'Piyano çalmak daha akıllı yapar'

Dünyaca ünlü piyano sanatçımız Şevki Karayel (37) ile İstanbul'da yeni kurduğu Piyano Akademisi'nde buluştuk. Piyano çalanların daha akıllı olduğunu, beynini daha iyi kullanabildiğini anlattı bize. Hatta Alzheimer hastalığından koruduğunu söyledi. Bu arada Karayel ile, Fazıl Say ve Orhan Pamuk'un da kulaklarını çınlattık

30 Kasım 2013, Cumartesi 05:00
A A

Piyano sanatçısı Şevki Karayel kendisini ‘çalgıcı’ olarak tanımlıyor. Neden mi? “Böyle dediğimde bana kızıyorlar. Oysa neticede piyano çalıyorum, piyano da bir çalgıdır, enstrümandır. Enstrümantalist ya da piyanist kelimeleri Türkçe değil, bu yüzden çalgıcıyız bizler.” Şevki Karayel, yaşadığı Almanya’da akademisyen olarak çalışıyor ve yurt dışında ülkemizi başarıyla temsil ediyor. Bol ödüllü olan ve ışıl ışıl parlayan bir kariyer edinen piyano virtüözü; ünlü salonlarda konserlere çıkıyor, turnelere katılıyor, dünyanın pek çok ülkesinden gelen davetleri kabul ederek genç piyanistlere kurs veriyor... Şevki Karayel, bir süre önce İstanbul’da Piyano Akademi’yi açtı. Okulun bahçesinde buluştuk onunla. Piyano Akademisi, Beşiktaş’ta tarihi bir evi mesken tutmuş. Binanın, Abdülhamit’in sütçüsüne ait olduğu söyleniyor. Karayel akademiyi açma nedenini şöyle açıklıyor; “Yaptığım işle insanları olumlu zehirlemek istiyorum.”

RÖPORTAJ: Çiğdem ÖZDEN

Elleri kınalı piyano sevdalıları

Ülkemizde klasik müziğin ne kadar sevildiğini ya da sevilmediğini soruyorum Karayel’e, şu cevabı veriyor; “Klasik müziği kötü anlatan bizleriz. Çocukluğumuzdan beri klasik müziği kimsenin sevmediğini, dinlemediğini söyleriz. Bu, önyargı doğuruyor insanlarda. Aslında Türk insanı, klasik müziğe ve icra edenlere saygı duyuyor. Çünkü bunun zor olduğunu biliyor. Anadolu insanı utangaçtır, bilmediği şeye ‘kötü’ demez. Klasik müzik konusunda Türklerin çekincesi var. Ama sürprizler de yaşanmıyor değil. Antakya’da verdiğim bir konserde tanıştığım, babası çiftçi olan, elleri kınalı piyano çalan genç; unutamadığım portrelerden biridir.” Şevki Karayel’in, klasik müzikle ve hatta piyanoyla ilgili olarak Türkiye’de en sık duyduğu ve kabul edemediği cümle: “Bu bizim kültürümüz değil.” Karayel, Aziz Nesin’in “Telefon kullanıyorsun, araba kullanıyorsun. Bunları sen bulmadın, peki niye kullanıyorsun?” görüşünü gülümseyerek paylaşıyor ve “İyi, faydalı, kaliteli olan şeyleri özümsemek lazım. Bunlar bizi ileri götürecek unsurlardır” diye konuşuyor.

‘Fazıl Say tek tabanca’

Bir piyano sanatçısı olarak Fazıl Say’ın yaşadıklarına ne diyorsunuz?

Çok korkunç. Türkiye’nin bu halde olmasından üzüntü duyuyorum. Almanya’nın yaşayan en büyük yazarı Günter Grass’ın, ‘Yeşiller’e oy verdiğini herkes bilir. Merkel’in partisine oy vermez ve eleştirisini de açıklıkla yapar. Bir hükümete neden oy vermeyeceğini açıklamak sanatçının lüksüdür. Sanatçı politikadan anlamayabilir ama bırakın konuşsun. Zaten herkes özgürce konuşmalı.

Türkiye’ye dönmekten ürkmediniz mi?

Ülkenin beni ürküten yanı, vahşeti. İnsanların birbirini çok kolay öldürebilecek olması korkutuyor beni. Fazıl Say’a yöneltilen tepkilerde insanlar hemen “Aslında iyi piyanist de değil” gibi cümleler kurabildi! Bu, külliyen yalan. Fazıl Say dünyanın takdir ettiği, yurtdışında adı geçen bir sanatçı. Mesela, sevin sevmeyin ama Nobel almış yazarımızın, Orhan Pamuk’un, kafasına yumurta yemesi mi lazımdı?

“Türkiye’ye gitme” diyen oldu mu?

Almanya’daki arkadaşlardan ziyade Türkiye’dekiler beni uyardı. Fazıl Say dahil “Boşver” dediler. Ama o zaman hepimizin gitmesi lazım. Zaten Alman pasaportum da var, istediğim zaman giderim. Oysa alanımda eksikler var ülkemde ve Fazıl Say tek tabanca savaşıyor bir şeylere karşı. Politik olmak istemiyorum, sadece belli doğrularım var. Alman vatandaşı olduğum için de istediğim gibi konuşabilirim.

Alzheimer ile savaşta piyano mucizesi

Laf lafı açtı, Şevki Karayel ile piyano çalan insanlarla ilgili araştırmalardan konuştuk. “Piyano çalmak zekâ seviyesini (IQ) yükseltiyor mu gerçekten?” diye sorduk. “Hayır ama insan daha akıllı oluyor” diyerek devam etti; “Piyano, beynin iki lobunu da çalıştırıyor. Piyano çalanlar, matematikte de daha başarılı oluyor. Piyano çalmak, iki elin, yani parmakların birbirinden bağımsız olarak çalışmasını sağlamak demek. Bu sayede beyin birçok şeyi aynı anda algılamayı öğreniyor. Düşünmeye ve beyninizi daha iyi kullanmaya başlıyorsunuz. Piyano çalan çocukların konsantrasyonu çok yükseliyor. Her şeyi daha çabuk kavrayabiliyor, ezberleyebiliyorlar.” Şevki Karayel’in vurguladığı bir diğer fayda ise; piyano çalanlarda Alzheimer hastalığına rastlanmıyor olması...

SON 24 SAATTE YAŞANANLAR

;