Doğum borçlanmasında dağ fare doğurdu

a
a
Salı, 21 Eylül 2010 - 05:00

Soru: 1965 doğumluyum. 5 Şubat 2003’te SSK’lı oldum. 2008’e kadar isteğe bağlı prim ödedim. 2008’de Bağ-Kur’a aktarıldım. Prim borcum bulunmuyor. Ne zaman emekli olabilirim? 1991’de doğum yaptım. Doğum borçlanmasından yararlanabilirim? Hülya ÖZKARSLI Cevap: Yasaya göre doğum borçlanmasından yararlanmamanız için hiçbir sebep yok. Ancak, Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) göre doğum borçlanmasından yararlanamıyorsunuz.

[[HAFTAYA]]

Çünkü, aylardır beklenen doğum borçlanması genelgesiyle SGK, sigorta başlangıç tarihinden önceki doğumlar için borçlanma yapılamayacağını açıkladı. Sosyal güvenlik hakları Anayasa ile güvence altına alınmıştır. Anayasa’ya göre de vatandaşların sosyal güvenliği pek çok yasa ile yönlendirilmektedir. Yasanın nasıl uygulanacağını ilgili dairelere açıklaması ve ülke genelinde uygulama birliğini sağlamasından başka işlevi olmayan genelge ile gereken düzenlemelerin yapılması çok düşündürücü ve kaygı verici. Dünyanın hiç bir gelişmiş ülkesinde, Anayasa teminatı altında olan haklara ilişkin, kanunla yapılması gereken düzenlemenin genelge ile yapıldığı görülemez. Anayasa’da yapılan değişikliklerle çalışanlara yeni sosyal hakların sağlandığı ve hakların güvence altına alındığı halka duyuruldu. Ancak, SGK’nın çıkardığı doğum borçlanması genelgesinde, tam tersi yapıldığı, çalışanlara Anayasa ve yasalarla verilen hakların genelge ile geri alındığı görülüyor. Nasıl ki yargı, SGK’nın daha önce yasada olmamasına rağmen tebliğ ve genelgeyle getirdiği, ‘işten ayrıldığı tarihten itibaren 300 gün içinde doğum yapma şartı’ ve ‘doğum nedeniyle işten ayrıldığına dair işverenden yazı alma şartı’nı açılan davalarda kişilerin lehine, SGK’nın aleyhine verdiği kararlarla düzelttirmişse, sigorta başlangıç tarihinden önce yapılan doğumların borçlanılamayacağı yanlışlığını da düzelttirecektir. Sonuç olarak, SGK doğum borçlanması yaptırmaz. Ancak borçlanma talebinde bulunur, talebiniz reddedildiğinde, iş mahkemesine dava açarak borçlanma hakkınızı yargı yoluyla almaya çalışabilirsiniz. Prim ödemenizi 5400 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

Kendi isteği ile ayrılan işsizlik ödeneği alamaz

Soru: Kendi isteğimle işyerinden ayrılmayı düşünüyorum. 900 gün prim ödemem var. İşsizlik sigortasından yararlanabilir miyim? Ferit ÖZCAN Cevap: İş sözleşmesini haklı bir nedenle feshedenler hariç olmak üzere işyerinden kendi isteğiyle ayrılanlar, işsizlik ödeneği alamaz. İş akdinizi haklı bir nedenle feshederek ayrılmazsanız, işsizlik ödeneği alamazsınız.

SSK emekli kız çocuklarına yetim aylığı bağlamaz

Soru: Emekli Sandığı’ndan emekliyim. 2000 yılında babamı kaybettim. 2002’de eşimden ayrıldım. Babamdan aylık bağlatabilir miyim? Sevda SEVER Cevap: SSK emekli kız çocuklarına anne ve babalarından dolayı yetim aylığı bağlamaz. Aylık bağlatamazsınız.

