PRİM YETERLİ 51 YAŞI DOLDURMANIZ GEREK

Çarşamba, 25 Ağustos 2010 - 05:00

Soru: 29 Mart 1971 doğumluyum. Ocak 1989’da SSK’lı oldum. 6336 gün primim var. Emeklilik yaşım ne zaman doluyor? Emekli maaşım hangi tarihte bağlanır? Ersin UNCU

Cevap:
25 yıl sigorta, 5450 gün prim ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de 51 yaşınızı dolduracağınız 29 Mart 2022’de emekli olabilirsiniz.

Destek priminden kurtuluş yok
Soru: 1993 yılında sigortadan emekli oldum. 2003 yılında götürü vergiye tabi, Tokat’ın Erbaa ilçesine bağlı Karayaka kasabasında bakkal açtım. Bakkalımı açarken tüm kanuni prosedürleri yerine getirdim. 2004 yılında Meclis’ten Bağ-Kur destekleme primi adı altında bir yasa geçmiş. Fakat bu zamana kadar bu yasa hakkında hiç bilgim olmadı.
16 Haziran’da Bağ-Kur’dan bir yazı geldi. Yazıda ‘7500 lira Bağ-Kur destekleme prim borcunuz var ödeyiniz’ diyor. İlgili yere gittim, ‘Bu neyin nesi’, dedim. Biz tarama yaptık vergi mükellefi emeklileri, sizi yakaladık. Bu borcu ödeyeceksin dediler. Bakkalımı satsam 1500 lira etmez. Bu durumda ne yapmam lazım? Osman AKBULUT/Tokat

Cevap:
Maalesef sosyal güvenlik destek priminden kurtuluş yok. Borcunuzu ödeme gücünüz yoksa, yazılı olarak başvurup borcunuzun taksitlendirilmesini talep edin. Borcunuzu taksit taksit ödemeye gayret edin. Sonuçta emekli aylığınıza haciz koyarak borcu alırlar.

20 tam yıl prim ödeyip 47 yaşı doldurmalısınız
Soru: 15 Mayıs 1967 doğumluyum. 15 Aralık 1989’da SSK’lı oldum. 255 gün prim ödedim. 15 Ocak 1992’den beri Bağ-Kur’luyum. Ne zaman emekli olabilirim? SERAP

Cevap:
20 tam yıl prim ödeme ve 47 yaş şartlarına tabisiniz. Mayıs 2011’e kadar ara vermeden prim ödeyerek, ödemenizi 20 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 47 yaşınızı dolduracağınız 15 Mayıs 2014’te emekli olabilirsiniz.

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU (SGK) BU FERYADINIZI DUYAR ELBET
Soru: SSK işçi emeklisiyim. Emekli olduktan sonra maaşım yetmediği için 1994 yılında küçük bir berber dükkanı açtım. Aradan yıllar geçmesine rağmen destek primi ödemem gerektiğini 2008’de sizin yazılarınızdan öğrendim. Yaptığım başvuruda 5 bin liralık borcum olduğu belirtildi. Zor da olsa bu parayı yatırdım.
Şu an bakıyorum ki benim gibi emekli olup işyeri açan arkadaşlar, bu destek primini yatırmadıkları gibi haklarında ne bir tahkikat ne de bir takibat bulunuyor. Yatırdığım borcun iadesini talep edebilir miyim? İşyerlerini kapattıkları veya devrettikleri zaman, acaba ileride arkadaşlarımın karşısına bu borç çıkar mı? Ödeme mecburiyetleri var mı? Rumuz: İSKENDERUN

