Financial Times: İsrail denizde boğuldu

Gazze'ye giden yardım gemilerine yönelik saldırıya dünya basını da büyük tepki gösterdi

Financial Times: İsrail denizde boğuldu

İsrail’in Gazze’ye yardım götüren gemilere saldırısı, İngiliz gazetelerinin bugünkü sayılarının çoğunda manşetten verildi ve haberlerde İsrail’in tutumunun küresel öfkeye yol açtığı vurgulandı.

FT: İSRAİL DENİZDE BOĞULDU

Financial Times (FT) gazetesi ise "İsrail küresel tepkiyle karşı karşıya" manşetini atarak, dünkü olayın hem İsrail’in Türkiye ile ilişkilerini daha da bozacağını hem de bu ülkenin uluslararası alandaki itibarının zarar göreceğini yazdı.

İsrail’in Avrupa’dan gelen tepkiler nedeniyle bu bölgeyle de ilişkilerinin olumsuz etkileneceği yorumunu yapan FT, İsrail’in, Avrupa hükümetlerinin tepkisinden çok Avrupa kamuoyunun tepkisinden çekindiğine dikkati çekti.

İsrail’in yardım gemilerine saldırısının ABD’de memnuniyetsizlik yaratan tarafının ise başka olduğunu kaydeden FT, ABD Başkanı Barack Obama’nın İran üzerindeki baskıyı arttırmak gibi önem verdiği daha başka konularla ilgilenmek yerine, İsrail saldırısının yarattığı bu diplomatik krizle uğraşmak zorunda kaldığını belirtti.

Gazete başyazısında ise, "İsrail denizde boğuldu" başlığı altında, İsrail’i korsanlık yapmakla suçladı. Yazıda Orta Doğu Dörtlüsü ve BM Güvenlik Konseyi’ne çağrı yapılarak, İsrail’e artık çok ileri gittiğinin açıkça söylenmesi gerektiği ifade edildi.

Bu arada BBC, Sky gibi İngiliz haber kanalları saldırıya ilişkin son gelişmeleri haber bültenlerinde ilk sırada duyurmayı sürdürüyor.

Times gazetesi, "Açık denizlerde ölüm" manşetini atarak, başyazısında konuyu irdeledi. Gazete, okuyucularına şu soruları sordu: "Komandoları helikopterden indirerek onları saldırı tehlikesine açık hale getirmek mantıklı mıydı?, Türk vatandaşlarını hedef alarak, bir zamanlar yakın siyasi ve askeri ilişkilere sahip olunan Müslüman bir komşuyla ilişkileri daha da bozmak siyasi açıdan zeki bir adım mıydı?, Okul çocukları için boya kalemi, hastaneler için ilaç, bombaların yıktığı evlerin tamiri için çimento taşıyan gemileri engellemeye çalışmak, halkla ilişkiler açısından iyi bir fikir miydi?"



Independent gazetesi de, "İsrail’in hücumbot diplomasisi küresel öfkeye neden oldu" manşetini attı. Gazetenin Orta Doğu muhabiri Patrick Cockburn, "İsrail’in müdahalesinin Türkiye ile ilişkilere büyük darbe indirdiğini" belirtti ve şu ifadeleri kullandı:
"Türkiye şu anda Orta Doğu’da, geçmişte olduğundan çok daha hayati bir müttefik. Amerikan askerlerinin daha kolay bir şekilde çekilmesine yardımcı olarak, Irak’ta kritik bir rol üstleniyor. Ankara’nın İsrail ile ittifakı, Amerika’nın Orta Doğu politikasında kilit önem taşıyor. Türk Dışişleri Bakanı daha önce, yardım filosuna müdahalenin geri dönülmez sonuçlar doğuracağı konusunda uyarmıştı. Galiba bu diplomatik klişe ilk kez doğru çıkacak."

FISK’TEN BATILI LİDERLERE AĞIR ELEŞTİRİ

Independent gazetesinin bir diğer deneyimli Orta Doğu muhabiri Robert Fisk ise, "Batılı liderlerin insanların hayatını kurtarmaya yardımda çok korkakça davrandıklarını" yazdı.

Beyaz Saray açıklamasını "zavallı", BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun’un açıklamasını "gülünç" olarak niteleyen Fisk, "İngiltere Başbakanı (David) Cameron neredeydi? Başbakan Yardımcısı (Nick) Clegg neredeydi?" diye sordu. Fisk, yazısında şu ifadelere yer verdi:
"Bu noktaya nasıl geldik? Belki de hepimiz İsrail’in Arapları öldürmesine alıştık. Belki de İsrail Arapları öldürmeye alıştı. Şimdi de Türkleri öldürüyorlar. Ya da Avrupalıları. Son 24 saatte Orta Doğu’da birşeyler değişti ve İsrailliler, (bu katliama verdikleri son derece aptalca tepki düşünüldüğünde), olan biteni kavrayamamış gibi görünüyor. Dünya artık bu zorbalıklardan bıktı usandı. Sadece politikacılar sessiz."

