Emekli aylığı için yaşın dolması şart

Pazar, 04 Ekim 2009 - 05:00

Soru: 1993 SSK girişli ve 1974 doğumlu kadın çalışanım. 5760 gün prim ödemem var. 20 yılı tamamladıktan sonra emekli olabilir miyim? 50 yaşını dolduruncaya kadar çalışmak durumunda mıyım? Canan ÇOŞKUN

Cevap: Sigorta başlangıç tarihiniz 23 Mayıs 1993 ve öncesi bir tarihse, 20 yıl sigorta, 5600 gün prim ödeme ve 49 yaş, sonrası bir tarihse 5675 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarını yerine getirdiğiniz tarihte emekli olacaksınız. Emekli aylığı bağlanabilmesi için süre ve prim ödeme koşulunun yanında yaş koşulunun da yerine getirilmesi gerekiyor. Ancak, 15 yıl sigorta ve 3600 gün prim şartını yerine getirenler kıdem tazminatı alarak işinden ayrılabiliyor. Bu şartları sağladığınızdan, kıdem tazminatınızı alarak işinizden ayrılabilir, emekli aylığı bağlanacak olan yaş haddini çalışmadan bekleyebilirsiniz.

Kıdem tazminatı 10 yıllık zaman aşımı süresi içinde talep edilebilir

Soru: 22 Ocak 1973 doğumluyum. 22 Nisan 1991’de SSK’lı oldum. 5032 gün primim var. 16 Mart 1998- 7 Temmuz 2008 arasında çalıştığım işyerinden ikinci çocuğumun doğumu sebebiyle istifa edip ayrıldım. Ayrılırken iyi niyetli tazminat talebinde bulunmama rağmen işveren kesinlikle böyle bir uygulamaları olmadığını söyledi. Hiçbir ödeme almadan işten ayrıldım. Daha sonra bir arkadaşımın söylemesi üzerine 15 yıl sigorta ve 3600 gün şartını dolduranların kıdem tazminatı alabildiğini öğrendim. Şimdi aradan 1 yıldan fazla bir süre geçmiş olmasına rağmen, belirtilen kanundan faydalanabilir miyim ve hangi yolu takip etmeliyim?  Şahide NİZAMOĞLU/Eskişehir

Cevap: Arkadaşınız haklı. 15 yıl sigorta, 3600 gün primi olan ve kısmi yaşlılık aylığı bağlanması için sadece yaş eksiği kalan sigortalı, isterse kıdem tazminatını alarak işinden ayrılabilir. İşverenden kıdem tazminatını istediğiniz halde vermediğini kanıtlayabiliyorsanız, bulunduğunuz yerdeki sosyal güvenlik kurumu il müdürlüğünden temin edeceğiniz ‘kıdem tazminatı alarak işinden ayrılabilir’ yazısını (işten ayrıldığız tarih itibarıyla) işverene ibraz edip kıdem tazminatınızı talep edebilirsiniz. Vermemesi halinde, iş mahkemesine dava açarak, kıdem tazminatınızı yargı yoluyla almaya çalışın. Kıdem tazminatında 10 yıllık zaman aşımı süresi olduğundan, tazminat talep ettiğiniz halde ödenmediğini kanıtlayabilirseniz, mahkeme kıdem tazminatınızın ödenmesi yönünde karar verebilir.

Devamı 2. sayfada...

Arsa karşılığı müteahhitten alınan daireler belli durumlarda vergiye tabidir

Soru: Kat karşılığı müteahhide verilen arsa karşılığında, müteahhitten aldığı daireler için arsa sahibinin Gelir Vergisi ödemesi gerekiyor mu? Mehmet YÜCEDAĞ

Cevap: Arsa sahibi, müteahhide verdiği arsa karşılığında, aldığı daireleri ticari bir organizasyon içinde satması veya aldığı dairelerin süreklilik gösterecek şekilde alım-satımını yapması halinde, elde ettiği kazanç Gelir Vergisi’ne tabidir. Bu durumda arsa sahibinin Gelir Vergisi mükellefiyeti tesis ettirip, elde ettiği geliri de ticari kazanç kapsamında vergilendirmesi gerekir. Ancak, arsa sahibinin müteahhide verdiği arsa karşılığı aldığı daireleri satmaması halinde, Gelir Vergisi ödemesi söz konusu değildir.

