KONDA'dan seçim analizi: Geçersiz oylarda açıklayamadığımız bir durum var

Seçimlere dair isabetli analizleri ile bilinen KONDA, 16 Nisan referandumunda geçersiz oyların dağılımına dair 'açıklamayadıkları bir durum' olduğunu söyleyerek ilginç tespitlere yer verdi

KONDA'dan seçim analizi: Geçersiz oylarda açıklayamadığımız bir durum var
Türkiye'nin en köklü kamuoyu araştırması kurumlarından KONDA'nın 16 Nisan referandumuna dair yayınladığı raporda ilginç tespitlere yer verildi. 

Sandık sonuçları üzerinden hazırlanan raporda özellikle geçersiz oylar konusunda KONDA analistlerinin "Açıklayamadığımız bir durum var" demesi dikkat çekti.

Raporda şu tespite yer verildi:

"16 Nisan halk oylamasında yurtiçinde yüzde 1,8 oranında geçersiz oy kullanılmıştır. Öncelikle seçimler ve halk oylamaları tarihimizde geçersiz oyların oranlarının bir örüntü içermediğini ve bu örüntü eksikliğini sanıldığı gibi seçmenin eğitimsizliği, oyu, partiyi veya adayı karıştırması gibi nedenlerin açıklayamayacağını not etmek gerekiyor. Eğer seçmenin eğitimsizliği ile geçersiz oylar arasında iddia edildiği gibi doğrudan bir ilişki olsaydı, ülkede eğitim seviyesi yıllar içinde kademeli olarak ve ciddi biçimde arttıkça geçersiz oy oranlarının sistematik biçimde azalıyor olması gerekirdi. Fakat geçersiz oyların oranlarında böylesi bir sistematik değişim değildir ve bir bakıma tutarsız dalgalanmalar görülmektedir.

Aksine geçersiz oyların en azından büyükçe bir kısmının 'protesto oyu' olduğu veya bilinçli olarak geçersiz olarak işaretlendiği söylenebilir ya da bu örüntüsüzlükten bu yorum üretilebilir. Ama 16 Nisan halk oylamasının geçersiz oylarının dağılımına bakıldığında ilginç bir durum da dikkati çekmektedir.

Geçersiz oyların en düşük olduğu iller genellikle batı illeriyken, en yüksek geçersiz oyun olduğu illerin tümü ‘hayır’ oylarının ağırlıklı olduğu Kürtlerin çoğunlukta olduğu illerde görülmektedir. Bu illerin gerek güvenlik politikalarının ve OHAL uygulamalarının olduğu, gerekse de son yıldaki terör eylemlerinin görüldüğü iller olduğu dikkati çekmektedir. Bu illerdeki geçersiz oy yüksekliğinin ne kadarının bilinçli bir protesto sonucu olduğu ne kadarının sandık kurullarının insiyatifleriyle oluştuğunu kestirmek güç olsa da özel olarak odaklanılması gereken sandıkların olduğu iller olduğu da açıktır."