Bankalar da elini taşın altına sokmalı

a
a
Pazar, 28 Kasım 2010 - 05:00

Soru: Banka kartı borçları da Af Kanunu kapsamında mı? Bankaya borcu olup takibe düşenler de elektrik, su, doğalgaz ve vergi borçluları gibi aftan yararlanacak mı? HASİBE

[[HAFTAYA]]

Cevap: Ortada henüz yasa tasarısı yok. İlgili bakanların açıklamaları var. Bugüne kadar yapılan açıklamalardan, banka kredi kartı borçlarının af kapsamında olmadığı anlaşılıyor. Gerekçe olarak da, bankaların zaten isteyen borçluyla bir pazarlık yaparak borcunu takside bağlattığı öne sürülmekte. Peki bankalar isteyen borçluyla anlaşarak taksitlendirme yapıyorsa, borcu olanların ‘Af kapsamına alınalım’ feryadı ne? Belli ki, banka kendi kuralları çerçevesinde anlaşma ve taksitlendirme yapıyor. Yani borçluya sağlanan ciddi bir kolaylık yok. Çünkü, bankaların takibe aldığı kredi borçları Eylül 2008’den bu yana yüzde 81.6 arttı. Takibe alınan krediler 7.9 milyar TL’den 21.1 milyar TL’ye yükseldi. Takipteki 21.1 milyar TL’nin 4.2 milyar TL’si büyük işletmelere, 6.3 milyar TL’si küçük işletmelere, 8.1 milyar TL’si de tüketicilere ait. Sonuç olarak, devletin toplumsal barışın bozulmaması için, borcunu ödeyemeyenlere, ceza ve gecikme zammının bir bölümünden vazgeçerek taksitle ödeme kolaylığı getirdiği bir ortamda, bankaların sanki başka gezegende çalışıyor ve parayı başka gezegende kazanıyor gibi af düzenlemesine seyirci kalması doğru değil. Bankalar da elini taşın altına sokarak, en az devletin yaptığı kadar fedakarlık yaparak, hem tahsili şüpheli olan alacaklarına tahsil kabiliyeti kazandırmalı, hem de müşterilerini rahatlatmalıdır. Ne de olsa herkes aynı gemide.

Emekli aylığınızı kestirmediğinizden destek primi ödemeniz gerekiyordu

Soru: 2000’de emekli oldum. 2005’te basit usulde vergiye tabi oldum. 2010’da vergi kaydımı kapattım. Vergi mükellefi olduğum için emekli aylığımın yüzde 10’unun kesildiğini yeni öğrendim. Son 3 aydır maaşımdan 180 lira kesiliyor. Bu, daha ne kadar devam eder? Asgari aylıktan emekliyim.  Mustafa YURTKORU

Cevap: Emekli olup, Bağ-Kur sigortalısı olmayı gerektiren faaliyette bulunanlar, emekli aylığı kestirmeden çalışmalarına devam ettiğinde, Sosyal Güvenlik Destek Primi ödemek zorundalar. Siz de emekli olup, emekli aylığınızı kestirmeden vergi mükellefi olarak kendi nam ve hesabınıza çalıştığınızdan, Sosyal Güvenlik Destek Primi ödemek zorundasınız. Hangi kurumdan emekli olduğunuzu bildirmemişsiniz. 1 Ekim 2008’e kadar Bağ-Kur emeklilerinin emekli aylığından, aylığının yüzde 10’u kadar destek primi kesildi. SSK, Emekli Sandığı ve özel vakıf emekli sandıklarından emekli olanlar ise, Bağ-Kur’un 12’nci basamak gelir tutarının yüzde 10’u kadar destek primini her ay kendileri yatırdı. Destek primi, 1 Ekim 2008’den itibaren tüm emeklilerin aylıklarından kesilmeye başladı. 1 Ekim 2008 ile 31 Aralık 2008 arasında yüzde 12, 2009’da yüzde 13, 2010’da yüzde 14 oranında kesilen destek primi, 1 Ocak 2011’den itibaren de yüzde 15 oranında kesilecek. Sorunuzdan, Bağ-Kur dışındaki bir sosyal güvenlik kurumundan emekli olduğunuz ve destek primini ödemediğinizden, kurumun destek primini emekli aylığınıza haciz koyarak tahsil ettiğini anlıyoruz. Prim borcunuz bitene kadar kesinti devam eder. (Çıkacak Af Kanunu’ndan da yararlanırsınız) Vergi kaydınızı kapattığınız tarihten itibaren cari dönem için, emekli aylığınızdan destek primi kesilmemesi gerekir. Vergi kaydınızı kapattığınız tarihten sonra destek primi kesilip kesilmediğini kontrol edin. Kesinti yapılıyorsa, kesintinin durdurulmasını ve vergi kaydınızı kapattığınız tarihten sonraki dönem için yapılan kesintilerin, geçmiş dönem destek primi borcunuza mahsup edilmesini talep edin.

