Maliye'ye göre vergi ödemeniz, Yargı'ya göre ödememeniz lazım

Pazartesi, 19 Nisan 2010 - 05:00

Soru: Babamın üzerine olan ve 2009’da alınan arsayı, kat karşılığı müteahhide verdik. Müteahhitle 4 daire için anlaştık. Elde edeceğimiz dairelerin tümünü satmak istiyoruz. Gelir Vergisi öder miyiz? (Tapudaki satış bedeli, belediyeden öğrendiğimiz emlak vergi değeridir. Yaklaşık 20 bin lira). Uğur TUNALI Cevap: Maliye’ye göre, satın alma tarihinden itibaren 5 yıl içinde kat karşılığı müteahhide vererek elde ettiğiniz dairelerin satışından sağladığınız kazanç, değer artış kazancı olarak Gelir Vergisi’ne tabidir. Maliye’ye göre, dairelerin satış bedeli ile arsa alış bedeliniz arasındaki farkı gayrimenkul satış kazancı olarak beyan edip, Gelir Vergisi ödemeniz gerekiyor. Hatta dairelerin hepsini birden satmaz da tek tek farklı tarihlerde veya farklı yıllarda satarsanız Maliye, gayrimenkul alım satım işiyle sürekli uğraşıldığı gerekçesi ile elde edilen kazancın ticari kazanç kapsamında vergilendirilmesi gerektiği görüşünde. Ancak, Yargı’nın bakış açısı Maliye’den farklı. Yargı’ya göre, ortada iki işlem var: Birincisi arsanın müteahhide kat karşılı verilmesi. İkincisi de müteahhitten alınan arsanın satışı işlemi. Yargı birinci işlemi yani arsanın müteahhide verilerek karşılığında daire alınmasını, arsanın değerlendirilmesi olarak niteliyor. Ayrıca, arsa verilip daire alma işleminde Gelir Vergisi’ne tabi tutulacak bir kazanç elde edilmediği görüşünde. İkinci işlemde ise yani müteahhitten alınan dairelerin satılmasında bir kazanç elde edilmişse (daireler alış tarihinden itibaren 5 yıl içinde elden çıkarılarak), bu kazancın Gelir Vergisi’ne tabi tutulması gerektiği görüşünde. Burada da elde edilen kazanç hesaplanırken satılan dairelerin maliyet bedelinin ne olacağı sorusu gündeme geliyor. Yargı, dairelerin maliyet bedelinin emsal bedeli olduğu görüşünde. Bu görüşe göre, müteahhitten alındığı yıl içinde satılan dairelerin emsal bedeli, gerçek satış bedeli olduğundan, ortada Gelir Vergisi’ne tabi tutulacak kazanç bulunmuyor. Ancak, müteahhitten alındığı yılda satılmayan ve takip eden yıllarda elden çıkarılan dairelerde, satış bedeli ile müteahhitten alındığı yıla ilişkin emsal bedeli arasındaki fark üstünden vergi ödeneceğine kuşku yok. Sonuç olarak, müteahhitten aldığınız daireleri sattığınızda Maliye’ye göre Gelir Vergisi ödemeniz gerekir. Yargı’ya göre, daireleri aldığınız yıl içinde satarsanız vergi ödemezsiniz. Takip eden yıllarda satarsanız kazanç doğarsa (satış bedeli ile emsal bedeli arasında fark çıkarsa) vergi ödersiniz.