Avukatlar ve isteğe bağlı sigortalılar daha geç emekli olacak

Soru: İsteğe bağlı sigortalıların ve avukatlık sigortalılarının Bağ-Kur’lu sayılmalarından dolayı emeklilikleri uzadı mı? Bu kişilerin emeklilikle ilgili durumları ne olacak? Cüneyt AK

Cevap: İsteğe bağlı sigortaya yapılan prim ödemeleri 1 Ekim 2008’den itibaren 4/b sigortasına (Bağ-Kur) sayılıyor. 1 Ekim 2008’den önce sigortalı olanlar, primi ödenen son yedi yılda fazla prim ödedikleri kurumdan emekli olduklarından, son yedi yıl içinde isteğe bağlıya 1260 gün ve daha fazla prim ödeyenler, 4/b sigortasından emekli olma durumunda kalacaklar. 4/b sigortasından emekli olma daha geç emekli olma anlamına geliyor. Yeni yasadan önce topluluk sigortasına (SSK) prim ödeyen avukatlar, 1 Ekim’den itibaren Bağ-Kur kapsamına alındığından aynı durum avukatlar için de söz konusu.

29 ay isteğe bağlı 930 gün de çalışarak prim ödemelisiniz

Soru: 1965 doğumluyum. 13 Ağustos 1987’de SSK’lı oldum. 1 Mart 2008’den beri isteğe bağlı prim ödüyorum. Askerlik sürem olan 540 günü borçlandım ve ödedim. Askerlik hariç 2972 gün prim ödemem var. Yeni kanuna göre ne zamana kadar isteğe bağlı ödeyeceğim? Son aylarımda sigortalı çalışmam gerekiyor mu? Mesut SAVAŞ

Cevap: Askerlik yaptığınız tarihi bildirmemişsiniz. Sorunuzu, sigorta başlangıç tarihinden önce askerlik yaptığınız varsayımına göre cevaplandırıyoruz. Borçlanma, başlangıç tarihinizi 18 ay geri götürerek, 25 yıl sigorta, 5300 gün prim ve 49 yaş şartlarına tabi olmanızı sağlıyor. 1788 gün daha prim ödeyerek, 3512 gün olan prim ödemenizi 5300 güne tamamlayacağınız tarihte 49 yaşınızı da dolduruyorsanız emekli olabilirsiniz. Doldurmuyorsanız, 49 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. 1 Ekim 2008’den itibaren isteğe bağlı prim ödemeleri Bağ-Kur’a sayıldığından bu şartlarla emekli olabilmeniz için 29 ay (870 gün) isteğe bağlı prim ödedikten sonra 930 gün sigortalı bir işte çalışarak prim ödemelisiniz.

Yurtdışı borçlanmanıza gerek yok

Soru: 20 Mart 1953 doğumluyum. 20 Nisan 1985’te SSK’lı oldum. 2930 gün primim var. 600 gün askerlik borçlanması ile toplam 3530 gün prim ödemem bulunuyor. 341 gün de yurtdışı ödemesi yapsam, kısmi yaşlılıktan ne zaman emekli olabilirim? Adem MUTLU

Cevap: Kısmi yaşlılık aylığı ile emekli olmak için 15 yıl sigorta, 3600 gün prim ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. 70 gün daha prim ödeyerek prim ödemenizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 20 Mart 2011’de emekli olabilirsiniz. Emekli olacağınız 20 Mart 2011’e kadar rahat rahat 70 gün daha prim ödeyeceğinizden, yurtdışı çalışma sürenizi borçlanmanıza gerek yok.

Belli tutarı aşmayan işyeri kira beyanlarına vergi iadesi var

Soru: 2009 yılı işyeri kiralarında beyan haddi tutarı nedir? Eskiden belli şartlarda vergi iadesi de yapılıyordu, 2009’da iade uygulamasında değişiklik yapıldı mı? 2009 kiralarına da vergi iadesi yapılacak mı? Bahtiyar TEKAĞAÇ

Cevap: Kira gelirlerinin vergilendirilme usulünde herhangi bir değişiklik yok. Geçmişteki uygulama 2009 için de geçerli. Ancak bazı had ve tutarlarda her yıl yapılan rutin artışlar, doğal olarak 2009 yılı için de yapıldı. 2009’da elde edilen ve tutarı 22 bin lirayı aşan işyeri kira gelirleri beyanı zorunlu. Ancak beyan, vergi ödeneceği anlamına gelmiyor. Çünkü, yıl içinde işyeri kiralarının brüt tutarı üstünden yüzde 20 vergi kesilmesine karşın, beyan edilen işyeri kira gelirinden yüzde 25 götürü gider düştükten sonra kalan tutar üstünden Gelir Vergisi hesaplanması ve hesaplanan Gelir Vergisi’nden yıl içinde kesilen vergilerin tamamının düşülmesi, belli tutara kadar vergi iadesi sonucunu doğuruyor. Ödenecek vergi de belli tutardan sonra çıkıyor. 2009 yılı için 95 bin 600 liraya kadar olan işyeri kira geliri beyan edenler vergi ödemediği gibi, bir de vergi iadesi alacaklar. Bu tutarı aşan miktarda işyeri kira geliri beyan edenler vergi ödeyecek.

 

 

2