Plastikteki kanser tehlikesi

Bebek biberonlarından su damacanalarına, köpük bardaklardan ucuz plastik oyuncaklara kadar birçok şeyin 'kanser yaptığı' defalarca gündeme geldi. Peki bu konuda neler biliyoruz?

a
a
Cumartesi, 18 Eylül 2010 - 05:00


Plastikteki kanser tehlikesi

Hangi plastikler zararlı? Plastikler türlerine göre sınıflandırılıyor. Bu türler 1’den 7’ye kadar numaralandırılıyor. Özellikle 3, 6 ve 7 no’lu plastiklerden uzak durmak şart! O halde hangi plastik türünün zararlı olduğunu anlamak için öncelikle numarasına bakmak gerekiyor. Herhangi bir plastik ürün alırken ilk işiniz altında bulunan numarayı kontrol etmek olmalı. Ya bağımsız ya da etrafında oklar olan bir üçgen içinde bu numarayı görebilirsiniz. Eğer ürünün altında hiçbir rakam yoksa -ki Türkiye’de özellikle pazarda satılan ürünlerde yokdaha da kötü! Numara varsa işiniz daha kolay. Peki hangi numara, hangi üründe kullanılıyor? Hangileri zararlı, hangileri değil? İşte evde kullanılan plastikleri ayırmanız için bilmeniz gerekenler:

1. PET veya PETE Polietilen içerir: Genelde su, iki litrelik alkolsüz içecekler ve yağların konduğu pet şişelerde kullanılır. Cam gibi şeffaftır. Zararsızdır.

2. HDPE Yüksek yoğunluklu polietilen: Deterjan ambalajları ve pet süt şişesinde bulunur. Zararsızdır.

3. PVC Polivinil klorid: Streç folyo, dış mekanda kullanılan eşyalar, plastik pipo, zemin malzemesi, duş perdeleri, şeffaf ve kabartmalı plastik ambalajlarda kullanılır. Zararlıdır!

4. LDPE Az yoğunluklu polietilen: Kuru temizleme ve çöp torbaları, yemek saklama kaplarında bulunur. Zararsızdır.

5. PP Poliproplen: Şişe kapakları, içecek kamışları, biberon, yoğurt kaplarında vardır. Zararsızdır.

6. PS Polistiren: Yemiş paketleri, plastik bardak-tabak, markette etin satıldığı köpük tabak, hazır paket fast food ürünlerdedir. Zararlıdır.

7. DİĞER: Bunlar birden altıya kadar kullanılan plastiklerin dışında kalanlardır. Yemek saklama kapları ve bazı pet şişelerde bulunur. Zararlıdır.

Bunlardan uzak durun

Uzmanlar özellikle 3 no’lu plastikten uzak durulmasını öneriyor. Çünkü 3 no’lu plastikler yiyecek ve içeceklere dioksin gibi toksik (zehirli) maddeler salıyor. Özellikle bu tür plastikler mikrodalga ve bulaşık makinesinde asla kullanılmamalı. Köpük tipi plastiklerin içerdiği polistiren ise ısınınca yiyeceklerle temasa geçiyor. Amerika’da yapılan bir araştırma, 6 no’lu plastiklerin hormonal bozukluklara yol açtığını kanıtladı. Dünya Sağlık Örgütü, bu maddenin insanlarda kanser yapma riski taşıdığını doğruladı. Tek kullanımlık plastik çatal, bıçak, bardaklar, yumurta kapları... Hamburger ve etlerin konduğu köpük malzeme... Sıcak tutan çaykahve bardakları. Diğer sınıfına giren 7 no’lu plastikler genellikle Endokrin bozucu (EB) adı verilen bir grup kimyasal içeriyor. Su damacanalarında, bazı biberonlarda ve kimi metalik ambalajlarda rastlanan bu kimyasallar vücutta hormonal değişikliklere neden oluyor. Hormonal bozukluklar da kansere yol açıyor.

Endokrin bozucular (EB) üreme, hipofiz, tiroid, meme dokusu gibi çeşitli organ ve dokulara etki ediyor. Buna bağlı olarak büyüme ve gelişme, bağışıklık sistemi gibi çeşitli sistemleri etkiliyor. Üstelik endokrin bozucular sadece plastiklerin içinde değil kozmetik kremlerden konservelerin iç yüzeyine kadar birçok yerde kullanılıyor.

BPA: Eğer 3, 6 ve 7’nin yanında ‘BPA içermez’ ibaresini görürseniz sorun yok. Çünkü en zararlı kimyasal bu. Sadece ev ürünlerinde değil, tıpta iğne, lens ve diş ürünlerinde de kullanılıyor.

Endokrin bozucular (EB) hangi hastalıklara yol açabilir?

Erişkin kadınlarda: Meme kanseri, rahim duvarı kalınlaşması, anne karnındaki bebekte bozukluklar, erkek çocuk doğumunun azalması.

Erişkin erkeklerde: Kanser (testis, prostat), sperm sayı ve niteliğinde azalma, tiroid hormon bozukluğu, testosteron düşüklüğü. Kız çocuklarda: Erken ergenlik, vajinal kanser, genital sistem malformasyonları, merkezi sinir sistemi gelişim bozuklukları, düşük doğum tartısı, hiperaktivite, öğrenme bozuklukları, zeka düşüklüğü, hipotiroid, obezite.

Erkek çocuklarda: Hipotiroid, testosteron düşüklüğü, obezite.

2