Prim gün sayınız askerlik süresi kadar artar

Pazar, 08 Ağustos 2010 - 05:00

Soru: 23 Ekim 1969 doğumluyum. 19 Nisan 1985 sigorta başlangıç tarihim. Ağustos ayı itibarıyla 2214 gün prim ödemem var. Askerlik borçlanmasıyla günlerimi çoğaltabilir miyim? Emekli olabilmem için 5225 gün prim isteniyormuş. Kaç yılında emekli olabilirim? Şafak ZAMAN

Cevap: Emekli olmak için, 25 yıl sigortalılık süresi, 5225 gün prim ödeme ve 48 yaş şartlarına tabisiniz. Askerlik borçlanması yaparsanız, prim ödeme gün sayınız, askerlik süreniz kadar artar. 18 ay askerlik yaptığınızı varsaydığımızda, askerlik borçlanmasıyla prim ödemeniz 2754 güne yükselir. 2471 gün daha prim ödeyerek prim ödemenizi 5225 güne tamamlamanız şartıyla, 48 yaşınızı dolduracağınız

Vergi borcunun silinmesinde süre uzatıldı

Soru: 3 Ağustos 2010 tarihli yazınızda, taşıtların hurdaya ayrılarak vergi borçlarının silinmesi uygulamasında sürenin 31 Aralık 2011’e kadar uzatıldığı, kapsamın genişletildiği ve modelin de 1985’e çekildiğine değinmişsiniz. Yalnız ne Resmi Gazete’de ne de Ulaştırma Bakanlığı’nda böyle bir yazı var. Yazınızda belirttiğiniz hususların doğruluk payı nedir? Yazınızın dayanağı hakkında bilgi vermenizi rica ediyorum. Birçok kişi dört gözle bu yazıyı bekliyor. Seda AKAR

Cevap: Süresi 30 Haziran 2010’da sona eren, taşıtın hurdaya ayrılarak vergi borçlarının silinmesi uygulamasının kapsamı genişletilerek uygulama süresi uzatıldı. Sözünü ettiğiniz yazımızda yasanın yayımlandığı Resmi Gazete’nin tarihini belirtmiştik. Sanırım yanlış Resmi Gazete’ye baktığınızdan bulamadınız. Çünkü, 1 Ağustos 2010 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 6009 sayılı ‘Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararname’lerde Değişiklik Yapılmasna Dair Kanun’un geçici 5’inci maddesine bakın. Hurda uygulamasını yönlendiren 5838 sayılı Kanun’un Geçici 2’nci maddesinde söz konusu yasa maddesi ile yapılan değişiklik sonucu, 1985 ve daha eski model motorlu taşıtların 31 Aralık 2011’e kadar trafik kayıt ve tescillerinin silinerek hurdaya çıkartılması suretiyle, il özel idarelerine bedelsiz teslim edenlerin, 31 Aralık 2011’e kadar tahakkuk etmiş ve ödenmemiş olan Motorlu Taşıtlar Vergisi ve bu vergiye ilişkin gecikme zammı, gecikme faizi, vergi cezaları ve 28 Şubat 2009’a kadar tescil plakasına kesilen trafik para cezalarının terkin edileceğini (silineceğini) görürsünüz.

Destek primi emekliyi değil, Sosyal Güvenlik Kurumu’nu destekliyor

Soru: 27 yıl öğretmen olarak çalışıp, Temmuz 2005’te emekli oldum. Daha sonra, özel bir dershanede 15 Ağustos 2005- 13 Şubat 2009 tarihleri arasında müdürlük yaptım. Buradaki SSK kesintileri üzerinde hak talep edip edemeyeceğimi öğrenmek istiyorum. Hakkı ÇAKOĞLU/BARTIN

Cevap: Söz konusu dönemde, emekli aylığınızı kestirmeden Sosyal Güvenlik Destek Primi ödeyerek çalışmış olmalısınız. Sosyal Güvenlik Destek Primi’nin iş kazası ve meslek hastalığı dışında emekliye hiçbir faydası yok. Destek primi emekliyi değil Sosyal Güvenlik Kurumu’nu destekliyor. Dolayısıyla ödediğiniz destek primi için talep edeceğiniz bir hak yok.

