İşin esasındaki değişiklik işçi kabul etmediği sürece uygulanamaz

Cuma, 18 Haziran 2010 - 05:00

Soru: Tanınan büyük bir AŞ’de üç senedir çalışmaktayım. Şu anda bulunduğum showroom’dan başka bir showroom’a geçmem isteniyor. Önerilen showroom evime 1 saatlik mesafede. Oysa şimdi çalıştığım showroom’a 5 dakikada gidebiliyorum. ‘Bulunduğum showroom’dan uzak olan showroom’a geçmek istemiyorum’ diye bir yanıt verirsem, ne gibi durumlarla karşılaşırım. ‘İstemiyorum’ diye belirttiğimde, beni çıkartabilirler mi? Yani tazminatlı çıkışım verilmek zorunda mı? Ya da görevlendirme gibi bir şey söz konusu mu? Önerilen yere geçmek zorunda mıyım? Ayrıca bu şirkette 8-19 saatleri arasında çalışmakta ve hiçbir şekilde mesai almamaktayım. Bu saatler arasında çalışmayı red edersem, iş kuralına uymadım diye tazminatsız işten çıkarılır mıyım? İş sözleşmem yok. Gülsüm ŞENGÖÇMEN Cevap: Çalıştığınız kurumun, iş güvencesi kapsamında (30 ve daha fazla çalışanı olan) olduğu anlaşılıyor. Aranızda, işverenin istediği zaman başka şubede çalıştırılabileceğinize dair bir iş sözleşmesi olmadığından, evinize 5 dakika mesafede olan bir şubeden, evinize bir saat mesafede olan bir şubede çalıştırılmak istenmeniz işin esasında yapılan değişik sayılabilir. İşin esasında yapılacak olan değişikliği işveren yazılı olarak çalışana bildirmek, çalışanın da 6 gün içinde değişikliği kabul edip etmediğini işverene bildirmesi zorunludur. Çalışanın kabul etmediği işin esasındaki değişikliği işveren uygulamaya koyamaz. Çalışanın değişikliği kabul etmemesi üzerine işveren geçerli bir sebep ortaya koyamadan iş akdini, ihbar ve kıdem tazminatı ödeyerek feshederse, çalışan bir ay içinde işe iade davası açabilir. Sonuç olarak, iş değişikliğini kabul edip etmediğinize dair işverenin tebliğ edeceği yazıya, 6 gün içinde, değişikliği kabul etmediğinize ilişkin cevabınız üzerine, işverenin işinize son vermesi için geçerli bir neden ileri sürmesi lazım. Aksi takdirde iş akdinizi, ihbar ve kıdem tazminatı ödeyerek fesih etse bile, işe iade davası açarak, tekrar işinize dönebilirsiniz. Mahkeme kararının tebliğinden itibaren 10 gün içinde işverene işe başlamak için başvurduğunuzda, işveren bir ay içinde işe başlatmazsa, çalışmadığınız süre için 4 aylık ücretiniz, en az 4 aylık, en fazla 8 aylık ücretiniz tutarında olmak üzere mahkemenin belirleyeceği tutarda tazminat ödemek zorundadır.

Priminiz yeterli yaş değil

Soru: 20 Kasım 1956 doğumluyum. 1 Ocak 1985 tarihinde işyeri açtım. 31 Aralık 1993 tarihinde işyerimi kapattım. Bağ-Kur primlerimi ödedim. 1993’ten sonra ticari faaliyetim olmadığı halde sicil ve dernek kaydım devam etmekteydi. 31 Aralık 2000 tarihine kadar Bağ-Kur primlerimi yatırdım. Bu tarihten sonra sicil, dernek ve Bağ-Kur kaydımı tamamen kapattım. Hiç borcum yok. Emekli olma şansım nedir? Kısmi emekli olabilir miyim? Askerliğimi borçlansam faydası olur mu? Fırat İNCESU Cevap: Yaş haddinden emekli olmak için 15 tam yıl prim ödeme ve 58 yaş şartına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz bile 58 yaşınızı dolduracağınız 20 Kasım 2014’te emekli olabilirsiniz. Askerlik borçlanması emekli olacağınız tarihi değiştirmeyeceğinden borçlanmaya gerek yok.