GUARDIAN’IN BAŞYAZISI: "ABLUKADAN KATLİAMA"-

Guardian gazetesi de 5 tam sayfasını ayırdığı haberle ilgili, "İsrail kanlı saldırının ardından devlet terörü uygulamakla suçlanıyor" manşetini attı.
Gazete, İsrail’in oynadığı kumarın kendisine çok pahalıya mal olacağını savunarak, İsrail’in uluslararası alanda daha da yalnızlaşmak ve Orta Doğu’da hayati önem taşıyan halkla ilişkiler savaşını kaybetmek gibi bir bedelle karşı karşıya olduğunu yazdı.



Guardian’ın Orta Doğu editörü Ian Black, olayın ardından, İsrail’in üzerindeki Gazze ablukasını kaldırma ve Hamas ile temas kurma baskısının artacağı ancak İsrail’in politikasında bir değişiklik olmayacağı yorumunu yaptı.

Gazete başyazısında da konuya yer verdi ve İsrail’i eleştirdi. "Ablukadan Katliama" başlıklı başyazıda, Somalili korsanlar dün uluslararası sularda 6 gemiye çıkıp 10 yolcuyu öldürse ve onlarcasını da yaralasa, bugün NATO’ya bağlı bir görev gücünün Somali kıyılarına doğru yola çıkmış olacağı yazıldı. Guardian buna karşın bugün İsrail kıyılarına doğru yol alan NATO gemilerinin olmadığını kaydetti.

İsrail donanmasından gelen, "kendilerine ateş açıldığı, linç edilmekten kurtulmak için karşılık verdikleri" açıklamasına da tepki gösteren Guardian, "Komandolar Filistin yanlısı aktivistlerin ne yapmasını bekliyordu ki? Kendilerini kaptanla köprü üstünde çay içmeye davet etmelerini mi?" ifadesini kullandı.

AMERİKAN BASINI
İsrail’in Gazze’ye yardım götüren gemilere saldırısıyla ilgili gelişmelere geniş yer veren Washington Post gazetesi, saldırıya dünya genelinde kınamaların gelmesinin, Obama yönetiminin, İsrail ile arasındaki gergin ilişkileri geliştirme çabalarını karmaşıklaştıracağı ve İran’a yeni yaptırım girişimleri üzerindeki dikkatleri dağıtacağı yorumunda bulunuldu.

Türkiye’nin Washington Büyükelçisi Namık Tan’ın, "Bu, Türkiye-İsrail ilişkileri için çok kötü bir gelişme" ifadesine yer verilen Glenn Kessler imzalı yazıya göre, Tan, olayın uluslararası sularda olduğunu ve geminin içinde insani yardım misyonunda görevli sivillerin bulunduğunu belirterek, İsrail’in bu saldırısının her ülkeden kınama gerektirdiğini söyledi. Obama yönetiminin olayla ilgili ilk açıklamasını eksik bulduğunu ifade eden Tan, "Bundan çok daha güçlü bir tepki bekliyorduk" dedi.

Analizde, İsrailli eski barış müzakerecisi ve halen Yeni Amerika Vakfı adlı düşünce kuruluşunda görev yapan Daniel Levy’nin de "İsrail’in her zaman dünyanın dikkatini İran üzerine çekmek istediği, ancak bu tür olaylarla tüm dikkatleri kendi üzerinde topladığı" yönündeki sözlerine yer verildi.

"KAZANÇLILARDAN BİRİ DE İRAN"-



Analizde, bu saldırı sonrasında dikkatlerin Gazze’ye daha çok yönelebileceği yorumunda bulunularak, olayın sadece Hamas’ı güçlendirmekle kalmadığı, aynı zamanda Batı Şeria’daki Filistin yönetimini "muhtemelen" zayıflattığı ifade edildi.

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın da saldırı sonrasında İsrail’le dolaylı görüşmeleri terk etmesi yönünde yeni baskılarla karşılaşabileceği kaydedilen yazıda, İran’a yeni yaptırım tasarısının tartışıldığı BM Güvenlik Konseyi’nin dikkatinin başka yöne çekilecek olmasıyla bu saldırıdan İran’ın da "kazançlı çıktığı" savunuldu.

Washington Post’un baş yazısında da "İsrailli askerlerin gemiye çıkarken ellerinde demir çubuk ve bıçak bulunan düzinelerce militanla karşılaştığı" ileri sürüldü. Bunun sonucunun kanlı bir kavga ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hükümeti için "diplomatik fiyasko" olduğu ifade edilen yazıda, İsrail’in gemiye saldırısının "yanlış yönlendirilmiş ve kötü uygulanmış" bir hareket olduğu kaydedildi.

