Tuğçe Erçetin

//icdn.posta.com.tr/images/none/16x9.jpg

Fabrika Kızı

Çarşamba, 25 Mart 2015 - 05:00

Fabrika Kızı

"Fabrikada tütün sarar, sanki kendi içer gibi. Sararken de hayal kurar diğer insanlar gibi.." Bora Ayanoğlu'nun "Fabrika kızı" adlı şarkısı Türk pop müziği tarihinde ilk işçi şarkıları arasındadır ve şu an üniversite binası olan eski Cibali tütün fabrikasında çalışan bir kızı anlatır. Ulaş Tosun ise bu şarkıdan ilham aldı ve şarkıdaki gibi genç yaşta olması gereken yerde olamayan işçi kız gibi diğerleriyle ilgili Kadir Has Üniversitesi'nin Kurumsal Sosyal Sorumluluk çalışmaları kapsamında Canon işbirliği ile proje başlattı. İstanbul Üniversitesi antropoloji bölümü mezunu olduktan sonra Nokta Dergisi, Hürriyet, Referans, Agos ve Radikal gazetelerinde fotomuhabirliği, muhabirlik ve editörlük yaptı. Şimdilerde Kadir Has Üniversitesi'nin kurumsal fotoğrafçısı. 

Kadınların Eşitlikten Yararlanamaması Karşısında Sorumlu Hissedenler

Proje kapsamında on tane eğitim hakkından/olanağından yoksun, çoğunluğu ilköğretim mezun işçi kızlara iki ay süreyle fotoğraf dersi verdi Tosun. Ardından kızlardan gündelik hayatlarını, iş hayatlarını, dinlenmelerini, eğlenmelerini fotoğraflamaları istendi. Bu fotoğraflardan seçilen on tanesi de kadınların fırsat eşitliğinden yararlanamaması karşısında kendini sorumlu hisseden on tanınmış isim tarafından öyküleştirdi. İsimler arasında Karin Karakaşlı, Pınar Öğünç, Hasan Bülent Kahraman, Aret Vartanyan, Cüneyt Özdemir, Sezen Aksu, Sevda Alankuş, Gaye Boralıoğlu var. Hepsi bu işçi kızlarla tanıştı ve sponsor firmanın temin ettiği birer fotoğraf makinesine sahip oldu. Kim bilir belki hayatı onların gözlerinden görebileceğiz bir gün ve umudun geldiği gün o an'larla olacak. Sergiyi kaçırdınız sanıp üzülmeyin, 20 Nisan'da sonlanacak ve sonrasında Cibali Dostlar Kıraathanesinde yeniden açılacak. 

Çokkültürlü Yapıyı Vurguladı

Tosun'un benzer iki projesi daha var... Koordinatörlüğünü yaptığı atölye geçen yıl, Kentsel dönüşüm nedeniyle yok olma tehlikesi yaşayan Lonca mahallesinde on Roman çocukla "Hayat Bildiğin Gibi Değil" fotoğraf projesini gerçekleştirdi. Öncesinde ise Fener Rum Lisesi ve Cibali İlköğretim Okulu öğrencilerinin bir arada gerçekleştirdiği ve Fener, Balat, Cibali'nin çokkültürlü yapısını vurgulayan bir mahalle hatırasını gerçekleştirdi. Kaybedilmemesi gereken bu yapıyı sadece hatıralarda bırakmamak adına da bir mesaj taşıdığını söyleyebiliriz, bu yüzden ben de bahsetmek istedim. 

Neden Fotoğraf?

Peki Tosun neden fotoğraf çekiyor, onu buna iten nedir? Üstelik farklı ve birleştirici bir motivasyonla yapıyor bunu. Şöyle diyor kendisi: "Belgesel mantıklı fotoğraf oldukça yalın, bir ayna görevi üstlenebiliyor. Ve işlenilen konunun en dinamik öğeleri tarafından çekiliyor bu fotoğraflar. Bu da oradaki gerçekliğin oldukça net bir şekilde anlaşılmasını sağlıyor." Gerçekten de öyle, göremediğimiz veya görmek istemediğimiz her şeyi, her an'ı ve yaşamın parçalarını fotoğraf karelerinde görebiliyoruz. Çoğu zaman bir işçi kızın hayatından haberimiz olmuyor, ne yapar, nasıl yaşar bilmiyoruz. Ama aramızdadır o işçi kız, sokakta yanından geçeriz, hatta belki bir soru sorarız birbirimize... Ama hepsi bu, sonra kendi hayatımıza devam ederiz. Fakat bir fotoğraf karesi arkada neler var, hayatlar nasıl bize anlatabilir. Belki o an farkederiz. Belki ondan sonra yolda benden, senden ve bizlerden bir gülümseme ortaya çıkar ve o farkındalık umut olur daha güzel günlerin mümkünlüğüne...