Bir doğum borçlanmasının bedeli 5.839 liradır

Cuma, 20 Ağustos 2010 - 05:00

Soru: 6 Temmuz 1970 doğumluyum. 1987’de ticaret lisesinde stajyer olarak belediyede çalıştığım dönemde SSK’lı oldum. Ancak bunun emekliliğe bir faydası olmadığını okudum. Okuldan sonra çalışmadım. 14 Mart 1990’da doğum yaptım.
Aktif çalışmaya 1 Ocak 1994’te başladım. Doğum borçlanması yapabilir miyim? 2763 gün prim ödedim. Eğer borçlanma yaparsam emeklilik yaşım 50 görünüyor. Bu, bir yıl öne çekilebilir mi? Ne kadar ödeme yapmam gerekir? İlknur DUVAR

Cevap:
Doğum borçlanması yaparak 720 gün kazanabilirsiniz. Borçlanma sigorta başlangıç tarihinizi 720 gün geri çeker ve 20 yıl sigorta süresi, 5525 gün prim ve 48 yaş şartlarına tabi olursunuz.
Borçlanma emekli olacağınız yaş haddini 50’den 48’e indirir. Yıl sonuna kadar borçlanma yaparsanız 5.839.20 lira borçlanma bedeli ödersiniz.

İşletmeye ait daire kirası KDV’ye tabi, stopaja tabi değil
Soru: İşyerimizin aktifinde kayıtlı olup, idarecilerin lojman olarak kullandığı daireyi, bir başka şirkete kiraya vereceğiz. Daireyi kiraya verdiğimizde, vergi stopajı, KDV ve düzenlenecek belge yönünden yükümlülüklerimiz nelerdir? Zahir KIRAN

Cevap:
İşletmenizin aktifinde kayıtlı olan daireyi, işyeri olarak kullanılmak üzere kiraya verdiğinizde, ileride oluşacak sorunları baştan gidermek için, kapsamlı bir kira sözleşmesi yapmanızda yarar var.
İşletmeniz her kira döneminde (aylık) fatura düzenleyecek. Fatura üstünde kira bedelinin yüzde 18’i oranında KDV hesaplanacak ve kiracıdan tahsil edilecek. Kiracı şirket, ödediği kiradan yüzde 20 oranında Gelir Vergisi stopajı (kesintisi) yapmayacak. Kiracı, ödediği KDV’yi, indirim konusu yapabilecek.

Primi 3600 güne tamamlamalısınız
Soru: 1950 doğumluyum. Mart 1973’te SSK’lı oldum. 1526 gün prim ödedim. Ne zaman ve nasıl emekli olurum? Mustafa GÖLCÜK

Cevap:
8 Eylül 1999 itibarıyla sizin gibi 23 yıldan fazla süredir sigortalı olanlar, eski kanun şartlarıyla emekli oluyor. Eski kanuna göre yaş haddinden emekli olmak için 15 yıl sigorta, 3600 gün prim ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. 2074 gün daha prim ödeyerek, 1526 gün olan prim ödemenizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

Tavandan prim ödeyenin asgariden prim ödeyeceği yerde hiç prim ödememesi daha iyi
Soru: 16 Şubat 1967 doğumluyum. 23 Haziran 1983’te SSK’lı oldum. 6550 gün prim ödedim. Normal şartlarda 47 yaş ve 5150 gün prim ödeyerek emekli olabileceğim söyleniyor. Şubat 2006’da prim ödememi tamamladım. Yaşı bekliyorum.
1) 2003 yılına kadar primim tavandan ödendi. 2003’ün sonundan itibaren iş değişikliğinden dolayı primim tabandan yani asgari ücretten yatırıldı. Son iki buçuk yıl primim tabandan yattı. Bu, emekli maaşımın miktarını ne kadar etkiler?
2) Prim günüm dolmuş olmasına rağmen hâlâ primim yatırılmaya devam ediyor. (asgari ücret üzerinden). Bunun emekli maaşıma bir yansıması olur mu?
3) Askerlik süresinin ödenmesinin emeklilik maaşının yüksek olmasına etkisi olabilir mi? Aşkın KUBAT/İSTANBUL