3 Ocak 2012’de emekli olabilirsiniz

Soru: 3 Ocak 1966 doğumluyum. 2 Şubat 1981’de SSK’lı oldum. 5365 gün primim var. Askerliğimi saydırmadım (18 ay). Ne zaman emekli olabilirim?  Hasan Cevap: 25 yıl sigorta, 5075 gün prim ve 46 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de 3 Ocak 2012’de emekli olabilirsiniz. Emekli olacağınız tarihi değiştirmeyeceğinden askerlik borçlanması yapmanıza gerek yok.

Askerliğinizi borçlanıp 18 ay erken emekli olmazsınız

Soru: 5 Ekim 1970 doğumluyum. Askerden geldikten sonra sigortam başladı. 10 Haziran 1992’de SSK’lı oldum. Askerliğimi ödediğim zaman 18 ay erken emekli olabilir miyim? Selahattin KARPUZ Cevap: 25 yıl sigorta, 5600 gün prim ve 53 yaş şartlarına tabisiniz. Askerlik sürenizin 375 gününü borçlanmanız halinde sigorta başlangıç tarihiniz 375 gün geri gider ve 25 yıl sigorta, 5375 gün prim, 52 yaş şartlarına tabi olursunuz. 5525 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 5 Ekim 2022’de emekli olabilirsiniz. 375 gün askerlik borçlanmasıyla bir yıl erken emekli olabilirsiniz. Askerliğinizin tamamını borçlanarak 18 ay erken emekli olamazsınız.

Tekrar başvurabilirsiniz

Soru: Babam 1940 doğumlu. 10 Kasım 1969’da SSK’lı oldu. 1200 gün prim ödedi. Borçlanabileceğimiz 720 gün de askerliği var. SSK’ya malulen emekli olabilmesi için müracaat ettik. Fakat 1 yıl önce iş göremezliği yüzde 60’ın altında çıktı. Dolayısıyla malul sayılmadı. Daha sonra ben de engelli yardımından yararlanabilmek için müracaatta bulunduğumdan yüzde 70’in üzerinde engelli raporu verdiler. Ayrıca babam alzheimer hastası olmakla beraber, ciğerlerinde kronik sorunu, göz tansiyonu ve yaşa bağlı olarak tansiyon gibi çeşitli hastalıkları var. Malulen emeklilik için tekrar müracaat edebilir miyiz? Kenan BİRGÜL Cevap: Malul raporu için tekrar başvuru yapabilirsiniz. Bir yıl içinde babanızın hastalığı ilerlemiş olabilir. Bir yıl önce yüzde 60’ın altına rapor verenler, yeni başvuruda yüzde 60’ın üstünde de rapor verebilirler. Şansınızı denemekte yarar var.

31 Mart’ta yayımlanacak listede de adı çıkmayan KEY’ini yargı yoluyla alacak

Soru: Emekli öğretmenin. 3’üncü kez Konut Edindirme Yardımı (KEY) paramı alamadım. Bir vatandaş olarak neden ve hangi sebeple hakkımı alamadığımı bilememekteyim. Nereye başvuracağım? Mediha MACANA/İzmir Cevap: Konut Edindirme Yardımı’nı (KEY) alamayanların itiraz süresi 28 Ekim 2008’de sonra erdi. KEY’i alamadığından dolayı süresi içinde itirazını yapanlardan, yanlışlıkları düzeltilen hak sahiplerine her üç ayda bir KEY ödemesi yapılıyor. Son liste 31 Mart 2011’de olmak üzere üç ayda bir hak sahibi listesi yayımlanacak. Sizin gibi daha önce yayımlanan listelerde adı çıkmayanların, bu listeleri takip etmeleri gerekiyor. Süresi içinde itirazını yapan ve en son 31 Mart 2011’de yayımlanacak olan listede adı çıkmayanların, idare mahkemesine dava açmaktan başka çareleri kalmıyor. 31 Mart 2011’e kadar yayımlanacak listelerde adınız çıkmazsa, dava açıp hakkınızı yargıda arayacaksınız.