Emekli ikramiyesine ilişkin tasarı Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı gerekçesine aykırı

Cuma, 11 Haziran 2010 - 05:00

Soru: 1 Mart 1971 ile 14 Nisan 1990 arası 5434 Sayılı Kanun’a tabi olarak Emekli Sandığı’na bağlı görev yaptım. Hizmetlerimi birleştirip 1 Nisan 1994’te SSK’dan emekli oldum. Emekli Sandığı iştirakçisi olmadığımdan emekli ikramiyesi ödenmedi. 1) Anayasa Mahkemesi’nin ikramiye ödenmemesi ile ilgili bu maddeyi 5 Haziran 2009’da iptal etmesinden sonra, 1 yıl geçmesine rağmen TBMM’de herhangi bir kanun değişikliği yapıldı mı? Yapıldı ise ne yönde oldu? 2) İkramiye almak için ne gibi bir yol izlemeliyim? Sevim KIRLI Cevap: 1) Anayasa Mahkemesi’nin boşluk doğmaması için verdiği 1 yıllık süre 5 Haziran 2010’da dolmasına karşın, henüz yasa çıkarılamadı. Ancak konuyla ilgili kanun tasarısı yasalaşma sürecinde. Fakat tasarı Anayasa Mahkemesi’nin iptal gerekçelerine uygun değil. 2829 sayılı kanunda (hizmetlerin birleştirilmesine ilişkin kanun) yer alan ve Anayasa Mahkemesi’nin iptal ettiği ‘son defa TC Emekli Sandığı’na tabi görevlerden emekliye ayrılan...’ ibaresi bu kez, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’nda emekli ikramiyesi ile ilgili 89’uncu maddesine konmuş. Bu tasarı kanunlaştığında eski uygulama aynı şekilde devam edecek. 2) Anayasanın iptal ettiği hüküm yerine yeni yasa çıkarılmadığı için, 5 Haziran’dan beri boşluk var. Emekli Sandığı’ndan emekli ikramiyenizi talep edin. Ret yazısı üzerine idare mahkemesine dava açarak, yargı yoluyla emekli ikramiyenizi almaya çalışmaktan başka izlenecek yol yok.

Arsa alımlarınızı, gider pusulası ile belgeleyebilirsiniz

Soru: Şirketimize fabrika binası yapmak için, çok hissedarlı bir arsadan hisse toplamaya başlayacağız. Hissesini satın alacağımız arsa sahipleri Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefi olmayan işçi, emekli veya memur kişiler. Arsa alımı için bu kişilerden belge alamıyoruz. Bu durumda arsa alımlarımızı nasıl belgelendireceğiz? Gider pusulası düzenleyecek olursak, Gelir Vergisi stopajı yapacak mıyız? KDV hesaplayacak mıyız? Üzeyir KARABAĞ Cevap: Satın alacağınız arsa hisseleri, bir gerçek kişinin ticari işletmesinde veya Kurumlar Vergisi mükellefi bir şirketin aktifinde kayıtlı değilse, arsa satışı KDV’ye tabi değil. Arsa bedelini öderken de Gelir Vergisi stopajı yapılması gerekmiyor. Medeni Kanunu’na göre, gayrimenkul iktisabı tapuya tescille hüküm ifade etmesine karşın, alımlarınızda gider pusulası düzenlerseniz, Vergi Usul Kanunu hükümlerince alımlarınızı da belgelemiş olursunuz.

Memuriyet hizmetinizi 25 yıla tamamlayıp 55 yaşınızı doldurmanız gerekiyor

Soru: 29 Ekim 1972 doğumluyum. 1 Haziran 1995’ten beri memur olarak görev yapıyorum. Ne zaman emekli olabilirim? Ergun VAROL Cevap: 25 tam yıl filli hizmet süresi ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. 1 Haziran 2020’ye kadar çalışarak filli hizmet sürenizi 25 yıla tamamlamanız şartıyla, 29 Ekim 2027’de emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi memuriyet başlangıcından önce yapmışsanız, borçlanma halinde 54 yaşını doldurduğunuzda yani, bir yıl önce emekli olabilirsiniz.

