Emeklilik şartlarını ilk kez prim ödenen gün belirliyor

Salı, 04 Mayıs 2010 - 05:00

Soru: 1963 doğumluyum. 1983’te işe girdim. Girişim görünüyor ama prim ödenmemiş. Şu anda primim 7853 gün. 2 yıl yaştan bekledim. Şu anda 3 ayım var. Bu, benim emekli olmamı etkiler mi? Saim ÇAY

Cevap:
Emeklilik açısından başlangıç tarihi, sigortalı adına ilk defa uzun vadeli sigorta kollarına (malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına) prim ödenen gündür. Kuruma gönderilen giriş bildirgesi değil, adınıza ilk defa prim ödenen gün başlangıç sayıldığından, emekli olacağınız şartları adınıza ilk defa prim ödenen gün belirliyor.
Şayet adınıza ilk defa prim ödenen gün, 23 Kasım 1983’ten sonraki bir tarihse, 47 yaşında emekli olamazsınız. Girişiniz bildirildiği halde, çalışmalarınızın neden bildirilmediğini işverenden araştırın.
Bazen, işveren bildirimini yaptığı halde, aylık bildirge ile ve 3 aylık (o tarihte üç aylıktı) bordolarda tutarsızlık olduğundan, çalışma günleri sigortalının dosyasına işlenmediği veya yanlış dosyaya işlendiği görülüyor. Bu tür bir yanlışlık varsa düzelttirmeniz halinde, 47 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
Yanlışlık yoksa, işveren giriş bildirgenizi kuruma göndermesine karşın çalışmalarınızı bildirmemişse, 47 yaşında emekli olabilmeniz için, hizmet tespit davası açarak en az bir gün çalıştığınıza dair karar almanız gerekir.

Kıdem tazminatı alarak Eylül 2010’da ayrılabilirsiniz
Soru: Doğum tarihim 20 Aralık 1972. İlk sigorta girişim 21 Ağustos 1995’tir. Eylül 2010’da 3935 gün prim ödemiş olacağım. O tarihte şu an çalıştığım firmada 1 yılımı doldurmuş olacağım. İşten o tarihlerde ayrılırsam 1 yıllık kıdem tazminatımı alabilir miyim? Ulaş DAHİ

Cevap:
Emekli olmak için aranan üç şarttan sigortalılık süresi ve prim ödeme şartlarını yerine getiren ve emekli aylığı bağlanması için sadece aranan yaş haddinin dolmasını bekleyenler, istedikleri takdirde kıdem tazminatını alarak işlerinden ayrılabiliyor.
Yaş haddinden emekli olmak için aranan 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme şartlarını Eylül 2010’da yerine getirmiş olacağınız ve aylık bağlanması için sadece yaş şartınız kalacağından, bir yıllık kıdem tazminatını alarak işten ayrılabilirsiniz.

Anneniz sigortalı olarak en az 1260 gün prim ödemeli
Soru: Annem 11 Nisan 1955 doğumlu. Eylül 1993’te Bağ-Kur’lu oldu. 6 yıl 6 ay 10 gün prim ödedi. SSK emeklisi olabilmesi için ne yapması gerekiyor? Neşe YILDIRIM

Cevap:
Primi ödenen son yedi yılda, fazla prim ödenen kurumdan emekli olunuyor. Anneniz sigortalı bir işte çalışarak, 1260 gün prim ödemesi halinde, SSK şartlarıyla emekli olma hakkı elde eder. Anneniz SSK’da yaş haddinden emekli olmak için, 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi.
Annenizin Bağ-Kur’da 2288 gün prim ödemesi görünüyor. Anneniz sigortalı bir işte çalışarak, 1312 gün daha prim ödeyerek prim ödemesini 3600 güne tamamlayacağı tarihte SSK’dan emekli olabilir.

9 yıl KEY yatırılana 1500 lira ödendiğine göre 3 yıla 60 TL az
Soru: 25 Kasım 1947 doğumluyum. 1969-1978 yılları arasında 9 yıl SSK bordrolu olarak çalıştım. 1979-1987 yılları arasında 9 yıl Bağ-Kur yatırdım. 1988-1992 yıllarında 5 yıl isteğe bağlı SSK ödemesi yaptım.
1967-1969 yılları arasında yaptığım askerliğimi 2 yıl borçlandım. Ocak 1993’ten geçerli olmak üzere emekli oldum. Bana sadece 60.00 TL olmak üzere KEY (konut edindirme yardımı) ödemesi yapıldı. Bu ödenen miktar doğru mudur? Doğru değilse nereye başvurmam gerekli? Abdullah ERDOĞDU