İstediğiniz zaman emekli olabilirsiniz

Soru: 25 Ekim 1962 doğumluyum. 12 Mart 1986’da, Maliye’ye kayıt oldum. 1991 yılında Bağ-Kur’dan bana gelen tebligatta 20 Nisan 1982 tarihinden itibaren res’en kayıt yapılmış. Çıkarılan borcun hepsini ödedim. 30 Haziran 2008 yılında kapanış verdiğimde, 26 yıl 2 ay 10 günüm vardı. Askerliğimi de 1 Temmuz 1982 tarihinde yaptım. Ne yapmalıyım? Ve nasıl emekli olurum? Hacı AKSOY Cevap: Sorunuzdan 20 Nisan 1982’den beri Bağ-Kur’lu olduğunuz anlaşılıyor. Emekli olmak için 25 tam yıl prim ödeme ve 46 yaş şartlarına tabisiniz. Şartları sağladığınızdan istediğiniz zaman emekli olabilirsiniz.

Kayınvalidenizin 58 yaşını doldurması gerekiyor

Soru: Kayınvalidem 3 Haziran 1957 doğumlu. 23 Temmuz 1998 tarihinden beri SSK’lı olarak çalışıyor. 3363 gün primi bulunuyor. Şu an hâlâ çalışıyor. Ne zaman emekli olabileceği hakkında çelişkili bilgiler aldık. En son size danışmaya karar verdik. Bu bilgiler ışığında ne zaman emekli olabilir? 3600 gün ve 58 yaşında emekli olabilir mi? Yusuf Suat ÜNSAL Cevap: Kayınvalideniz yaş haddinden emekli olmak için 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartına tabi. 237 gün daha prim ödeyerek, 3363 gün olan prim ödemesini 3600 güne tamamlaması şartıyla, 58 yaşını dolduracağı 3 Haziran 2015 tarihinde emekli olabilir.

Askerlik sürenizin 11 ayını borçlanmanız yeterli

Soru: Doğum tarihim 8 Eylül 1963. İlk sigorta başlangıç tarihim 16 Nisan 1986, sigorta bitiş tarihim 17 Şubat 2003, Bağ-Kur başlangıç 1 Ağustos 2005, Bağ-Kur bitiş tarihim 31 Temmuz 2007’dir. Sigorta başlangıcım askerlikten sonra. 20 ay olan askerliğimi borçlanırsam ne zaman emekli olabilirim?  Özkan AVCI Cevap: Askerlik sürenizin tamamını borçlanmanıza gerek yok. 11 ayını borçlanmanız halinde, sigorta başlangıç tarihiniz 11 ay geri gider ve emekli olmak için 25 yıl sigortalılık süresi, 5225 gün prim ödeme ve 48 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz dahi, 48 yaşınızı dolduracağınız 8 Eylül 2011 tarihinde emekli olabilirsiniz.

47 yaşınızı dolduruyorsanız istediğiniz zaman emekli olabilirsiniz

Soru: 1 Nisan 1982 tarihinde SSK’lı oldum. 1 Mart 1984 tarihinde askere gittim. 1 Eylül 1985 tarihinde askerlik görevimi bitirdim. 2 Eylül 1985 tarihinde tekrar sigortalı oldum. 30 Şubat 1994 tarihinde SSK’yı bırakıp, 1 Mart 1994 tarihinde Bağ-Kur’lu oldum. Halen Bağ-Kur’lu olarak devam etmekteyim. Ne zaman emekli olurumİrfan ALACA Cevap: ? Şayet sigorta başlangıç ve bitiş tarihleriniz arasında boşluğunuz yoksa, Bağ-Kur’dan emekli olmak için 25 tam yıl prim ödeme ve 47 yaş şartlarına tabisiniz. Doğum tarihinizi belirtmemişsiniz. Şayet 47 yaşınızı da dolduruyorsanız, prim ödemeniz yeterli olduğundan istediğiniz zaman emekli olabilirsiniz. Doldurmuyorsanız 47 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.