Cevap: 1)
Prime esas kazancın tavan tutarı üstünden prim ödenen son 2.5 yılda tabandan prim ödemeniz, emekli aylığı bağlanmasına esas ortalama aylık kazanç tutarınızı düşüreceğinden emekli aylığınızı düşürür.
2) Asgariden prim ödemektense ödememeniz daha iyi.
3) Aylık bağlama oranını artıracağından, primini tavandan veya tavana yakın kazanç tutarından ödeyenlerde, emekli aylığı tutarına olumlu yansır.

Yetim aylığı alan sağlık yardımı da alabilir
Soru: Babam 1991’de vefat etti. Emekli Sandığı’na bağlı olması nedeniyle hem yetim aylığı alıyor hem de sağlık karnesinden yararlanıyordum. Ocak 2008’de SSK’lı oldum. Emekli Sandığı karnemi iptal ettirip, SSK karnemi kullanmaya başladım. 2 yıl çalıştıktan sonra 14 Ocak 2010’da işime son verildi.

Tekrar Emekli Sandığı karnemi kullanmak için SGK’ya gittiğimde, Emekli Sandığı karneme tekrar dönemeyeceğim ve yeşil karta başvurmam gerektiği söylendi. Yetim aylığı almaya devam ediyorum. Ama babamın karnesini kullanamıyorum. Neler yapmamızı önerirsiniz? Ayrıca annem de emekli öğretmen olduğu için annemin sosyal haklarından yararlanmam mümkün mü? H. UĞAN

Cevap:
Yetim aylığı alanlar genel sağlık sigortası kapsamındadır. Yetim aylığı alan, sağlık yardımı da alır. Emekli Sandığı’ndan yetim aylığı alırken sigortalı olarak çalışmaya başlayanın yetim aylığı kesilmez. Ancak sağlık yardımını yetim aylığı almakta olduğu anne veya babasının sigortasından alamaz, kendi sigortasından alır.
İşten ayrıldığınızdan sağlık yardımını kendi sigortanızdan almanız mümkün değil. Bu durumda yetim aylığı aldığınıza göre genel sağlık sigortalısı olarak sağlık yardımı da almanız gerekir. SGK’dan dilekçenizin cevabını takip edin. Dilekçenize, sağlık yardımı alamayacağınız yönünde cevap verirlerse (ki vermezler) iş mahkemesine dava açmanız halinde sağlık yardımını yargı yoluyla alabilirsiniz.

Halanızın borçlanma bedelini ödedikten sonra 316 gün de prim ödemesi gerek
Soru: Almanya’da çalışan halam 1963 doğumlu. Yurtdışı borçlanması ile emekli olmak istiyor. Başlangıç tarihi 17 Mayıs 1985, bitiş tarihi, 13 Ağustos 1997. Prim ödeme gün sayısı 4406, başlangıç tarihi 23 Mart 2001, bitiş tarihi 31 Aralık 2001. Prim ödeme gün sayısı 278’dir. 2005 yılında SGK’ya başvuru yaptı. Kaydı alındı ama maddi durumu olmadığından dolayı para yatıramamıştı.
Şu an para yatırırsa emekli olabilir mi? Olamazsa, ne zaman emekli olabilir? 6 Aralık 2005 tarih 8-12 ek sayılı genelge doğrultusunda 1 güne 3.5 dolar üzerinden borç hesaplanmış. ESAT ZEYDAN KÖSE

Cevap:
Halanız, 20 yıl sigorta, 5000 gün prim ve 41 yaş şartlarına tabi. Sorunuzdan anladığımız kadarıyla halanız yurtdışı çalışma sürelerini borçlandığı takdirde prim gün sayısı 4684 güne yükseliyor. Halanız borçlanma bedelini ödedikten sonra 316 gün daha prim ödeyerek, toplam ödemesini 5000 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir.