Sigorta başlangıcından sonraki doğumlarda borçlanma yapılıyor ama...

Pazartesi, 07 Haziran 2010 - 05:00

Soru: 20 Ocak 1990’da doğum yaptım. 1 Şubat 1990’de SSK’lı oldum. 15 gün çalıştım. Daha sonra isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödedim. Şu an sigortalı olarak çalışıyorum. Doğum borçlanması yapabilir miyim? S. ÜŞÜMEZGEZER Cevap: Yasada açık hüküm olmamasına karşın, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) doğum borçlanması için sigorta başlangıcından sonra doğum yapma şartı arıyor. Sigorta başlangıç tarihinden önce doğum yaptığınızdan, SGK’ya göre doğum borçlanması yapamazsınız. Daha doğrusu Sosyal Güvenlik Kurumu doğum borçlanması yaptırmaz. Ayrıca, doğumdan sonra isteğe bağlı prim ödediğiniz anlaşılıyor. Doğumdan sonraki çalışılmayan (prim ödenmeyen) 720 gün (2 yıl) borçlanılabildiğinden, borçlanmanıza izin verilse bile doğumdan sonraki iki yıl süresince prim ödemeniz varsa (ki olduğu anlaşılıyor) doğum borçlanması yapamazsınız.

Kıdem tazminatı alıp ayrılan, başka bir işyerinde, hatta ayrıldığı işyerinde çalışabilir

Soru: 3600 günümü ve 15 yıllık sigorta süremi tamamladığım için, 15 Nisan’da çalıştığım şirketten kıdem tazminatımı talep ederek ayrıldım. 1 Mayıs’ta da başka bir işyerinde sigortalı olarak işe başladım. Ayrıldığım şirket kıdem tazminatımı ödemeyi reddetti. Ne yapmalıyım? Cafer ERBAŞ/İstanbul Cevap: Emeklilik için aranan 15 yıllık sigorta süresi ve 3600 gün prim şartını yerine getiren ve sadece yaş şartını sağlayamayanlar, kıdem tazminatı alarak işinden ayrılabilir. Kıdem tazminatını alarak ayrılan sigortalı, emekli olacağı yaşı haddinin dolmasını çalışmadan bekleyebileceği gibi, bir işyerinde, hatta ayrıldığı işyerinde dahi çalışarak bekleyebilir. Ayrıldığınız şirketin kıdem tazminatını ödemesi gerekir. İş mahkemesine dava açmanız halinde, kıdem tazminatını geciken süre için, faiziyle birlikte alırsınız. Uygulanacak faiz oranı, banka mevduat hesabına uygulanan en yüksek faiz oranıdır.

Prim ödemeseniz de 2011’de emekli olabilirsiniz

Soru: 1964 doğumluyum. 28 Nisan 1983’te SSK’lı oldum. 7400 gün prim ödedim. Ne zaman emekli olurum?  Hamdi SELAM Cevap: 25 yıl sigorta, 5150 gün prim ve 47 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de 2011’de, 47 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

Vergi açısından eşinize bağış yerine satış yapmanız daha avantajlı

Soru: Dairemin tapusunun yarısını eşime devretmek istiyorum. Vergi bakımından cezalı duruma düşmemek için nasıl bir yol izlemeliyim? Tapu devir işlemlerinde ne kadar vergi ödeyeceğim? Mahmut EROL Cevap: Dairenizi eşinize iki şekilde devredebilirsiniz: 1) Bağışlamak suretiyle, yani para almadan. Bu durumda, ivazsız (bedelsiz) bir mal intikal etmiş olduğundan, eşinizin Veraset ve İntikal Vergisi ödemesi söz konusu. Eşiniz kanuni mirasçınız olduğundan Veraset Vergisi yüzde 50 indirimli uygulanır. Eşiniz, tapu tarihinden itibaren bir ay içinde, Veraset ve İntikal Vergisi beyannamesi verir. Devredeceğiniz daire hissesine isabet eden Emlak Vergisi değerinin 160 bin liraya kadar olan kısmı üstünden yüzde 5, sonraki 350 bin lira için yüzde 7.5 oranında hesaplanacak Veraset ve İntikal Vergisi’ni, her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere 3 yılda 6 eşit taksitte ödenecek. Tapu devrinde ise eşinizin Emlak Vergisi değeri üstünden ‘binde 59.4’ oranında Tapu Harcı ödemesi gerekir. Ancak, dairenizin yarı hissesini eşinize satarsanız Veraset ve İntikal Vergisi olmaz. Aile içinde eşler arasında borç para alışverişi olabileceğinden, dairenizi borçla eşinize satar, eşiniz de ne zaman isterse o zaman borcunu öder. Tapu devrinde ise Emlak Vergisi değerinden az olmamak üzere satış değeri üstünden binde 16.5 siz, binde 16.5 eşiniz Tapu Harcı ödeyeceksiniz.

Çalışmalarınızı şahitle kanıtlayabilirsiniz

Soru: 11 Aralık 1963 doğumluyum. 13 Temmuz 1981’de SSK’lı oldum. 90 gün çalıştım. Sonra çıkarıldım. Daha sonraki prim ödemelerimle, askerliğimi borçlandıktan sonra yaklaşık 5 ay sonra emekli olabiliyorum. Hizmetlerimin toplanması için Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) başvurum üzerine, işveren tarafından 13 Temmuz 1981’de işe girişimin verildiği, ancak kurum arşivinden yapılan incelemede işveren dönem bordrosuna rastlanmadığından yapılacak işlem bulunmadığı, yargı yolu ile çalıştığımın tespiti halinde gerekli işlemlerin yapılacağını bildirildi. Yaptığım araştırmada, çalıştığım firma sahibinin öldüğünü öğrendim. İş mahkemesine dava açarak sonuca gidebilir miyim? Bordromu bulamazlarsa günlerimi nasıl ispat edeceğim? Galip KARAYILAN Cevap: Hizmet tespit davası açmanızda yarar var. O dönemde aynı işyerinde birlikte çalıştığınız bir-iki şahit gösterebilirseniz, bir gün bile kazansanız başlangıcınız 1981’e gider ve belirttiğiniz şekilde emekli olabilirsiniz. Sizin gibi, girişi bildirilen ancak çalışma günleri bildirilmeyenler için, ‘en azından giriş bildirgesi gönderilen gün çalışılmış’ yönünde yargı kararları var. Şansınızı denemekte yarar var.

Askerlik sürenizin 400 gününü borçlanmanız yeterli

Soru: 29 Aralık 1964 doğumluyum. 1 Mart 1984’te askere gittim. 550 gün olarak askerliğimi yaptım. 1 Temmuz 1986’da SSK’lı oldum. 22 Haziran 1989’a kadar 475 gün prim ödedim. 23 Haziran 1989’da Bağ-Kur’a geçtim. 5 Ağustos 2003’e kadar 14 yıl 1 ay 12 gün Bağ-Kur’a prim ödedim. 6 Ağustos 2003’ten beri SSK’lı olarak çalışmaktayım. Ne zaman emekli olabilirim? Askerliğimi borçlanırsam, erken emekli olur muyum? Askerliğimin ne kadarını ödersem yeterli gelir? İbrahim GÜL İDO Cevap: Askerlik sürenizin 400 gününü borçlanmanız halinde, 25 yıl sigorta, 5225 gün prim ve 48 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de 48 yaşınızı dolduracağınız 29 Aralık 2012’de emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi borçlanmazsanız 5300 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 49 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.