Cevap:
Doğru olanı yapmış, borcunuzu ödeyerek hem prim borcundan hem de ileride gelecek faiz ve icra riskinden kurtulmuşsunuz. Kötü hiçbir zaman örnek teşkil etmez. Siz prim borcunu ödemeyen arkadaşlarınızı değil, tam tersi, prim borcunu ödemeyen arkadaşlarınız sizi örnek alacak. Destek priminden kurtuluş yok. Kanunla alınıyor. Ödenmesi mecburi.
Arkadaşlarınızdan bugün için destek primi aranmaması, hiç aranmayacağı anlamına gelmez. Arkadaşlarınızın destek primi borcu işleyen gecikme zammı ve faiziyle birlikte artıyor. Yarın en umulmadık zamanda karşılarına çıkar. Ya banka hesaplarına ya da işyeri veya evlerine haciz gider.
Sosyal Güvenlik Kurumu destek primi ödemeyenleri gece gündüz tespit ediyor ve takibe geçiyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) yetkilileri bu feryadınızı duyarsa süreç daha da hızlanır ve kısa sürede o bölgede destek primi ödemeyenlerin yakasına yapışırlar. Siz rahat olun ve boş yere kendinizi üzmeyin.

Kıdem tazminatınızı alarak ayrılabilirsiniz
Soru: 1992’de SSK’lı oldum. 5000 gün prim ödedim. 3600 gün prim ve 15 yıl sigorta esasına göre; son çalıştığım işyerinden, yasal olarak tazminatımı talep edebilir miyim? Engin YÜCETEPE

Cevap:
15 yıl sigorta ve 3600 gün primi olan kıdem tazminatını alarak işinden ayrılabilir. 15 yıldan fazla sigorta süreniz 3600 günden fazla prim ödemeniz olduğundan, kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılabilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken, bulunduğunuz yerdeki sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüğünden kıdem tazminatı alabilir yazısı alarak işverene ibraz etmekten ibarettir.

Teyzeniz evlendiğinden yetim aylığı kestirmesi gerek
Soru: Teyzem dedemden emekli maaşı almaktayken evlendi. Almış olduğu maaşın anneanneme iadesi için teyzemin ne işlem yapması gerekiyor? Fatih YILMAZ

Cevap:
Evlenenin, anne ve babasından dolayı almakta olduğu yetim aylığını kestirmesi gerekir. Teyzeniz evlendiğinden, babasından dolayı almakta olduğu yetim aylığının kesilmesi için bulunduğunuz yerdeki sosyal güvenlik il müdürlüğüne yazılı olarak başvuru yapsın.

İşçi ve memuriyette geçen sürelerinizin tamamı üstünden emekli ikramiyesi alırsınız
Soru: 3 Aralık 1965 doğumluyum. 1 Mart 1983’te Tekel’de geçici işçi olarak işe başladım. Geçici işçi olduğum için açılan memurluk sınavında aynı yerde ambar memuru olarak 15 Şubat 1998’de memurluğa geçtim. Memurluğuma başladığımda 4043 gün sigorta ve 550 gün askerlik primi ödenmiş olarak geçiş yaptım.
2005’te özelleştirmeden dolayı Maliye Bakanlığı’na geçiş yaptım. Burada kazanılmış hak olarak 4/1 maaş alıyorum. Emekli derecem 2/1’deyim. 18 yaş öncesi 5 ayımı emekliliğime katmıyorlar. 1) 18 yaş öncesi 5 ayım emeklilik dereceme yansır mı? 2) Emekli maaşım daha önceden sigortalı olduğum için farklı olur mu? 3) İşçi emeklisi ile memur emeklisi arasında tazminat farkı var. Benim geçen işçilik sürelerim kıdem tazminatıma yansır mı? İbrahim EREN

Cevap: 1)
18 yaşından küçükken 5 aylık çalışmanızın 5334 sayılı Kanun’un Ek 18’inci maddesi hükmüne göre emekliliğe esas derece ve kademenizde değerlendirilmesi söz konusu değildir.
2) Aylık bağlama oranınızı artıracağından faydası olur. Emekli aylığınız 2/1’den bağlanır. Ancak kazanılmış hak aylık dereceniz 4/1 olduğundan, bu derecenin ek göstergesi aylık bağlamada dikkate alınır.
3) İşçi ve memuriyet sürelerinizin toplamı üstünden emekli ikramiyesi alırsınız. İşçi olduğunuz dönem için ayrıca kıdem tazminatı almanız söz konusu değil.