Vergi indirim hakkı alıp prim ödemenizi 3600 güne tamamlamalısınız

Soru: 1959 doğumluyum. 1988 ile 1991 arasında Bağ-Kur’a 3 yıl 9 ay 29 gün prim ödedim. Şubat 2007’den bu yana SSK’ya 1000 gün prim ödedim. Yüzde 52 engelli raporum var. Nasıl emekli olurum? Osman DURMUŞ Cevap: Vergi indirim hakkı almanız halinde, 6 Ağustos 2003 itibarıyla 12 yıldan fazla süredir sigortalı olan vergi indirim hakkı alan engellilere tanınan 15 yıl sigorta süresi ve 3600 gün prim şartlarıyla emekli olma hakkı elde edersiniz. Sigortalı çalışarak 1221 gün daha prim ödeyerek, 2379 gün olan prim ödemenizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

Arsa alımlarınızı, gider pusulası ile belgeleyebilirsiniz

Soru: Şirketimize fabrika binası yapmak için, çok hissedarlı bir arsadan hisse toplamaya başlayacağız. Hissesini satın alacağımız arsa sahipleri Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefi olmayan işçi, emekli veya memur kişiler. Arsa alımı için bu kişilerden belge alamıyoruz. Bu durumda arsa alımlarımızı nasıl belgelendireceğiz? Gider pusulası düzenleyecek olursak, Gelir Vergisi stopajı yapacak mıyız? KDV hesaplayacak mıyız? Üzeyir KARABAĞ Cevap: Satın alacağınız arsa hisseleri, bir gerçek kişinin ticari işletmesinde veya Kurumlar Vergisi mükellefi bir şirketin aktifinde kayıtlı değilse, arsa satışı KDV’ye tabi değil. Arsa bedelini öderken de Gelir Vergisi stopajı yapılması gerekmiyor. Medeni Kanunu’na göre, gayrimenkul iktisabı tapuya tescille hüküm ifade etmesine karşın, alımlarınızda gider pusulası düzenlerseniz, Vergi Usul Kanunu hükümlerince alımlarınızı da belgelemiş olursunuz.

Bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor

Soru: 1964 doğumluyum. 1986’da askerden geldim. 1993’ten beri SSK’lı olarak çalışıyorum. 6000 gün primim var. Askerliğimi yatırırsam ne zaman emekli olabilirim? Gürsel ÇAKIR Cevap: Sigorta başlangıç tarihinizi yıl olarak vermiş, kaç ay askerlik yaptığınızı bildirmemişsiniz. Oysa, bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor. Sorunuzu 1 Temmuz 1993’te sigortalı olduğunuz, 18 ay askerlik yaptığınız ve askerlik sürenizi borçlandığınız varsayımına göre cevaplandırıyoruz. Askerlik borçlanması sigorta başlangıç tarihinizi 18 ay geri götürür ve 25 yıl sigorta, 5600 gün prim ile 53 yaş şartlarına tabi olmanızı sağlar. Prim ödemeniz yeterli olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz bile 2017’de 53 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

Eşiniz 62 ay isteğe bağlı 1270 gün de sigortalı çalışarak prim ödemeli

Soru: Eşim 1969 doğumlu. 1994’te SSK’lı oldu. 350 gün prim ödedi. 4 aydır Bağ-Kur’a prim ödüyor. Eşimin SSK’dan emekli olabilmesi için ne yapmalıyız? İsteğe bağlı olarak ne kadar prim ödemeli? Emeklilik şartları nedir? Rıfat KARADAĞLIOĞLU Cevap: Eşiniz 23 Mayıs 1994 ve öncesi bir tarihte sigortalı olmuşsa SSK’da 20 yıl sigorta, 5675 gün prim ve 50 yaş, sonrası bir tarihte sigortalı olmuşsa 5750 gün prim ve 51 yaş şartlarına tabi. Prim ödemesinin son 1260 gününü (3.5 yıl) sigortalı bir işte çalışarak, prim ödemesini 5675 güne (veya 5750 güne) tamamlayacağı tarihte emekli olabilir. Ayrıca yine son 1260 gün primi sigortalı bir işte çalışarak, ödemesini 3600 güne tamamlaması şartıyla, 58 yaşını dolduracağı tarihte yaş haddinden emekli olabilir. İsteğe bağlı prim ödeyerek prim ödemesini 5400 güne tamamlaması şartıyla, 58 yaşını dolduracağı tarihte Bağ-Kur’dan (yaş haddinden) emekli olabilir. Eşinizin SSK’dan 3600 günle emekli olması avantajlı. Bunun için isteğe bağlı olarak 62 ay (1860 gün) daha prim ödedikten sonra isteğe bağlıdan çıkıp sigortalı bir işte çalışarak 1270 gün prim ödemesi gerekiyor