Kayıtdışını önlemenin yolu vergi iadesini geri getirmek

İSMMMO Başkanı Yahya Arıkan'la, 20 yaşını bitiren İSMMMO'nun geçmişini ve geleceğini konuştuk

Kayıtdışını önlemenin yolu vergi iadesini geri getirmek

Röportaj: Gülşah KARADAĞ

İstanbul Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odası (İSMMMO ya da takma adıyla İSMO), gerek üyeleriyle ilişkileri gerek toplumsal meselelere duyarlı tavrıyla, son yıllarda adı çokça duyulan bir meslek odası. Türkiye’deki birçok meslek örgütünden farklı olarak İSMMMO, 30 bine yakın üyesi ile sürekli temas halinde.

Onlara ücretsiz eğitimler, sertifika programları sunuyor, mesleki her değişikliği haber veriyor. Bir yandan da raporlarıyla, muhasebeci ve mali müşavirlerin, ekonominin her alanında söylenecek sözleri olduğunu siyasetçilere ve topluma duyuruyor.

İSMMMO Başkanı Yahya Arıkan’la, 20 yaşını bitiren İSMMMO’nun geçmişini ve geleceğini konuştuk. Arıkan anlatırken, işlevli bir meslek örgütünün, üyelerine ve mesleki yapıya neler katabileceği ortaya çıkıyor: Saygınlık, sözü geçerlilik, mesleki gelişim, uzmanlaşma...

İSMMMO tüm bu kavramlara hakim. Yahya Arıkan sohbetinde, Türkiye’nin sorunlarına değinmeden de edemiyor, cümlesi sarsıcı: “Kayıtdışı ekonomiyi yok etmek zor değil. Vergi iadesi geri getirilsin, bu tarz teşvikler yaygınlaşsın, yeter. Elektronik kontrolün olduğu ortamda, kayıtdışı kalmaz.”

Sayın Yahya Arıkan, İSMMMO, ülke meselelerine duyarlılığı ve üyelerine dönük çalışmaları sayesinde, son yıllarda çok ön plana çıktı. Şu anda Türkiye’deki en aktif meslek kuruluşu konumunda. Nedir sizi motive eden ve bu noktaya taşıyan?

Biz bu yıl İSMMMO’nun 20’nci yaşını kutluyoruz. 1990’da meslek yasası çıktığında, yasa nedeniyle ruhsat alamayanlar kaçak muhasebeciydi, müşteri karşısında da muhasebecinin adı katipti. Biz bunu değiştirelim istedik, önceliği de eğitime verdik. 20 yılda 200 bin meslekt1aşımız bizden eğitim aldı, bunun karşılığında 1 lira bile ücret alınmadı. İkincisi altyapıya önem verdik. Kurtuluş’ta 5 bin metrekarelik bir hizmet binası, 12 ilçede de eğitim birimi açtık. Örgütlendik, artık bize ‘katip’ diyen kalmadı. Muhasebeciyi, mali müşaviri herkese öğrettik. Sınavlarla kaçak muhasebeci kavramını da bitirdik.

Bir sonraki adım sanal derslik

12 ilçede eğitim birimi var dediniz, bunları tüm ilçelere yayacak mısınız?

Yakın bir zamana kadar böyle bir hayalimiz vardı. Şimdi bu hayal değişti, çünkü sanal derslik imkanını keşfettik. Bir e-Enstitü kurmaya hazırlanıyoruz. Bizim 30 bine yakın üyemiz var. Herkese birebir eğitim vermek imkansız. Ama e-Enstitü herkese bürosundan, evinden ders alma şansı sunacak.

Günde 50 bin ziyaretçi

Eğitim sizin mesleğin vazgeçilmezi ama bu yeterli mi?

Sürekli değişip duran mevzuatın takibi için ne yapıyorsunuz? Bir çalışmanız var mı? Var, hatta kendi üyelerimizi aşan bir çalışmamız var. Eskiden mevzuatı takip etmek için süreli yayınlara para verilirdi. Bugün kimsenin 1 lira ödemesi gerekmiyor, çünkü internet sitemizden bilgiyi anında ulaştırıyoruz. Sitemizi günde 50 bin kişi ziyaret ediyor. Sadece İstanbul değil Türkiye de biliyor ki mevzuatta bir değişiklik olduğunda bu önce İSMMMO’nun sitesine konulur.

Emniyet, Akademi’den ders almak istiyor

Sertifika programları için geçen yıl İSMMMO Akademi’yi duyurdunuz. Akademi başarılı oldu mu?

