İşveren çalışanların hepsini birden yıllık izne gönderebilir

Perşembe, 19 Ağustos 2010 - 05:00

Soru: İşveren, çalışanlarını kendi istediği tarihte toplu olarak yıllık izne gönderebilir mi? Zekayi ÜLGEN

Cevap:
İşveren nisan ayı başı ile ekim sonu arasındaki dönemde çalışanların tamamını toplu olarak yıllık ücretli izne gönderebilir. Ancak bu uygulama, 100 ve daha fazla çalışanı olan iş yerlerinde izin kurulu, diğer işyerlerinde işveren veya işveren vekili ile bir işçi temsilcisinin, önceden hazırlayacağı izin çizelgesi ile belirlenir ve ilan edilir.
İzin çizelgesinde, her işçi için ayrı ayrı, iznin başlayacağı tarih, izin süresi ve yol izin istekleri de dikkate alınarak izin sürelerinin bitiş tarihlerine ayrıntılı olarak yer verilir.

İki doğum için borçlanma yaparak ay sonunda emekli olabilirsiniz
Soru: Mayıs 1964 doğumluyum. Sigortalı işe ilk girişim 1 Kasım 1981 olup, işten ayrıldığım 31 Ağustos 1989’a kadar 2658 gün prim ödemem var. 1 Ocak 2008’den beri de aralıksız isteğe bağlı ödüyorum. 3600 günle ne zaman emekli olabilirim?
Bir de doğum borçlanması için bir sorum olacak. 31 Ağustos 1989’da işten çıktım ve 20 Haziran 1991 ve 14 Şubat 1996 tarihlerinde iki doğum yaptım. Doğum borçlanması yapabilir miyim? Sevim DOĞRAMACI

Cevap:
Yaş haddinden emekli olmak için, 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve doğumunuz mayıs ayının 23’ü veya öncesi bir günse 56, 24’ü veya sonrası bir günse 58 yaş şartlarına tabisiniz.
Doğum borçlanması yapabilirsiniz. Ancak 3600 günle emekli olmayı düşünüyorsanız, ağustos ayı primini de ödeyerek, prim ödemenizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 56 (veya 58) yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
İki çocuğunuz için de doğum borçlanması yaparak 1440 gün kazanıp, 15 Ağustos 2010 itibarıyla 3602 gün olan prim ödemenizi 5000 güne tamamlayarak, hemen de emekli olabilirsiniz.

750 gün prim ödeyip 58 yaşınızın dolmasını bekleyeceksiniz
Soru: 1963 doğumluyum. 1989 sigorta girişliyim. 2850 gün prim ödemem var. 3600’den yararlanabilir miyim? Hangi tarihte emekli olabilirim? SELMA

Cevap:
Yaş haddinden emekli olmak için, 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. 750 gün daha prim ödeyerek, 2850 gün olan prim ödemenizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 2021’de 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

İSTEĞE BAĞLIYA PRİM ÖDEYENLERİN DİKKATLİ OLMASI GEREK
Soru: 1 Ocak 1959 doğumluyum. Sigorta girişim 15 Nisan 1979 olup 760 gün prim ödedim. 2006’nın 4’üncü ayında 20 ay askerliğimi borçlandım ve isteğe bağlı olarak SSK’ya prim yatırmaya başladım.
Hâlâ isteğe bağlı prim yatırmaktayım. ‘Ekim 2008’de isteğe bağlı SSK’lılar Bağ-Kur’a geçti’ denildi. SSK’ya 2450 gün prim ödemem var. 3600 günle ne zaman ve hangi kurumdan emekli olurum? Duyumlarıma göre 3600 günü doldurmaya bir yıl kala Bağ-Kur’dan SSK’ya geçmem lazımmış. Bu doğru mu? Uğur ADIYAMAN