Geçmiş günler toplu para ödeyerek kazanılamıyor

Soru: Eşim 10 Nisan 1976 doğumlu. Çıraklık okulunda 31 Ocak 1989’da sigortalı olmuş. Yalnız, okulu bırakmış. Dolayısıyla ödenmiş hiç primi yok. İnternetten baktığımda numarası aktif gözüküyor. Şimdi isteğe bağlı olarak Bağ-Kur’dan emekli olmasını istiyoruz. Bunun için ne yapmamız, nereye başvurmamız gerekiyor? Başlangıcı erken. Toplu para yatırırsak nasıl olur? Özgül ŞİMŞEK Cevap: Çıraklık döneminde kişileri emekli eden uzun vadeli sigorta kolları olarak anılan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödenmediğinden, emeklilik açısından başlangıç sayılmaz. Ancak, bu dönemde alınan sicil numarası ve sigorta sicil kartı emekli olana kadar kullanılır. Kişiler çıraklık döneminde aldığı sigorta sicil numarasını, daha sonra çalışmaya başladığında da kullandığından, çıraklık döneminde sigortalarının başladığı yanılgısına düşüyor. Maalesef eşinizin adına prim ödemesi olmadığından çıraklık sigortası başlangıç sayılmaz. Eşiniz bugün isteğe bağlı olarak Bağ-Kur’a prim ödemeye başlarsa, iki şekilde emekli olabilir: 1) 9000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak. 9000 gün prim ödemek şartıyla 60 yaşını dolduracağı 10 Nisan 2036 tarihinde. 2) 5400 gün prim ödeme ve 63 yaş şartlarına tabi olarak. 5400 gün prim ödemek şartıyla 63 yaşını dolduracağı 10 Nisan 2039 tarihinde emekli olabilir. Maalesef geçmişte prim ödenmeyen boş günler, toplu para ödeyerek kazanılamıyor.

Kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılabilirsiniz

Soru: 14 Aralık 1984’te SSK’lı oldum. O tarihten beri hiç boşluğum yok. Askerlik hariç 26 yılımı doldurdum. 8500 gün prim ödedim. Şu an kendi isteğimle ayrılsam, kıdem tazminatımı alabilir miyim? 26 yıldır aynı işyerinde çalışıyorum. Kamil KARACA/ KARABÜK Cevap: 25 yıl sigorta, 5375 gün prim ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ve süre şartını yerine getirdiğinizden, kıdem tazminatınızı alarak işinizden ayrılabilirsiniz. Bundan sonra prim ödemeseniz de 50 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

Malulen emekli olmak için bile 1800 gün prim gerekiyor

Soru: Amcamın eşi 1996’da sigortaya giriş yaptı ama sadece 6 aylık prim ödemişliği var. Şu an felçli olup yaşı 45’tir. Emekli olabilmesi için nasıl bir yol izlemeliyiz? Mehmet BALCI Cevap: SSK’dan malulen emekli olmak için aranan prim sayısı 1800 gün. Prim ödemesini 1800 güne tamamladığında ve yüzde 60 iş gücünü kaybettiğine dair sağlık kurulu raporu ile malulen emekli olabilir. Bunun dışında 6 ay prim ödemesiyle emekli olmak maalesef mümkün değil.

Askerlik sürenizi borçlanırsanız 2017’de emekli olabilirsiniz

Soru: 20 Mart 1961 doğumluyum. 1 Temmuz 1994’ten beri tarım Bağ-Kur’una prim ödüyorum. Ne zaman emekli olurum? Cabir TAĞINIK Cevap: İki şekilde emekli olabilirsiniz: 1) 25 yıl prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabi olarak. Prim ödemenizi 25 yıla tamamlayacağınız 1 Temmuz 2019’da. Askerlik sürenizi borçlanmanız halinde. Kasım 2017’de. 2) 15 yıl prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olarak. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, 58 yaşınızı dolduracağınız 20 Mart 2019’da emekli olabilirsiniz.

1 Ocak 2012’de emekli olabilirsiniz

Soru: 1 Ocak 1963 doğumluyum. 22 Aralık 1986’dan beri Bağ-Kur’luyum. 18 ay askerlik borçlanması yaptım. Ne zaman emekli olurum? Şevket GÜMÜŞ Cevap: Sorunuzu Bağ-Kur’lu olduğunuz tarihten önce askerlik yaptığınız varsayımına göre cevaplandırıyoruz. 25 yıl prim ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. 1 Temmuz 2010’a kadar prim ödeyerek, ödemenizi 25 yıla tamamlamanız şartıyla, 1 Ocak 2012’de emekli olabilirsiniz.