Yazıda, "Filoda yer alanların güdülerine bir sempatimiz yok, Filistin davasının Avrupalı sempatizanları, İsrailli Arap liderler ve Türk İslamcı eylemcilerin aralarında olduğu karışık bir topluluk. İsrail, bazı organizatörlerin Hamas ve El Kaide ile bağları olduğunu söylüyor" denildi.

"AMAÇ PROVOKE ETMEK"

Gazze’ye insani yardım malzemesi götürme isteğinin, grubun "göstermelik amacı" olarak tanımlandığı yazıda, bunun, "anlaşmazlığı provoke etme" hedefinin yanında ikincil bir amaç olduğu ileri sürüldü.



Gemilerin, İsrail’in uyarılarını görmezden geldiği ifade edilen yazıda, "İsrail’e tehdidin askeri olmaktan ziyade siyasi olduğu, şu ana kadar gemilerin Hamas için füze veya diğer silahlar taşıdığı yönünde bir işaret bulunmadığı" kaydedildi.

Yazıda, "Netanyahu’nun amacı, militanların umdukları olayı yaratmalarını önlemek olmalıydı. Daha önce yaptığı gibi gemilerin Gazze’ye demirlemelerine izin vermek, komando göndermekten daha iyi olurdu. İplerden Türk gemisine inen askerlerin, ölümcül güç kullanmadan yolcuları etkisiz hale getirmeye hazırlıksız olmaları, hatayı artırdı" denildi.

"İsrail şimdi günlerce düşmanlarının kınamalarına maruz kalacak" ifadesi kullanılan yazıda, Orta Doğu baırş görüşmeleri ve İsrail’in Türkiye ile "bir zamanlardaki güçlü ilişkilerinin" tekrar risk altında olduğu görüşü dile getirildi.

Yazıda, Beyaz Saray’ın olaya tepkisinde temkinli davrandığı ve "önümüzdeki günlerde kendisini İsrail karşıtı korodan ayırmada dikkatli olması gerektiği" kaydedildi. "Amerikan diplomasisi, uluslararası soruşturmaya yönelik kaçınılmaz çağrıların, BM’nin Goldstone komisyonu gibi diğer bir tek taraflı düzene yol açmamasının sağlanmasını amaçlamalı" yorumunda bulunulan yazıda, Netanyahu’nun, ancak bir Filistin devletinin koşullarının yaratılmasına yönelik sağlam adımları kucaklayarak "bu felaketten çıkabileceği" belirtildi.

Gazze ve Batı Şeria’ya yönelik kısıtlamaların hafifletilmesinin iyi bir başlangıç olacağı kaydedilen yazıda, Netanyahu’nun ayrıca barış yanlısı partileri de içine alacak şekilde hükümetini genişletmesi gerektiği ifade edildi. Yazıda, "Başbakan Netanyahu derin bir kuyuda, tek çıkış yolu merkeze kaymak" denildi.

"HALKLA İLİŞKİLER KABUSU"-



Los Angeles Times’da çıkan haberde de İsrail’in yardım götüren gemilere saldırısının "İsrail için bir halkla ilişkiler kabusu gibi göründüğü" belirtildi.
Saldırının yankılarının, İran’a yeni yaptırımlar için uluslararası konsensüs sağlanması için çalışan ABD’nin bu çabaları üzerindeki dikkatleri dağıtma riski taşıdığı ifade edilen haberde, uluslararası toplumun ilgi odağının Gazze’ye yöneldiğine dikkat çekildi. Yazıda, Beyaz Saray’ın saldırıya yönelik açıklamasında temkinli davrandığı da belirtildi.

Gazetede Megan Stack imzalı yazıda da saldırının, Türkiye’de, son yıllarda ilişkilerin bozulduğu İsrail’e karşı son kalan olumlu bakış açılarını da ortadan kaldırmış olabileceği kaydedildi. Yazıda, Türkiye’nin uzun süredir İsrail’in Gazze’ye yönelik ablukasını açık şekilde eleştirdiği, ancak bu son olayın bardağı taşıran son damla olduğu belirtilerek, bu durumun iki ülkeyi soğuk bir barışa itebileceği ve Türkiye’nin Arap dünyasındaki statüsünü yükseltebileceği yorumunda bulunuldu.

CNN’in haberinde de İsrail’in saldırısına yönelik dünya genelindeki protestolara ve uluslararası toplumun tepkilerine yer verildi. Saldırının Türkiye-İsrail ilişkilerinde zorluk yaratacağı ve bunun ABD için de "büyük bir diplomatik başağrısı" olduğu belirtilen haberde, İsrail askerlerinin, gemiye indiklerinde kendilerine demir çubuk ve bıçaklarla saldırıldığı, ateş açıldığı yönündeki iddialarına da yer verildi.

AA

6