Mursi'nin iktidardaki 1 yılı

Mursi'nin iktidardaki 1 yılı

04 Temmuz 2013, Perşembe 10:31
A A

30 Haziran 2012: Mursi, Mısır’ın beşinci cumhurbaşkanı seçildi. Mursi’nin ilk icraatı,feshedilen parlamentoyu tekrar toplamak ve seçimin, yeni anayasanın kabulünden 60 gün sonra yapılacağına dair kararname çıkarmak oldu. Tüm itirazlara karşın 10 Temmuz’da toplanan parlamento, anayasanın hazırlanmasıyla görevli meclis üyelerini seçti. Mursi, 2011 gösterileri sırasında ordu tarafından gözaltına alınan 572 kişinin serbest bırakılmasını, ömür boyu hapse mahkum edilen 16 kişinin cezalarının ise 7 yıla düşürülmesine karar verdi.

2 Ağustos 2012: Başbakan Hişam Kandil’in kurduğu kabine, yemin ederek göreve başladı.

5 Ağustos 2012: Mısır-İsrail sınırında düzenlenen saldırının ardından Mursi, istihbarat şefinin yanı sıra askeri polisin komutanını, İçişleri Bakanlığı çalışanlarından bazılarını ve Kuzey Sina valisini görevden aldı.

12 Ağustos 2012: Mursi, Savunma Bakanı Muhammed Hüseyin Tantavi ve Genelkurmay Başkanı Sami Anan’ın istifasını istedi. Mısır’ın en büyük nişanı ile ödüllendirilen Tantavi ve Anan, cumhurbaşkanlığı özel danışmanlığına atandı. Askeri istihbarat şefi olarak görev yapan Abdulfettah es-Sisi, yeni savunma bakanı olarak atanırken Genelkurmay Başkanı Anan’ın yerine General Sıdki Sobhi getirildi. Mursi, kara, hava ve deniz komutanlıklarına da yeni isimler atadı.

14 Ağustos 2012: Avukat Muhammed Salem, Mursi’nin ülkeye totaliter rejimi geri getirmeye çalıştığını ileri sürerek, Tantavi ve Anan’ın görevden alınmasına karşı yasal süreç başlattı.

23 Ağustos2012: Yeni parlamentonun seçilmesine dek tüm yasama yetkileriniüzerine alan Mursi, "cumhurbaşkanına hakaret" gibi suçların yayın yoluyla işlenmesi halinde gazetecilerin geçici olarak gözaltına alınmasına olanak tanıyanuygulamayı iptal eden yeni bir yasa çıkardı.

20 Eylül 2012: Mursi, Ankara’da AK Parti 4. Olağan Büyük Kongresi’ne katıldı, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya geldi ve Türk-Mısır İş Forumu’nda Türk ve Mısırlı iş adamlarına hitap etti.

23 Eylül 2012: Mursi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantılarına katılmak için gittiği New York’ta ABD Başkanı Barack Obama’nın da aralarındabulunduğu çok sayıda liderle bir araya geldi.

8 Ekim 2012: Mursi, Mübarek rejiminin iktidardan uzaklaşmasıyla sonuçlanan 25 Ocak Devrimi sırasında tutuklananlar için af ilan etti. Cumhurbaşkanlığındanyapılan açıklamada, kasıtlı adam öldürme suçu hariç, 25 Ocak 2011 ila 30 Haziran2012 tarihlerinde devrimi desteklemek ve devrimin amaçlarını gerçekleştirmek içinyapılan bütün eylemlerin af kapsamında olduğu belirtildi.

11 Ekim 2012: Mursi’nin Başsavcı Abdülmecid Mahmud’u görevinden alarakVatikan’a büyükelçi tayin etmesi, yeni bir krizin başlamasına neden oldu. Başsavcı Mahmud, Mübarek rejimine karşı 25 Ocak 2011’de başlayan halk ayaklanmasının hemen ardından Tahrir Meydanı’nda yaşanan ve "Deve Savaşı" olarak adlandırılan olayın sorumlularını beraat ettirdiği gerekçesiyle tepkilerin odağı haline gelmişti. Mahmud’un yerine Talat İbrahim Abdullah atandı.