 İSMMMO Akademi’de ilk sertifika programımız, adli muhasebe ve hile denetimi üzerine. Bir firmanın muhasebe sisteminde bulunan hileyi, yolsuzluğu ortaya çıkarmaya dönük bir eğitim. Devam ediyor. Hatta Emniyet Genel Müdürlüğü, her yıl 30-35 müdürünü bu eğitim için yurtdışına gönderiyormuş. Bizim programı incelemişler, ‘Bu eğitimi bize siz verir misiniz?’ diye teklif göndermişler.

Meslek kabuk değiştiriyor

Gelişen teknoloji muhasebeyi elektronik hale getiriyor. Bu durum muhasebe mesleğini sona erdirir mi?

Muhasebecilik mesleği şu anda kabuk değiştiriyor. Doğru, mesleğin temeli olan defter tutma artık elektronik ortamda yapılıyor. Gelecekte elektronik fatura yaygınlaştığında, fatura düzenlenir düzenlenmez, bu, mali tablolara yansıyacak. Peki bu, mesleği gereksiz hale getirir mi? Asla. Tüm dünyada muhasebenin denetim ve danışmanlık tarafı ön plana çıkıyor. Hem firmaları hem kamuyu denetleyen bir muhasebeci yapısı ortaya çıkıyor. Öte yandan, giderek daha fazla sayıda firma, muhasebecisinden mali konularda danışmanlık bekliyor. Biz, meslektaşlarımızı ve odamızı o günlere hazırlıyoruz. Sertifika programlarının, kursların, eğitimlerin temelinde bu ihtiyaç var.

Kayıtdışı bir gecede biter

İSMMMO’nun vergi sistemiyle ilgili en büyük eleştirisi vergi (KDV) iadesinin kalkması oldu. Neden? -Vatandaş vergi ödediğinin farkında olacak ki hesap sormayı da düşünsün. Vergi iadesi, vergi bilincini geliştirir. Bunu yaparken de fatura almayı, alım-satımı kayıt altına almayı özendirir. Çalışana KDV iadesi yeniden verilsin, firmalar da vergi iadesine özendirilsin. Bugün Maliye’nin vergi mükellefine çapraz sorgulama yaptığı, her şeyin elektronik ortamda karşılaştırılabildiği bir teknik var. Bu ortamda, benim size mal sattığım, sizin de benden mal aldığınız kayıt altına girerse, ortada 1 lira kaçak kalmaz. Bir de tabii her işlemin bankalardan yapılması gerekir. Türkiye vergi reformunu, Ticaret Kanunu değişikliğini yapsın, vergi iadesini tekrar getirdiğinde, kayıtdışı bir gecede ortadan kalkar.

Her şey bizim elimizde

Mayıs ayında seçimleriniz olacak. Ana mesajınız nedir?

İSMMMO şubattan beri 35 ilçede ‘Farkındalık Eğitimi’ veriyor. Mesleğin saygınlığı ve kendine güvenle ilgili bir eğitim. Benim mesajım da bu eğitimin sonunda anlatılan şu hikaye: Bir öğrencisi, her şeyi bilen ‘Bilge Adam’ı alt etmek ister. Hazırlanır, yanına gider, “Hocam, avucumun içindeki kelebek canlı mı, ölü mü?” diye sorar. Bilge Adam ‘Canlı’ derse öğrenci kelebeği öldürecek, ‘Ölü’ derse kelebeği salacak, her iki durumda da Bilge Adam yanılmış olacak. Bilge Adam düşünür ve “Her şey senin elinde” diye yanıt verir. İSMMMO 20 yıl boyunca bunu bilerek hareket etti, herkes de bilmeli. Mesleğimizde, onu ileri taşımada, saygınlığımızı artırmada ‘her şey bizim elimizde’...

Hayalim muhasebeyi dünyaya ihraç etmek

Bundan sonraki 20 yıl nasıl geçecek?

Bundan sonraki 20 yılda vizyon sahibi, uluslararası arenada söz sahibi ve marka olan, yaptığı işi dünyaya ihraç eden, ülkesine değer katan meslektaşlarımız ortaya çıkacak. Bunu hayal ediyorum. Çok daha kısa bir zamanda, küçük muhasebe firmalarını haksız rekabetten kurtaracağımızı düşünüyorum. Bunun için meslekte bir ücret standardı oluşturmaya çalışıyoruz, müşteriye ayrılan zamana göre hizmet fiyatlaması yapılabilecek. Son olarak, uluslararası firmalardan da destek alarak hazırlamakta olduğumuz denetim ve danışmanlık eğitimlerini, tüm Türkiye’ye yayacağımızı biliyorum.

4