İşveren çalıştırdığı işçiler arasında en yüksek ücret alandan az prim ödeyemiyor

Perşembe, 05 Kasım 2009 - 05:00

Soru: Bağ-Kur’a tabi olarak ayda 520 lira prim ödüyorum. Limitet şirketim var. Aldığım duyumlara göre yanımda çalıştırdığım işçiden az prim ödememek gerekiyormuş. Yanımda çalıştırdığım bir işçim 2500 lira (net olarak) alıyorsa ben kaç lira prim ödeyebilirim? İşçimin aldığı aylığın brütü üzerinden mi yoksa aldığı net 2500 lira üzerinden mi hesaplamak gerekiyor? Ahmet PELİT Cevap: İşverenin prime tutulan esas kazanç tutarı, çalıştırdığı sigortalıların prime esas günlük kazancının en yükseğinin 30 katından az olamıyor. Aylık net 2500 lira ücret ödediğiniz çalışanınızın aylık brüt ücreti yaklaşık 3490 liradır. Dolayısıyla aylık, en az bu kadar kazanç tutarı üstünden prim ödemeniz lazım. Yüzde 20 yaşlılık, malullük ve ölüm sigortası, yüzde 12.5 genel sağlık sigortası primi ve işinizin tehlike sınıf ve derecesine göre de yüzde 1 ile yüzde 6.5 arasında değişen oranda iş kazası ve meslek hastalığı primi olmak üzere, toplam yüzde 33.5 ile yüzde 39 arasında değişen oranda prim ödemelisiniz. Örneğin, iş kazası ve meslek hastalığı prim oranınızın yüzde 3.5 olduğunu varsaydığımızda toplam prim oranınız yüzde 36’dır. 3490 lira üstünden yüzde 36 oranında aylık ödeyeceğiniz prim tutarı 1256 lira 40 kuruştur.

Askerlik borçlanmasıyla iki yıl erken emekli olabilirsiniz

Soru: 23 Ağustos 1977 doğumluyum. Askerden geldikten sonra 1 Ağustos 2000’de SSK’lı oldum. Askerliğimi ödersem 1998 ya da 1999’da çıkan ve emekli olunacak prim gün sayısını yükselten yasadan muaf olabilir miyim? Ne zaman emekli olabilirim? Bülent KOÇ Cevap: 7000 gün prim ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. En az 7000 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 23 Ağustos 2037’de emekli olabilirsiniz. Askerlik sürenizi belirtmemişsiniz. 11 ay ve daha fazla süre askerlik yapmışsanız, borçlanmanız halinde sigorta başlangıç tarihiniz, askerlik süreniz kadar geri gider ve 25 yıl sigorta, 5975 gün prim, 58 yaş şartlarına tabi olursunuz. 5975 gün prim ödemeniz şartıyla 23 Ağustos 2025’te de emekli olabilirsiniz.

2010’da ödenecek Emlak Vergisi tutarları belli değil

Soru: 2010 yılı Emlak Vergisi artışları belli oldu mu? 2010’da ödenecek Emlak Vergisi artışı nasıl belirlendi? Muzaffer CANER Cevap: 2010 yılında ödenecek Emlak Vergisi artışı henüz belli olmadı. Emlak vergi değerleri 4 yılda bir yeniden belirleniyor. Emlak Vergisi yeniden belirlenen vergi değerleri üstünden hesaplanıyor. Takip eden yıllarda da belirlenen vergi değerleri, her yıl bir önceki yıl vergi değerlerinin, Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenen yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılıyor ve Emlak Vergisi artırılan vergi değerleri üzerinden hesaplanıyor. 2010 yılı vergi değerlerinin yeniden belirleneceği yıldır. Tüm arsa ve arazilerin asgari metrekare değerleri, belediye takdir komisyonlarınca yeniden belirlendi. 2010 yılına ilişkin bina normal inşaat metrekare maliyet bedelleri de yeniden belirlendi. Tüzük hükümlerine göre binaların vergi değerleri, yeni belirlenen arsa bedelleri ile bina inşaat normal metrekare maliyet bedelleri dikkate alınarak yeniden belirlenecek. Varsa belirlenen değerlere asansör, klima ve kalorifer farkı ilave edilecek. Binanın yaşına göre amortisman (yıpranma payı) düşülerek binanın emlak vergi değeri bulunacak. 2010 yılı bina vergisi bu değer üstünden, arsa ve arazi vergileri de takdir komisyonlarının belirlediği değerler dikkate alınarak hesaplanan vergi değerleri üstünden hesaplanacak. Sonuç olarak, 2010’da kimin ne kadar Emlak Vergisi ödeyeceği, bugün için belli değil. 2010 yılı için ödenecek Emlak Vergisi tutarları 1 Ocak 2010’da ilgili belediyelerden öğrenilecek.