22 Kasım 2012: Cumhurbaşkanlığı Ofisi’nden yapılan açıklamada, Mursi’nindevrimin cumhurbaşkanına yüklediği sorumluluk uyarınca ve devrimin hedefine ulaşması amacıyla devrik rejimin yapısını yıkmak, yolsuzlukları kökten sona erdirmek, yolsuzluklara bulaşanları yargılamak, devlet kurumlarını temizlemek, sosyal adaleti gerçekleştirmek, Mısır’ı ve halkını eski rejimin sembollerindenkorumak, özgürlük, adalet ve demokrasi temelli yeni anayasanın oluşmasını sağlayacak altyapıyı oluşturmak ve halkın beklentilerini karşılamak amacıyla bir dizi karar aldığı belirtildi. Mursi, yeni anayasanın kabulüne kadar geçerli olacak değişiklikler kapsamında yargı kurumlarının, Şura Meclisi’ni ve YeniAnayasa Komisyonu’nu feshetme yetkisini de iptal etti.

23 Kasım 2012: Anayasa değişikliği, başkent Kahire,İskenderiye ve diğerkentlerde düzenlenen gösterilerle protesto edildi. Protestocular, Müslüman Kardeşler’in Özgürlük ve Adalet Partisi’nin ofislerini ateşe verdi. Yüksek YargıKonseyi de anayasa değişikliğini "yargının bağımsızlığına yapılmış saldırı"olarak niteleyerek protestolara destek verdi. Tırmanışa geçen gerilim, ekonomiyi de etkiledi. Borsa, yüzde 10 oranında değer kaybetti.

26 Kasım 2012: Yüksek Yargı Konseyi üyeleri ile görüşen Mursi, gerilimidindirmek amacıyla anayasa değişikliğinden kaynaklanan yetkilerini kısıtlayacağıaçıklamasını yaptı.

27 Kasım 2012: Tahrir Meydanı’nda toplanan on binlerce kişi, Mursi’ye yaanayasa değişikliğini geri çekmesi ya da istifa etmesi çağrısında bulundu. Göstericilerle güvenlik güçleri arasında çıkan çatışmalarda 1 kişi yaşamını yitirdi, çok sayıda kişi yaralandı.

29 Kasım 2012: Anayasa Hazırlık Komisyonu Başkanı Hüsam el-Giryani, anayasataslağının oy birliğiyle kabul edildiğini açıkladı. Mursi, taslağın 15 Aralık’tareferanduma sunulacağını belirtti.

5 Aralık 2012: On binlerce kişi, yargının bağımsızlığına büyük bir darbeolarak nitelendirdikleri anayasa taslağını protesto etmek amacıyla TahrirMeydanı’na akın etti. Güvenlik güçleri, Mursi’nin istifa etmesi talebinde bulunangöstericileri dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullandı. Çıkan çatışmalarda 11kişi öldü, yaklaşık bin kişi yaralandı. Maskeli kişiler, Müslüman Kardeşler’inSuez, İsmailiye ve Zagazig kentlerindeki ofislerini ateşe verdi.

6 Aralık 2012: Mursi, Mısır’da istikrarın sağlanması ve devrimle eldeedilenlerin korunması için atılacak adımları görüşmek üzere Genelkurmay Başkanıes-Sisi ve bakanlar ile bir araya geldi. Toplantının ardından halka seslenenMursi, muhalefeti şiddet olaylarını kışkırtmakla suçladı. Gösterilerin devametmesi üzerine Kahire’ye çok sayıda tank ve zırhlı araç gönderildi ve sokağaçıkma yasağı ilan edildi. Mursi’nin ailesi Kahire’nin 76 kilometre kuzeydoğusundaki Zagazig kentinde bulunan evlerini terk etmek zorunda kaldı.

8 Aralık 2012: Ordu, protestoların başlamasının ardından ilk kez açıklama yaparak, kamu kurum ve kuruluşları ile masum halkın asker koruması altındaolduğunu ve olayların daha da ciddileşmesine izin verilmeyeceğini vurguladı.Kabine, orduya güvenliğin sağlanması için yetki verdi. Mursi, olaylara neden olananayasa düzenlemesini iptal ettiğini açıkladı.

