Kurum zaman zaman kontrol ve muayene yaptırabilir

Cuma, 14 Mayıs 2010 - 05:00

Soru: 2005’te yüzde 40 engelli raporu aldım. 2006’da geçmiş protez oranlarını geri çekmişler. 2007’de emekli oldum. 2009’da sürekli olan raporum hastaneye sevk edildi ve yüzde 40’tan yüzde 32’ye düşürüldü. Emekliliğim iptal edildi. 2005’teki raporum geçerli midir? Yoksa şu anki yasaya göre mi işlem göreceğim? Mahkemeye dava açtım. Haklarımı tekrar kazanabilir miyim? Tevfik CANDAN

Cevap:
Sizde olduğu gibi kurumun malulen veya engelli hakkıyla emekli olanların sağlık durumunda gelişme olup olmadığını kontrol için, zaman zaman kontrol ve muayene yaptırabilir. Ortaya çıkacak yeni rapor oranına göre de emekli aylığını yeniden düzenleyebilir. Kurumun yaptırdığı kontrol ve muayenede rapor oranı yüzde 40’ın altında çıktığından emekliliğiniz iptal edilmiş. Verilen rapor oranını düşük buluyorsanız iş mahkemesine dava açarak, rapor oranınızı mahkeme yoluyla tespit ettirip emekli aylığınızı tekrar bağlatabilirsiniz (yüzde 40 ve üstünde rapor alabilmeniz koşuluyla).

Annenizin eski kanuna tabi olarak 3600 gün prim ödemesi gerekiyor

Soru:
Annem 15 Mayıs 1957 doğumlu. Haziran 1977’de SSK’lı oldu. Aralık 1978’de işten ayrıldı. 557 gün primi var. Emekli olabilmesi için 1080 iş gününü doldurup isteğe bağlı emekliliğe geçiş yapabileceğini öğrendik. Fakat şu anda mevzuatın değiştiğini duyduk. Emeklilik şartlarıyla ilgili bize bilgi verebilir misiniz? Müjde APAYDIN

Cevap: Anneniz 8 Eylül 1999 itibarıyla 18 yıldan fazla süredir sigortalı olduğundan, bu tarihte yürürlüğe konan ve emekli olmayı zorlaştıran 4447 sayılı yasaya tabi olmadan, eski kanun şartlarıyla emekli olacak. Eski kanuna göre yaş haddinden emekli olmak için 15 yıl sigorta, 3600 gün prim ve 50 yaş şartlarına tabi. 3043 gün daha prim ödeyerek, prim ödemesini 3600 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir. İsteğe bağlı prim ödemek için 1080 gün prim ödeme şartı, 1 Ekim 2008’den itibaren kaldırıldı. Ancak, 1 Ekim 2008’den itibaren isteğe bağlı prim ödemeleri 4/b sigortasına (Bağ-Kur) sayıldığından, annenizin belirttiğimiz şartlarla emekli olabilmesi için 1770 gün (59 ay) isteğe bağlı prim ödedikten sonra, kalan 1273 gün eksiğini sigortalı bir işte çalışarak ödemesi gerekiyor.

15 yılı ve 3600 gün prim ödemesi olan kendi isteğiyle ayrılsa da kıdem tazminatını alır

Soru: Yazılarınızın birinde, kıdem tazminatını alabilmek için 15 yıl sigorta ve 3600 günden fazla prim gerektiğini belirtmiştiniz. Yaptığım incelemelerde Eylül 1989’da sigorta başlangıcı olanlar için 25 yıl sigorta ve 5350 prim gününün gerekli olduğu bilgisini edinmiştim. Yanlış bilgilendirilmiş olabilir miyim? Ali KARAASLAN

Cevap:
Yanlış bilgilendirildiğiniz doğru. Çünkü, kişiler normal ve yaş haddinden olmak üzere iki şekilde emekli olabiliyor. Örnek vermek gerekirse, Eylül 1989 başlangıcınızla normal emekli olmak için 25 yıl sigortata, 5450 gün prim ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Doğum tarihinizi bildirmemişsiniz. 1 Temmuz 1965 doğumlu olduğunuzu varsaydığımızda, yaş haddinden emekli olmak için 15 yıl sigorta, 3600 gün prim ve 60 yaş şartına tabisiniz. 3600 gün prim ödemeniz varsa, yaş haddinden emekli olmak için aranan 15 yıl sigorta süresi ve prim şartını yerine getirip, sadece yaş şartını yerine getiremediğinizden, kıdem tazminatınızı alarak işinizden ayrılabilirsiniz.

Bulgaristan çalışma sürelerinizin 3228 gününü borçlanmanız gerek

Soru: 1948 Bulgaristan doğumluyum. 1998’de sigortalı oldum. 372 gün primim var. 1989’dan 1998 yılına kadar hasta çocuğuma baktım. Bulgaristan borçlanması ile emekli olabilir miyim? Sezen SABAH

Cevap:
Bulgaristan’dan zorunlu göç kapsamında gelmişseniz, Bulgaristan’daki çalışma sürelerinizi borçlanabilirsiniz. Bulgaristan’daki çalışma sürenizin 3228 gününü borçlanarak, 372 gün olan prim ödemenizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

Babanız iki ay askerlik borçlanmasıyla bir yıl erken emekli olur

Soru: Babam 1 Aralık 1963 doğumlu. 18 Temmuz 1985’te sigortalı oldu. 7374 gün primi var. Askerlik borçlanmasının ne kadarını yatırması gerekir? En erken ne zaman emekli olabilir? ŞEVKET

Cevap:
Babanız askerliğini sigorta başlangıç tarihinden önce yapmışsa, askerlik süresinin 2 ayını borçlanması halinde, sigorta başlangıç tarihi iki ay geri gider ve 25 yıl sigorta, 5225 gün prim, 48 yaş şartlarına tabi olur. Prim ödemesi yeterli olduğundan, borçlanmadan sonra prim ödemese de 48 yaşını dolduracağı 1 Aralık 2011’de emekli olabilir. Babanız askerliğini sigorta başlangıç tarihinden sonra yapmışsa, askerlik borçlanması emekli olacağı tarihi değiştirmediğinden borçlanma yapmasına gerek yok. Bu durumda da 25 yıl sigorta, 5300 gün prim ve 49 yaş şartlarına tabi olarak, 49 yaşını dolduracağı 1 Aralık 2012’de emekli olabilir.

Primleri geri alabilmeniz için 60 yaşını doldurmuş olmanız lazım

Soru: 1959 doğumluyum. 1982’de SSK’lı oldum. 1994 yılına kadar 1830 gün prim ödedim. Kızımın sigortasından sağlık yardımı alıyorum. Geçmişten bugüne sigortamı feshederek, ödediğim primleri nakit olarak geri alabilir miyim? Böyle bir şey mümkün mü? Namık KARAAHMET

Cevap:
Primlerinizi bugün için geri alamazsınız. Çünkü, emekli olmak için aranan yaş haddini doldurduğu halde, emekli aylığı bağlatacak kadar prim ödemesi olmayanlar, işten ayrılmaları ve talep etmeleri halinde, ödedikleri primleri geri alabilirler. 60 yaşınızı dolduracağınız tarihe kadar prim ödemenizi 3600 güne tamamlayamazsanız, 2019’da 60 yaşını dolduracağınız tarihte talebiniz üzerine, ödemiş olduğunuz primler iade edilir.