Döküm fabrikasında çalışma yıpranma alır

Soru: 1 Şubat 1968 doğumluyum. 14 Ağustos 1989’da SSK’lı oldum. Prim gün sayım 5930. SSK’lı çalışmaktayım. Döküm fabrikalarında çalışmış olmanın emeklilik süresinde avantajı var mıdır? Bu şartlarda ne zaman emekli olabilirim? İbrahim ORTAŞ

Cevap: Demir, çelik ve tunç döküm fabrikalarında, döküm işlerinde çalışanlar her 360 gün çalışmasına karşılık 90 gün itibari hizmet süresi kazanır. İtibari hizmet süresi, sigortalılık süresine eklenirken, emekli olunacak yaş haddinden düşmektedir. Bu da sigortalının erken emekli olmasını sağlar. Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası işveren hissesi diğer işlerde yüzde 11 iken, bu tür yerlerde yüzde 12.5’tir. Yani işveren 1.5 puan fazla (1 Ekim 2010’a kadar 2 puan) prim öder. Şayet bu tür bir yerde çalışmışsanız, emekli olacağınız zamanı hesaplayabilmek için, öncelikle işverenin itibari hizmet süresi alan işte çalıştığınızı SSK’ya bildirip bildirmediği, bildirmişse itibari hizmet süresi alan işlerde ne kadar prim ödediğinizi bilmemiz gerekir. Sigorta sicil numaranızı veya TC. kimlik numaranızı bildirmeniz halinde, emekli olacağınız tarihi net hesaplayabiliriz. Normal işte çalıştığınız varsayımına göre, emekli olmak için, 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 gün prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de, 51 yaşınızı dolduracağınız 1 Şubat 2019’da emekli olabilirsiniz.

 Borç yapılandırması borçluları, hazineyi ve belediyeleri rahatlatır

Soru: Bağ-Kur affı ne zaman çıkacak? Erhan GÜNER

Cevap: Vergi ve prim borçluları, belediyeye emlak borcu olanlar, uzun süreden beri af beklentisi içinde. Ancak, bugün için ne af, ne de borç yapılandırması çalışması var. Siyasilerimiz referanduma odaklanmış durumda. Ancak, meclisin yeni çalışma döneminde (ekim ayından itibaren) borç yapılandırmasına ilişkin bir düzenleme yapılma ihtimali var. Önümüzde genel seçim olması bu ihtimali daha da güçlendirmekte. Kapsamlı bir borç yapılandırmasının, borçluları, hazineyi ve belediyeleri rahatlatacağına hiç şüphe yok.

Ücretsiz izin sürelerine kıdem tazminatı ödenmez

Soru: Temmuzda işten çıkışımla ilgili ihbar geldi ve 56 günlük ihbar sürem 26 Ağustos’ta sona eriyor. Daha önceden tazminatımın peşin ödenmesini istediğimi iş yerime bildirdim. Bunun mümkün olmayacağını, genelde taksitle ödediklerini söylüyor ve senet imzalatıyorlar. Bu parayı peşin almak istiyorum. Senetleri imzalamazsam ne olur? Nasıl bir yol izlemem gerekir? Bir de toplamda 4 yıl 4 aylık çalışmam var. 6 ay ücretsiz doğum izni kullandım. Tazminatımı hesaplarken bu izni düşüyorlar. Böyle bir şey var mı? Filiz ŞENTUNA

Cevap: Kıdem tazminatı peşin ödenir. İstemediğiniz sürece kıdem tazminatını taksitle ödeyemezler. Geç veya taksitle öderlerse, banka mevduat hesabına uygulanan en yüksek orandan faizle birlikte ödemek zorundalar. Yazılı olarak kıdem tazminatınızın peşin ödenmesini talep edin. Ödemezlerse iş mahkemesine dava açarsınız. Kıdem tazminatınızı almadan hiçbir belge de imzalamayın. İki günü geçen ücretsiz izinler, kıdem tazminatı hesabında kıdem olarak değerlendirilmez. Yani ücretsiz izin sürelerine kıdem tazminatı ödenmez. Altı ay kullandığınız ücretsiz izin süreniz için kıdem tazminatı alamazsınız. İşverenin hesabı doğru.

Dul aylığı alan sigortalı bir işte çalışabilir, aylığı kesilmez

Soru: Kardeşimin eşi 1 yıl önce vefat etti. Kardeşim şu anda dul maaşı almakta. Eğer sigortalı işe başlarsa, almış olduğu dul maaşı kesilir mi? Nefise YILMAZ/İZMİR

Cevap: Kardeşiniz sigortalı bir işte çalışmaya başladığında dul aylığı kesilmez. Ancak, aylık bağlama oranı yüzde 75’ten yüzde 50’ye düşeceğinden yetim aylığı alan sayısına göre aylığında bir miktar düşme olabilir. Dul aylığı ancak evlendiği zaman kesilir.