evlenmeden önce alacağım geçim indirimi tutarı, 2) Evlendikten sonra alacağım geçim indirimi tutarı, 3) Eşim sigortalı olmadığı için alacağım geçim indirimi tutarı, 4) Çocuğum olduğundan alacağım geçim indirimi tutarı ne kadardır? 5) Çocuğum olduğu ve eşim çalışmadığı için daha yüksek alabilir miyim? Eşimi ve çocuğumu daha bildirmedim. Nereye, nasıl başvurmalıyız? Bu ay başvurduğumda geçmişteki aylar için de geçim indirimi alabilir miyim? İşyerimden her ay aldığım maaş pusulasını internette devletle ilgili bir siteden indiremez miyim?  Ekrem ÜNAL Cevap: Asgari geçim indiriminin alınan ücret tutarı ile ilişkisi yok, kişinin medeni durumu ile ilişkisi var. Asgari ücretli ile 1150 lira alan kişilerin medeni halleri aynıysa, aynı tutarda asgari geçim indiriminden yararlanırlar. Asgari geçim indirimi uygulamasından dolayı aylık, 1) Bekar ise 54.68 lira, 2) Eşi çalışmayan çocuksuz 65.61 lira, 3) Eşi çalışmayan bir çocuklu 73.81 lira alır. Ücretliler, medeni durumları ve çocuk sayıları ile eşinin iş ve gelir durumu hakkında ‘Aile Durumu Bildirimi’ ile işverenlerine bildirimde bulunmalıdır. Durumlarında bir değişiklik olması halinde (evlenme, boşanma, ölüm, doğum gibi) bu değişiklikleri işverene 1 ay içinde bildirmek zorundalar. Asgari geçim indirimi oranını etkileyen değişiklikler, işverene bildirildiği tarihten itibaren uygulanır. Evli olduğunuzu, eşinizin çalışmadığını ve çocuğunuzu, ‘Aile Durumu Bildirimi’ ile işverene bildirin. Bildirim yaptığınız tarih itibarıyla asgari geçim indiriminden yararlanmaya başlarsınız. Geçmişe ilişkin fark alamazsınız. Maaş pusulanızı işverenden almanız gerekiyor.

Başlangıç tarihi ile bugün arasındaki süre sigorta süresidir

Soru: 2001’den beri özel bir şirkette çalışıyorum. İlk 4 yıl parttime (yarı zamanlı) daha sonraki 5 yıl normal süreli olarak çalıştım. 1 ay sonra 15 yıl sigortalı ve 3600 iş gününü doldurup kıdem tazminatımı alarak işten ayrılmayı düşünüyorum. Çalıştığım yıllar ayrı ayrı mı hesaplanacak? İnci Hilal KARABUDAK Cevap: Sigorta süresi ilk defa sigortalı olunduğu tarihten bugüne kadar geçen süredir. Bu süre içinde sigortalı çalışma usulü veya sigortalı çalışıp çalışmamanın bir önemi bulunmuyor. Sorunuzda belirttiğinize göre 1 ay sonra 15 yıllık sigorta süresi şartını sağlıyorsunuz. 3600 gün de prim ödemeniz varsa, 1 ay sonra kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılabilirsiniz. Bunun için bulunduğunuz yerdeki Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğü’nden alacağınız ‘kıdem tazminatı alabilir’ yazısını işverene ibraz etmeniz gerekir.

Primi 15 yıla, yaşı 58’e tamamlamanız gerek

Soru: 3 Nisan 1960 doğumluyum. 25 Mayıs 1997’de Bağ-Kur’lu oldum. Ne zaman emekli olabilirim? İbrahim ÖRS Cevap: En erken yaş haddinden emekli olabilirsiniz. 25 Mayıs 2012’ye kadar ara vermeden prim ödeyerek, ödemenizi 15 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 3 Nisan 2018’de emekli olabilirsiniz.

1 Ekim 2008’den öncesi için Bağ-Kur’a kayıt mümkün değil

Soru: 1979’da 3 yıl devlet memurluğu, daha sonra istifa edip 35 yıl müteahhitlik yaptım. Şirketim vardı. Ticaret Odası’na kayıtlıydım. Her yıl düzenli vergimi verdim. Fakat muhasebecim beni bu yıllar içinde bir iş günü olarak bile Bağ-Kur’lu göstermemiş. Şimdi 67 yaşındayım ve emekli olamıyorum. Ne yapmam gerekiyor? Mehmet SEVİNÇ Cevap: Sizin gibi süresi içinde Bağ-Kur’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların sigorta hak ve yükümlülüğü 1 Ekim 2008’den itibaren başlatılıyor. Maalesef 1 Ekim 2008’den öncesi için Bağ-Kur’a kayıt olmak mümkün değil.

Başlangıcınız 1992 değil 2003’tür

Soru: Sigortam 1992’de endüstri meslek lisesinde staj döneminde yapılmıştı. Ancak prim ödemeye 2003’te başladım. Emeklilikte hangi tarih geçerlidir? Kıdem tazminatını, 3600 gün dolunca hak etmiş olacak mıyım? Tahsin ÇUBUKÇULAR Cevap: Staj döneminde yapılan sigorta, kişileri emekli eden malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödenmediğinden, emeklilik açısından başlangıç sayılmıyor. Başlangıç tarihiniz 2003’te adınıza ilk defa prim ödenen gündür. 2003’te başlayan sigortanızı 15 yıla tamamladığınız tarihte (2018’de) 3600 gün priminiz varsa, kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılabileceksiniz. 5000 günle 2015’te, 3600 günle 2024’te emekli olabilirsiniz Soru: 3 Haziran 1966 doğumluyum. 1 Mayıs 1985’te SSK’lı oldum. 3200 gün prim ödedim. Kaç yaşında emekli olabilirim? Ne kadar prim ödemeliyim? 3600’den emekli olabilir miyim? Gülçiçek TÜRER Cevap: 20 yıl sigorta, 5000 gün prim ve 41 yaş şartlarına tabisiniz. 1800 gün daha prim ödeyerek, ödemenizi 5000 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. (Ara vermeden prim öderseniz Ağustos 2015’te). 400 gün daha prim ödeyerek, ödemenizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 3 Haziran 2024’te yaş haddinden emekli olmanız da mümkün.

Babanız hiç prim ödemeden 2012’de emekli olabilir

Ekim 1979’da SSK’lı oldu. 3335 prim gün prim ödemiş. 2005-2006 yılları arası 20 ay tarım Bağ-Kur hizmeti bulunuyor. Bu şartlara göre ne zaman emekli olabilir? Askerlik borçlanması yapmadı. SSK’sı devam ediyor. Son 3.5 yılı doldurdu. 3600 günden emekli olabilir mi? Osman GÖRAL Cevap: Babanız yaş haddinden emekli olmak için 15 yıl sigorta, 3600 gün prim ve 58 yaş şartlarına tabi. Prim ödemesi yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemese de 58 yaşını dolduracağı 11 Ekim 2012’de emekli olabilir. Ayrıca askerliğini (20 ay kabul edilmiştir) borçlanıp, 475 gün de prim ödeyerek, ödemesini 5000 güne tamamlayacağı tarihte emekli olması mümkün. (Ara vermeden prim öderse Kasım 2011’de).