Cevap:
Verilen bilgi doğru. 1 Ekim 2008’den itibaren SSK’ya isteğe bağlı prim ödenemiyor. Bu tarihten itibaren isteğe bağlı prim ödemeleri 4/b sigortasına (eski adıyla Bağ-Kur) sayılıyor. 1 Ekim 2008’den itibaren isteğe bağlı olarak 1260 gün (42 ay) ve daha fazla prim ödeyenler, Bağ-Kur şartlarıyla emekli olmak zorunda kalabilirler.
Bu açıdan isteğe bağlıya bir plan dahilinde prim ödemekte yarar var. Emekli olma durumunuza gelince, SSK’ya 1 Ekim 2008’e kadar 2450 gün (askerlik dâhil) prim ödemeniz varsa, bu tarihten itibaren isteğe bağlı olarak 4/b sigortasına 1150 gün prim ödeyerek, toplam prim ödemenizi 3600 güne tamamlamanızda bir sakınca yok.
Ara vermeden prim ödeyerek, prim ödemenizi 3600 güne tamamlamanız (en geç 23 Mayıs 2014’e kadar) şartıyla, 59 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2018’de emekli olabilirsiniz. Şayet, bugün itibarıyla askerlik dâhil 2450 gün prim ödemeniz varsa, 1 Ağustos 2008’den itibaren isteğe bağlıya, 19 ay (570 gün) daha prim ödedikten sonra isteğe bağlıdan çıkıp, kalan 580 gün prim eksiğinizi sigortalı bir işte çalışarak ödemelisiniz.
Belirttiğimiz şekilde ara vermeden prim ödeyerek, en geç 23 Mayıs 2014’e kadar prim ödemenizi 3600 güne tamamlamanız halinde, 59 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2018’de 4/a sigortasından (eski adıyla SSK) emekli olabilirsiniz.

İşveren 30 gün içinde işe başlatmazsa tazminat ödemek zorunda
Soru: SSK taşeron temizlik firmasında çalışan eşimin, hiçbir sebep gösterilmeden iş akdi feshedildi. Kendisi ve 25 arkadaşı İzmir 3’üncü İş Mahkemesi’ne başvurdular, SSK’ya açtıkları davayı kazandılar. SSK Yargıtay’a başvurdu ama Yargıtay’da da SSK kaybetti.
Yargıtay kararı ‘Ya işçileri kendi bünyene alacaksın ya da tazminatlarını vereceksin’ diyor. SSK’ya işe başlama dilekçelerini verdiler. SSK İzmir Bölge Müdürlüğü’ne, fakat İzmir Bölge Müdürlüğü, ‘Ankara’dan onay gelmediği için bir şey yapamıyoruz’ diyor.
Yargıtay kararına rağmen SSK’nın bu tutumu nedir? Ve bu durumdayken Yargıtay kararı olduğu halde SSK kararı ne olur? Hakkımızı alır mıyız yoksa işe mi döneriz? MURAT/İZMİR

Cevap:
Eşiniz ve arkadaşlarının, işe iade davasını kazanmışlarsa, mahkeme kararını tebliğ ettikleri tarihten itibaren 10 gün içinde işe başlatması için işverene başvurması gerekiyordu. Bu süre içinde başvurmuşlarsa, işveren, başvuru tarihinden itibaren 30 gün içinde işe başlatmak zorunda.
Şayet işveren 30 gün içinde işe başlatmazsa, mahkeme kararında belirlenen tutarda işe başlatmama tazminatı (4 ile 8 aylık arasında değişir) ve işsiz kaldığı dönemde boşa geçen sürelere ilişkin en çok 4 aylık ücretini eşinize ödemek zorunda.
Başvuru tarihinden itibaren 30 gün içinde işe başlatmazlarsa, belirttiğimiz tazminatları (mahkeme kararında belirlenen) işverenden talep edin. Ödemezlerse elinizdeki mahkeme kararına istinaden icra takibi başlatın.

Bağ-Kur’lu doğum borçlanması yapamıyor
Soru: 1992 Bağ-Kur girişli iken, 2000’de isteğe bağlı Bağ-Kur’lu oldum. Şu anda 15 yıl prim ödediğimden, prim ödememi dondurdum. 54 yaşı doldurmayı bekliyorum. Nisan 2012’de emekli olacağım. 1992 öncesi doğmuş çocuğum var.
Doğum borçlanması yaparak emekliliğimi geriye çekebilir miyim? Doğum borçlanması yapabilirsem, 2 yıl borçlanma mı yapacağım yoksa emekliliğime kalan süreyi mi borçlanacağım? Sebahat BİLMEZ/SAKARYA

Cevap:
Doğum borçlanmasından 4/a sigortalıları (eski adıyla SSK) yararlanıyor. Sizin gibi Bağ-Kur sigortalıları doğum borçlanmasından yararlanamıyor. Maalesef doğum borçlanması yapamazsınız.