15 Aralık 2012: Anayasa referandumunun birinci aşaması yapıldı. Referandumun ilk aşamasında halkın yüzde 56,5’i "evet", yüzde 43,5’i ise "hayır" oyu kullandı.

22 Aralık 2012: Referandumun ikinci aşaması yapıldı. Halkın yüzde 71’i"evet", yüzde 29’u ise "hayır" oyu kullandı. Böylece yeni anayasa, halkın yüzde 63,8’inin oyları ile kabul edildi.

25 Ocak 2013: 2011 Devrimi’nin ikinci yıl dönümünde gösteriler yenidenbaşladı. On binlerce kişi Tahrir’de toplandı. Çıkan çatışmalarda 280 göstericiile 55 güvenlik görevlisi yaralandı. Suez kentinde yapılan gösteriler sırasındaise dört protestocu ile bir güvenlik görevlisi yaşamını yitirdi.

26 Ocak 2013: Port Said Stadyumu’nda çıkan olaylarda suçlu bulanan 21kişiye verilen ölüm cezası, gerilimin yeniden tırmanmasına neden oldu. Çıkançatışmalarda 33 kişi öldü.

27 Ocak 2013: Çatışmalarda ölen 33 kişinin cenazesi, yeniden kandökülmesine yol açtı. Polisin göstericilerin üzerine ateş açması sonucu yedi kişiyaşamını yitirdi. Mursi, Süveyş Kanalı’ndaki İsmailiye, Port Said ve Süveyşkentlerinde 30 günlük olağanüstü hal ilan etti. Mursi, gerilimi sona erdirmekamacıyla muhalefet partilerini görüşmeye çağırdı. Ana muhalefet partisi UlusalKurtuluş Cephesi, yeni bir hükümet kurulana kadar görüşmelere başlamayacağınıaçıkladı.

30 Ocak 2013: Almanya’yı ziyaret eden Mursi, Şansölye Angela Merkel ile bir araya geldi. Görüşmede Mursi ve Merkel, Mısır’daki gelişmeler, iki ülkeilişkileri, Ortadoğu’daki barış süreci ve Suriye konularını ele aldı. Mursi, görüşmeden sonra düzenlenen ortak basın toplantısında olağanüstü halinuygulamasından yana olmadığını ancak yasaların çiğnenmesine de izin vermekistemediğini belirterek, "Bundan dolayı olağanüstü hal ilan ettim. Bu da sınırlıbölgeler için geçerli. Bu halkın güvenliği için geçici bir önlem. Durum istikrarakavuştuğunda geri alınacak" dedi.

11 Şubat 2013: Mısır halkı, Mübarek’in istifasının ikinci yıl dönümündecumhurbaşkanlığı sarayı önünde toplanarak Mursi’yi protesto etti.

19 Mart 2013: Cumhurbaşkanı Mursi, Hindistan’a üç günlük resmi ziyarettebulundu. İki ülke arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesi ile yatırım ve ticaretinartırılması hedefiyle gerçekleştirildiği belirtilen ziyarette Mursi, HindistanBaşbakanı Manmohan Singh ile bir araya geldi.

28 Mart 2013: Mısır Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi, Güney Afrika’da yapılan BRICS ülkelerinin 5.zirvesi kapsamında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ÇinDevlet Başkanı Şi Cinping ve Brezilya Devlet Başkanı Dilma Rousseff ile görüştü.

30 Mart 2013: Mısır Başsavcısı, İslami değerleri ve Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’yi aşağıladığı gerekçesiyle ülkenin tanınmış komedyenlerinden Basim Yusufhakkında yakalama kararı çıkardı. Muhalefet partisi, yakalama kararını Mursi’ninhükümetine karşı çıkanları susturma hareketi olarak niteledi. Gözaltına alınıp sorgulanan Yusuf, kefaletle serbest bırakıldı.

28 Nisan 2013: Mursi, Suriye için başlattığı "Dörtlü girişimi’etkinleştirmek amacıyla Tahran’da İranlı yetkililerle bir araya geldi.

8 Mayıs 2013: Mısır Cumhurbaşkanı Mursi, resmi ziyarette bulunduğuBrezilya’da Devlet Başkanı Dilma Rousseff ile sağlık, ziraat, toplumsal kalkınmave teknik destek konularında altı anlaşma imzaladı.