Arsa vergisi için emekli ve engelliye sağlanan vergi avantajı yok

Soru: SSK emeklisi olan babamın imarlı bir arsası var. Aynı zamanda kendisi diyaliz hastası olduğu için engelli belgesi de mevcut. Arsanın vergisi hususunda herhangi bir indirim veya muafiyet söz konusu mu? ARZU

Cevap: Türkiye sınırları içinde brüt alanı 200 metrekareyi aşmayan tek meskeni olan ve emekli aylığından başka geliri olmayan emekliler, engelliler, şehit dul ve yetimleri ile hiçbir geliri olmayanların Emlak Vergisi oranı Bakanlar Kurulu’nca sıfıra indirildiğinden, meskenleri için Emlak Vergisi ödemiyorlar. Bunun dışında emekli ve engellilere sağlanan vergi avantajı bulunmuyor. Maalesef babanız arsası için Emlak Vergisi ödemek zorunda.

İşveren kıdem tazminatınızı ödemiyorsa dava açmanız gerek

Soru: On üç yıldır sigortalı olarak çalıştığım işyerinden ayrılmam gerekiyor. Maşımı üç ayda bir tek maaş olarak alıyorum. Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan ‘Kıdem tazminatı alabilir’ yazısı aldım. İşverene tebliğ etmeme rağmen henüz haber çıkmadı. Yasal hakkım olan kıdem tazminatımı işverenden en erken alabilmem için nasıl bir yol izlemem gerekiyor? Nursen BAYRAK/ İSTANBUL

Cevap: İşverene yazılı olarak işten ayrılacağınızı belirtin ve kıdem tazminatınızın ödenmesini talep edin. Ödemezse işten ayrılıp noterden ihtar çekin. Yine ödemezse, kıdem tazminatınızın faiziyle birlikte ödenmesi için iş mahkemesine dava açın.

Bağ-Kur, SSK emeklisi kız çocuğuna babasından dolayı yetim aylığı bağlanmaz

Soru: Sigortadan emekli, evlenmemiş bir kadınım. Bağ-Kur emeklisi vefat etmiş babadan yetim aylığı alabilir miyim? Başak KAYA

Cevap: Bağ-Kur, emekli kız çocuğuna ana ve babasından dolayı yetim aylığı bağlamaz. SSK emeklisi olduğunuzdan, babanızdan dolayı Bağ-Kur’dan yetim aylığı alamazsınız. Babanız Emekli Sandığı emeklisi olsaydı, Emekli Sandığı’ndan yetim aylığı alabilirdiniz. Çevrenizde bu durumda olup yetim aylığı alanlar olabilir. Yasaların farklılığından kaynaklanan bu durum sizi yanıltmasın.

İşten ayrıldığınız tarihten itibaren 5 yıl içinde dava açmanız gerekiyordu

Soru: 1976 doğumluyum. 1988 ile 1991 yıllarında eniştemin bakkalında çalıştım. Eniştem çocuklara sigorta olmadığını söylüyordu. Bu yüzden sigortamı yapmadı. Eniştemi iki esnaf kefil ile mahkemeye verip, 1993 olan sigorta başlangıcımı 1988’e alabilir miyim? Arif KARATAŞ

Cevap: İşe girişiniz bildirilmediğinden, hizmet tespit davasını işten ayrıldığınız tarihten itibaren 5 yıl içinde açmanız gerekiyordu. İşten ayrıldığınız tarihin üstünden 5 yıldan fazla süre geçtiğinden, bugün için hizmet tespit davası açarak sigortalılık süresi kazanmanız mümkün değil

İstediğiniz zaman emekli olabilirsiniz

Soru: 11 Haziran 1966 doğumluyum. SSK’ya Aralık 1985’te girdim. 5348 gün prim ödedim. Ne zaman emekli olabilirim? Tümay OKUR/ESKİŞEHİR

Cevap: Emekli olmak için, 20 yıl sigortalılık süresi, 5075 gün prim ödeme ve 42 yaş şartlarına tabisiniz. Aranan şartları sağladığınızdan, istediğiniz zaman emekli olabilirsini