Cevap:
1 Ocak 1987 ve 31 Aralık 1995 tarihleri arasında memur, işçi ve bağımsız konutu olmayan emeklilere, taleplerine bakılmadan Konut Edindirme Yardımı yapıldı. Çalışma hayatınız boyunca KEY yapılmasını gerektirecek bir durumunuz yok.
Emekli olduğunuz 1 Ocak 1993 ile 31 Aralık 1995 sonuna kadar olan dönemde, adınıza kayıtlı bağımsız konutunuz yoksa, adınıza KEY yatırılmıştır. 21 Mart 2010 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan KEY ödeme listelerine göre, adına 9 yıl KEY yatırılan emekliye yaklaşık 1500 TL ödenmektedir.
1993-1995 arasında konutunuz yoksa adınıza 3 tam yıl KEY yatırılmış olması ve 400-500 lira arasında ödeme almanız lazım. 60 lira KEY ödemesi oldukça düşük görünüyor. Emekli olduğunuzdan, itirazınızı Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) yapmanız gerekiyor.

Bir ay daha prim ödeyip 48 yaşınızı beklemeniz gerek
Soru: 3 Nisan 1964 doğumluyum. 30 Ekim 1985’te askerliği bitirdim. 25 Aralık 1985’te sigorta olarak çalışmaya başladım. 1991’e kadar SSK’ya prim ödedim. 3 Ekim 1991’den 1 Aralık 2006’ya kadar Bağ-Kur’lu olarak prim ödedim.
1 Aralık 2006’dan bugüne kadar işyerinde sigortalıyım. Ve hâlâ prim ödeniyor. 18 ay olan askerliği borçlanarak bedelini ödedim. Ne zaman emekli olabilirim? Mehmet VAROĞLU

Cevap:
Sigorta başlangıç tarihinden önce yaptığınız askerlik sürenizi borçlanmanız, sigorta başlangıç tarihinizi 18 ay geri götürerek emekli olmak için, 25 yıl sigortalılık süresi, 5225 gün prim ödeme ve 48 yaş şartlarına tabi olmanızı sağlıyor.
Ancak, primi ödenen son yedi yılda fazla prim ödenen kurumdan emekli olunduğundan, bu şartlarla emekli olmak için 1 Haziran 2010’a kadar çalışarak prim ödeyip, 1 Aralık 2006’da başladığınız prim ödemenizi 1260 güne tamamlamanız gerekiyor. 1 Haziran 2010’a kadar prim ödedikten sonra prim ödemeseniz de 48 yaşınızı dolduracağınız 3 Nisan 2012’de emekli olabilirsiniz.

Babanız için en az 3600 gün prim gerekiyor
Soru: Babam 1932 doğumlu. 1979’da SSK’lı olarak 71 gün prim ödemiş. 24 ay (720 gün) askerlik yapmış. Babamın askerlik borçlanmasını yaptırırsak 791 gün primi oluyor. Bu durumda babamın emekli olma ihtimali var mı? Varsa ne yapmamız gerekir? MUSTAFA

Cevap:
Babanızın 791 günle emekli olma ihtimali yok. Babanızın emekli olmak için prim ödemesini en az 3600 güne tamamlaması gerekiyor. Şayet sağlık problemi varsa, prim ödemesini 1800 güne tamamlayıp en az yüzde 60 işgücü kaybı raporu alabilirse, malulen emekli olabilir.

1996-1998 için Bağ-Kur’lu olamazsınız
Soru: 1996’dan 1998’e kadar esnaflık yaptım ve vergi ödedim. Sonra kapanış verdim. Bağ-Kur’a borcumu ödemek için gittim ama kaydım çıkmadı. Ben de ondan sonra bıraktım. Şu an Bağ-Kur’dan 1996 ve 1998 yılları arasında esnaflıktan dolayı, Bağ-Kur hakkımı arayabilir miyim? Yusuf BİÇKİN

Cevap:
Bugün için Bağ-Kur’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların sigortalılıkları, 1 Ekim 2008’den itibaren başlatılmaktadır. Sizin gibi 4 Ekim 2000’e kadar Bağ-Kur’a kayıt olmayanlara, 2 Ağustos 2003 ile 2 Şubat 2004 tarihleri arasında vergi kaydı ibraz etmeleri için süre verildi.
En geç 2 Şubat 2004’e kadar 20 Nisan 1982 ile 4 Ekim 2000 tarihleri arasındaki süre için vergi kaydı ibraz edenlerin Bağ-Kur’u vergi mükellefiyet tarihinden itibaren başlatıldı. 1996 ve 1998 arasındaki süreleri kazanabilmeniz için, 2 Şubat 2004’e kadar vergi kaydı ibraz etmeniz gerekiyordu. Maalesef bu sürede vergi kaydı ibraz etmediğinizden, 1996 ve 1998 yılları arası için Bağ-Kur kaydı yaptırmanız mümkün değil.