Çıra deyip yakıyorlardı! MTA ve üniversite harekete geçti

Bayburt'ta köylülerin yıllardır çıra diye yaktığı alandaki maddenin "doğal kehribar" olduğunun tespit edilmesinin ardından MTA ve Dokuz Eylül Üniversitesi akademisyenleri tarafından iki ayrı saha çalışması yapılmaya başlandı

15 Eylül 2018, Cumartesi 11:51 Son Güncelleme: 15 Eylül 2018, Cumartesi 11:52
A A

Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç.Dr. İbrahim Gündoğan, merkeze bağlı Aydıncık Köyü'ndeki sahada gerçekleştirdikleri çalışmanın amacının, kehribarın oluştuğu ortamın 50 milyon yıl önceki jeolojik tarihçesine ilişkin bilgilere ulaşmak olduğunu söyledi.

Doç.Dr. İbrahim Gündoğan, jeolojinin sadece neyin, ne olduğuyla değil, aynı zamanda nasıl oluştuğuyla da ilgilendiğini belirterek, "Onun için burada arazi çalışması planladık. Bu araştırma sonucunda da üniversitemize Bilimsel Araştırma Projesi (BAP) önermeyi planlıyoruz. Proje kabul edildiğinde,biraz daha bölgesel ölçekli, eosen yaşında bu katmanların arazide nerelere kadar uzandığına ilişkin çalışmayapacağız. Böylece bölgede kehribarın olabileceği zonlar ve olası potansiyelle ilgili daha somut veriler de elde etmiş olacağız" dedi.

Kehribar tespit edilen alanların üst katmanlarında, daha önce maddenin ne olduğunun belirlenmesine yönelik yaptıkları çalışmalar sırasında eosen yaşını veren fosiller tespit ettiklerini aktaran Doç.Dr. İbrahim Gündoğan şu değerlendirmede bulundu:

"Bu fosillere ilaveten kehribarın olduğu zonlarda kabuklu canlılar tespit ettik. Bu konu uzmanlık alanım olmadığı için üniversitemizdeki ilgili hocalarımıza danışacağız. Bunların yaşlandırmaları ve türleriyle ilgili nasıl bir ortamı temsil ettikleri araştırılacak. Benim ilk defa gördüğüm yaprak fosillerini de inceleyerek buranın bitki florası hakkında biraz daha geniş bilgi sahibi olacağız. Yaprak fosillerinin yanı sıra deniz minaresi ve kabuklu midye tarzında canlılar var. Ayrıca, nümerik dediğimiz üst katmanlarda eosen yaşını belirten fosilli zonlarımız da var."

BASINÇLI SUYLA ÇIKARTIYORLAR

Doç.Dr. İbrahim Gündoğan, jeolojik anlamda kehribarın alandaki olası yayılımlarıyla ilgili tespit yapacaklarını vurgulayarak "Vadi içerisinde şu anda belirli zonlar, yüksek basınçlı suyla yumuşatılarak çamur taşın içinden kehribar çıkartılıyor. Kehribar kırılgan bir malzeme olduğundan dolayı darbe yemeden ancak böyle basınçlı suyla yumuşatılarak çıkartılıyor. Dolayısıyla olası rezervle ilgili bir metreküp çamur zonundan yaklaşık olarak 1 ya da 2 kilogram mı çıkıyor bu önümüzdeki günlerde yani çalışmanın sonucunda ortaya çıkacak" diye konuştu.

'CİDDİ ANLAMDA POTANSİYEL VAR'

Mevcut kazılarda yaklaşık 25 metreküp toprak içinden çeşitli boyutlarda kehribar çıkartıldığının altını çizen Gündoğan, şöyle devam etti: "Çıkarılan yaklaşık 25 metreküp malzemenin içinden 100 kilogramcivarında kehribar toplandı. Bunların içinde birkaç milimetreden, 40-50 santimetreye kadar ulaşan büyük kehribar blokları var. İşletmenin zorlukları var tabi. Milimetrik boyutta çıkan yüzeyin arkasında daha büyük, daha modüler kehribar olabilir. Bunu önceden kestiremediğimiz için çok yavaş, sanki arkeolojik kazı yaparmışçasına hassasiyetle çalışmamız gerekiyor."

Doç.Dr. İbrahim Gündoğan, böyle bir alanda rezerv tespitinin çok kolay yapılamayacağına dikkati çekerek, "Bütün alanın rezervini kestirmek, öngörmek biraz zor ama bu işletme, burada en azından 3-5 ton kehribar çıkarabileceğiyle ilgili potansiyele sahip. Burada yeşil çamur taşları içinde kilometrelerce giden bir zon bu. O yüzden bütün bölgeyi düşündüğünüzde, ciddi anlamda bir potansiyel var." ifadelerini kullandı.

Aydıncık Köyü'ndeki rezerv alanının ruhsat sahibi Heytam Haşlak, Gündoğan ve ekibinin rezerv alanında çalışma yapmasının kendisini son derece mutlu ettiğini dile getirdi.

TÜRKİYE'DE BAŞKA BİR NOKTA YOK

Uzun yıllar taş ocaklarında çalışan Heytam Haşlak, bir süre önce kendi köyü de olan Aydıncık’ta yıllardır halk tarafından kömür ve çıra olarak kullanılan maddenin çıkarıldığı bölgede çalışma yapmaya karar vermesi üzerine bu alandan alınan numuneleri Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi JeolojiMühendisliği Bölümünde mineralojik-gemolojik açıdan inceletmişti.

Üniversite tarafından, yapılan analiz sonunda bu maddenin doğal kehribar olduğuna ve Türkiye’de kehribar çıkarılan başka bir nokta bulunmadığına dair rapor hazırlanmıştı.

AA


SON 24 SAATTE YAŞANANLAR

;

Kişisel verilere ilişkin aydınlatma politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için Kişisel verilere ilişkin aydınlatma metnimizi inceleyebilirsiniz.