16 Mayıs 2013: Silahlı bir grup, Mısır’ın El-Ariş kentinden Refah’a gidenotobüsü El-Vadi el-Ahdar bölgesinde durdurup Mısırlı yedi güvenlik görevlisinikaçırdı. Güvenlik görevlileri, Mursi ve aşiret liderleri arasındaki görüşmelerinardından bir hafta sonra serbest bırakıldı. Mursi’nin krizi çözmek için izlediğitutum, yoğun bir biçimde eleştirildi.

26 Haziran 2013: Mursi’nin 2 saat 40 dakika süren halka sesleniş konuşması,provokatif ve tehdit dolu olarak nitelendi. Muhalefet, konuşmanın ardından 30 Haziran’da cumhurbaşkanını protesto etmek için sokaklara dökülme kararı aldı.Mursi taraftarları da on binlerin katılımıyla destek gösterilerine başladı.

28 Haziran 2013: Yeniden Tahrir Meydanı’nı dolduran halk, Mursi’ninistifasını istedi.

30 Haziran 2013: Tahrir’deki gösteriler, ülkenin diğer kentlerine deyayıldı. İskenderiye, El-Mahalla ve Süveyş Kanalı’ndaki kentlerde Mursi’ninistifası için gösteriler düzenlendi. Muhalifler tarafından kurulan Temerrüd (İsyan) Hareketi, Mursi’nin istifası için 22 milyon imza topladığını açıkladı.

1 Temmuz 2013: Göstericiler, Müslüman Kardeşler’in Kahire’deki genelmerkezine saldırdı. Siyasi partilere halkın taleplerini yerine getirmeleri için 3 Temmuz’a kadar süre tanıyan ordu, sorunların çözülmemesi durumunda müdahaleedeceğini açıkladı. Çevre Bakanı Halid Fehmi, İletişim Bakanı Atıf Hilmi, Turizm Bakanı Hişam Zazu ile Hukuk İşleri ve Meclis Bakanı Hatim Bacatu istifa etti. Nur Partisi, prensipte meşruiyeti savunduğunu ancak iç savaşınönlenmesi için Cumhurbaşkanı’nın erken seçim tarihi vermesi ve teknokrat hükümeti kurmasını da ihtiva eden yol haritası açıklamasını istedi. İngiliz Guardian gazetesine demeç veren Mursi, ülkenin ikinci birdevrime sahne olmayacağını vurgulayarak, muhalefetin erken seçim önerisinireddetti. Mursi, anayasadan, düzenden sapılmasına kesinlikle müsamahagöstermeyeceğini, istifasının kendisinden sonra geleceklerin meşruluğunu yokedeceğini ve ülkeyi büyük bir kaosa sürükleyeceğini söyledi.

2 Temmuz 2013: Dışişleri Bakanı Muhammed Kamil Amr da istifa eden bakanlararasına katıldı. Seçimle geldiği görevinin meşruluğunu hayatı pahasına savunacağınıaçıklayan Mursi ise yaşanan olaylardan eski Cumhurbaşkanı Mübarek’in yandaşlarınısorumlu tuttu. Mısır Ortodoks Kilisesi’nin başı Papa II. Tawadros, twitterhesabındaki şu mesajla darbe sürecine tam destek verdi:"Mısır halkına hayranım. Çalınan devrimini ’temerrüd/isyan’ düşüncesi ve fedakar gençleri sayesinde yüksek medeni bir üslupla geri alıyor. Dualarım Mısır halkının tamamı için." Ezher Şeyhi Ahmed Tayyib ise darbeyi "kötünün iyisi" olaraknitelendirdi.

3 Temmuz 2013: Silahlı kişilerin Mursi yandaşlarına ateş açması sonucu 16 kişi öldü, 200’den fazla kişi yaralandı. Ülkenin pek çok yerinde benzer saldırılar oldu. Mursi, kendisini destekleyenlere barışçı direnme çağrısında bulundu ve uzlaşı hükümeti kurulmasını önerdi ancak Savunma Bakanı es-Sisi, verilen süreninsona ermesinin ardından ordunun yönetime el koyduğunu açıkladı. AA