Babanız askerlik süresinin 5 ayını borçlanıp bir yıl erken emekli olabilir

Soru: Babam 25 Aralık 1963 doğumlu. 15 Temmuz 1983’te askere gitti ve 12 Ocak 1985’te terhis oldu. 16 Mart 1987’de SSK’lı oldu. 7702 gün prim ödedi. Askerliğini borçlanmazsa ne zaman, borçlandığı takdirde ne zaman emekli olabilir? Ne kadar borçlanma bedeli öder? Esra İNAL Cevap: Babanız 25 yıl sigorta, 5375 gün prim ve 50 yaş şartlarına tabi. Prim ödemesi yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemese de 50 yaşını dolduracağı 25 Aralık 2013’te emekli olabilir. Askerlik süresinin 5 ayını borçlanırsa 49 yaşını dolduracağı 25 Aralık 2012’de emekli olabilir. Yıl sonuna kadar borçlanırsa 5 ay için 1108 lira 80 kuruş borçlanma bedeli öder.

Çalışarak 1400 gün daha prim ödemeniz gerek

Soru: 1 Ocak 1952 doğumluyum. Bağ-Kur’luyum. Hiç sigortalı olmadım. 1980-1994 tarihlerinde (14) yıl vergi mükellefiydim. 1 Mart 1984’te Bağ-Kur’lu oldum. 2200 gün prim ödedim. Ne zaman emekli olabilirim? Selim GÖNEN Cevap: Sorunuzdan, Bağ- Kur’unuzun 1994’te sona erdiği ve şu anda aktif sigortalı olmadığınız anlaşılıyor. Durumunuz itibarıyla en erken SSK’dan emekli olabilirsiniz. SSK’da kısmi yaşlılık aylığı ile emekli olmak için 15 yıl sigorta, 3600 gün prim ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Sigortalı bir işte çalışarak 1400 gün daha prim ödemek suretiyle, prim ödemenizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz (ara vermeden prim öderseniz Eylül 2013 sonunda).

Babanız 1 Ocak 2010’da emekli olabilir

Soru: Babam 1 Ocak 1953 doğumlu. 1990’da SSK’lı oldu. 3973 prim ödemesi var. Ayrıca askerlik borçlanmasını da ödedi. Ne zaman emekli olabilir? Birgül SIRBUDAK Cevap: Babanız kısmi yaşlılık aylığı ile emekli olmak için 15 yıl sigorta, 3600 gün prim ve 57 yaş şartlarına tabi. Prim ödemesi yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemese de 57 yaşını dolduracağı 1 Ocak 2010’da emekli olabilir.

Sahte belgeye üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası

Soru: Sahte fatura ile muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı fatura arasında ne fark var? T. EVCİM Cevap: Sahte fatura, gerçekte bir mal ve hizmet teslimi olmadığı halde düzenlenen faturadır. Örneğin, bir inşaatçının demir almadığı bir işletmeden aldığı 50 ton demir faturası, sahte faturadır. Sahte fatura düzenlenmesi ve kullanılmasının üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası var. Gerçek bir mal ve hizmet teslimi olmakla birlikte, mahiyet ve miktar itibarıyla gerçeğe aykırı şekilde düzenlenen fatura, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı faturadır. Örneğin, aldığı 10 ton demire karşılık 100 ton demir faturası alan inşaatçının aldığı fatura muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı faturadır. Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlenmesi veya kullanılmasının on sekiz aydan üç yıla kadar hapis cezası vardır.