Ay'la yeni randevu iptal

ABD Başkanı Barack Obama, ülkesinin 2020'ye kadar Ay'a yeniden gitme projesinden vazgeçti

Cumartesi, 30 Ocak 2010 - 14:35

Ay'la yeni randevu iptal

ABD Başkanı Barack Obama’nın, ülkesinin 2020’ye kadar Ay’a yeniden gitme projesinden vazgeçtiği ve Uluslararası Uzay İstasyonu’na (UUİ) gidecek ticari uzay araçları ile roketlerin geliştirilmesini teşvik etmek istediği bildirildi.

Beyaz Saray’dan isminin açıklanmasını istemeyen bir yetkili, Florida Today gazetesinde Perşembe günü bu yönde çıkan haberi doğrulayarak, "Constellation programı öldü" dedi.

Amerikan hükümetinin yapacağı önerinin, büyük oranda Norman Augustin başkanlığında hazırlanan ve geçen yılın sonunda Amerikan yönetimine teslim edilen uzmanlar raporu yönünde olacağını belirten Beyaz Saray yetkilisi, hükümetin, Ares 1 füzesinden vazgeçilmesini, öngörüldüğü gibi 2010 sonu veya 2011 başında uzay mekiği programının ilave uçuş yapılmadan sona ermesini ve Uluslararası Uzay İstasyonu’nun 2020’ye kadar muhafazasını tavsiye edeceğini kaydetti.

NASA BÜTÇESİ ARTIRILACAK

Beyaz Saray sorumlusu, NASA bütçesini 5 yılda 5,9 milyar dolar arttırmayı önerecek olan hükümetin, özel sektörün UUİ’ye yük ve yörüngeye insan taşımayı sağlayacak bir sistemi geliştirmesini teşvik etmek istediğini ifade ederek, bu yeni yaklaşımla istasyona ilk ticari uçuşun 2015’ten önce yapılabileceğini söyledi.

Başkan Obama Amerikan uzay keşif stratejisindeki bu değişikliği, Pazartesi Kongre’ye sunacağı 2011 bütçesinde açıklayacak.

ABD’nin uzayı keşif projesi Constellation (Takımyıldız) programı 2004’te dönemin Başkanı George W. Bush tarafından, 2003’teki Columbia mekik faciasından sonra başlatılmış ve Amerikalıların 2020’ye kadar Ay’a ve sonrasında Mars’a insanlı uçuşlar yapılmasını öngörüyordu.

NASA, şimdiye dek, 3,5 milyar doları Ares 1 füzesinin geliştirilmesinde, Constellation programı için toplam 9 milyar dolar harcama yaptı. Roketin dışında, Amerikan uzay ajansı bir de Apollo programının modülünü anımsatan astronotları taşıyacak Orion kapsülünün geliştirilmesinde aşama kaydetmişti.

ENDEAVOUR SON ÖNEMLİ PARÇAYI GÖTÜRECEK

Amerikan uzay programındaki bu köklü değişiklik haberlerinin arasında gelecek Pazar fırlatılacak uzay mekiği Endeavour, UUİ’nin son önemli ve büyük parçası ile yüksek teknoloji uzay verandası Cupola’yı taşıyacak.

NASA’dan yapılan açıklamada, Pazar günü yapılacak seyahatin başlıca amacının "Tranquility" olarak da adlandırılan 3 numaralı parça ile küçük Cupola modülünün UUİ’ye taşınması olduğu belirtilerek, İtalya’nın Torino kentindeki Thales Alenia Space tesislerinde inşa edilen Tranquility modülünün UUİ’ye monte edilecek son büyük parça olduğu kaydedildi.

Yeni modül, şimdiye dek uzaya gönderilen en ileri teknoloji yaşam destek ünitesine sahip olacak. Tranquility de ayrıca istasyondaki havanın temizlenmesi ve kontrolünü sağlayacak bir sistem ile mürettebat için tuvaletlerin bulunduğu bir bölme de yer alıyor. Modülde tüm bunların yanı sıra, mürettebat için başka yaşam üniteleri ve astronot ile yük taşıyan araçların da kenetlenebileceği bir sistem bulunuyor.

14 gün uzayda kalacak Endeavour mürettebatı ayrıca Cupola adlı küçük bir modül ile robot iş istasyonunu taşıyacak. Montajın ardından UUİ, yüzde 90 oranında tamamlanmış olacak. İki astronot, yapacağı iki ayrı uzay yürüyüşü sırasında yeni modülleri monte edecek.

AY 'SİT ALANI' OLDU

Bu arada, ABD'nin California eyaleti, ülke içinde ve Dünya'da yer almamasına rağmen, Apollo 11'in 1969'da Ay'a ilk indiği yeri eyaletin tescilli sit alanı ilan etti.

Benzeri görülmemiş karar, California Eyaleti Tarihi Kaynaklar Komisyonunun Amerikan astronotlarının Ay'da bıraktıkları 100'den fazla eşyanın korunması amacıyla yaptığı başvuru üzerine alındı. 

Amerikalı astronotlar sit alanı ilan edilen yer ve civarında alet ve edevat, bir Amerikan bayrağı, ayak izleri, yemek ve atık torbaları bırakmıştı.

Komisyon, California firmalarının Apollo projesinde çalıştıkları ve eyaletin tarihi değerlerine katkıda bulunduklarını belirtiyor.

California eyaletinin sit alanı ifadesi, Ay'da yürüyen ilk insan Neil Armstrong ve Buzz Aldrin'in geride bıraktığı her şeyi kapsıyor. Astronotlar Dünya'ya dönüş yolunda modüllerinin daha hafif kalkış yapması için çok sayıda eşyayı atmışlardı.

Ancak, California eyaletinin ilan ettiği kavram içinde Ay yüzeyi, uluslararası hukukun hiçbir ülkeye bu hakkı vermemesinden ötürü bulunmuyor.

Kararın, ileride Ay'a yapılacak seyahatler sırasında bu yerin korunması amacıyla alındığı belirtiliyor.

AA