Cilt kanseri hakkında bilmeniz gereken her şey

Dr. Melisa Eczacıbaşı cilt kanseriyle ilgili bilmeniz gerekenleri, alacağınız önlemleri anlattı...

Cilt kanseri hakkında bilmeniz gereken her şey

Cilt kanseri son 20 yılda her yıl bir önceki yıla göre yüzde dört oranında artış gösteriyor. Bu artışı durdurmak mümkün olmasa bile, erken teşhis ve güneşle olabildiğince az ilişkiye girmek, hastalığa yakalanma riskini minimuma indiriyor. Şimdi tam güneşle yakın ilişki zamanı...

Cilt kanserleri neden oluşur, daha çok vücudun hangi kısımlarında görülür?

Cilt kanserlerinin en önemli nedeni, cildimizde oluşan güneşe bağlı hasarlardır. Buna fotoyaşlanma denilmektedir. Cilt kanserleri vücudumuzun her yerinde görülmekle birlikte en sık fotoyaşlanmanın, yani güneş hasarlarının yoğun olduğu yerlerde görülür. Güneşe en sık maruz kalan yüz, boyun, kol ve bacaklar cilt kanserlerinin en sık raslandığı yerlerdir.

Ne zaman cilt kanserlerinden şüphelenilmeli, belirtileri nelerdir?

Gövdemizde yeni çıkan, hızla büyüme gösteren, deriden kabarık, kanayan lezyonlar ve siyah renkli benler olduğunda şüphe duymalı ve dermatoloğa başvurmalıyız.

Kaç tür cilt kanseri vardır?

Üç tür cilt kanseri vardır. Bazal hücreli karsinom, skuamöz hücreli karsinom, malign melanom.

En çok risk altında olanlar kimlerdir, kalıtımsal faktörler etkili midir?

Cilt kanserleri en sık tip bir deri denilen beyaz ten, sarı saç, açık renkli gözlülerde görülür. Malign melanom türü cilt kanserlerinde de kalıtımsal faktörlerin önemli olduğu düşünülmektedir. Ailesinde malign melanom olanlarda bu kansere yakalanma riski, olmayanlara göre daha yüksektir.

Görülme sıklığı erkeklerde mi kadınlarda mı fazladır?

İki cinsiyet arasında görülme sıklığı açısından bir fark yoktur.

Diğer kanser türlerine göre cilt kanserinin görülme sıklığı ne kadardır?

ABD’de cilt kanserleri en sık görülen kanserlerin başında gelmektedir. Ülkemizde kesin istatistiksel sonuçlar olmamakla beraber oran yüksek değildir. Son 20 yılda, deri kanserleri her yıl bir önceki yıla kıyasla yüzde dört oranında artmıştır. Bunun başlıca nedenleri olarak; ozon katının incelmesi, ultraviyole ışınlarına maruz kalınması, bağışıklık sisteminin zayıflamasına sebep olan kronik böbrek yetmezliği ve AIDS gibi hastalıklardaki artış sayılabilir. İnsanların yaklaşık yarısında 65 yaşına kadar deri kanseri gelişmektedir. Yetmiş milyon nüfuslu bir ülkede her yıl yaklaşık 2500 kişi deri kanseri nedeniyle yaşamını yitirmektedir. Bunların yaklaşık yüzde 75’i melanom nedeniyle, geri kalan yüzde 25’i de diğer deri kanseri türleri nedeniyle olmaktadır. Bazal hücreli kanserler ortaya çıktıkları bölgede tekrar belirme eğilimlidirler ve uzak organlara yayılmazlar. Skuamöz hücreli kanserler de benzer seyir göstermekle birlikte uzak organlara yayılmazlar. Melanomlar ise ölümcül seyirli olup, erken tedavi edilmemeleri durumunda lenf bezlerine ve uzak organlara yayılırlar.

Cilt kanserinden korunmak için nelere dikkat etmeliyiz?

Cilt kanserlerinin oluşmasında en önemli faktör güneş ışınıdır. Güneşe maruz kalma süremiz arttıkça cit kanserlerine yakalanma ihtimalimiz de o oranda artar. Bu nedenle doğal ve suni güneş yanıklarının oluşmasına izin vermemeliyiz. Yaz aylarında mutlaka açık alanlardaki sosyal aktivitelerde ve deniz kenarında güneş koruyucuları kullanmalı. Ama en önemlisi kullanılan güneş koruyucularının hem UVA, hem de UVB’ye karşı etkili olduğuna, suda koruyucu özelliklerini yitirmediğine dikkat etmeliyiz. Yüz ve ellere 20 faktörün üstünde koruyucu krem sürmek, geniş şapka ve uzun kollu giysiler giymeye dikkat etmek de diğer önemli hususlardır. Bunun dışında, tüm cilt düzenli aralıklarla kontrol edilmeli ve herhangi bir lezyonun ortaya çıkması halinde mutlaka doktora başvurulmalıdır.

Cilt kanserlerinin tedavisi nedir?

Cilt kanserlerinin en temel tedavisi cerrahi tedavidir. Erken dönemde yapılacak cerrahi tedaviler kesin tedaviyi sağlayacaktır. Hastanın yaşam kalitesi ve sağ kalımı etkilenmeyecektir.

Ben nedir ve nasıl oluşur?

Ben, derinin rengini veren melanin pigmentinin aynı yerde aşırı çoğalması ve toplanması yüzünden kendisini kahverengi veya siyah şeklinde gösteren oluşumlardır. Genelde özellikle güneşe maruz kalan el, yüz, boyun ve dekolte bölgelerinde görülür ama hiç güneş almayan bölgelerde de bu oluşumlara rastlamak mümkündür. Bazen genetiktir bazen de ileri yaşlarda oluşur ve artış gösterir.

Benlerdeki 5 değişiklik benler için çok iyi belirtiler olmayıp bu tip değişiklikler gözlemlendiğinde uzman bir dermatoloğa görünmenizde yarar olacaktır:

1. Renk değişikliği. Benin renginde koyulaşma. Koyu kahve veya siyaha doğru bir renk değişimi.

2. Benin boyutunda değişme. Kısa sürede aşırı derecede büyümesi.

3. Çevre dokunun düzensizleşmesi, benin çevresi genelde düzgün görüntüdedir, girintili çıkıntılı bir dış yüzey ben için iyi bir belirti değildir.

4. Benin çevresinde kaşıntı, kanama, yara.

5. Benin üst düzeyinin düzensiz bir görüntü alması.

3