Sigortalı çalışan Emekli Sandığı'ndan yetim aylığı alabilir

Perşembe, 10 Haziran 2010 - 05:00

Soru: 1986’da vefat eden babamdan devredilen Emekli Sandığı’ndan yetim aylığı almaktaydım. Nisan ayına kadar aylık aldım. Nisan ayında sigortalı olarak bulunduğum ilin adliyesinde göreve başladım. Bulunduğum bölgeye bağlı Emekli Sandığı dairesi başkanlığına aylığımın kesilip kesilmeyeceği hakkında bilgi edinme dilekçesi yazdım. Cevabi yazılarında aylığımın kesilmeyeceği bildirildi. Sonra Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK), SSK’lı çalıştığıma dair bilgi dilekçesi verdim. Onlar bana her ne kadar ‘SSK‘lı olduğunuzu ve maaşınızın kesilmesini istemeseniz de aylığınız işe başladığınız tarihten itibaren kesilmiştir’ diye yazı yazdılar. Bu durumda ben nasıl bir hak iddia edebilirim? Aylık alabilir miyim? Ayten DEMİR Cevap: Emekli Sandığı’na tabi olarak çalışmamak veya kendi çalışmalarından dolayı Emekli Sandığı’ndan gelir ve aylık almamak koşuluyla, bekar, evlense de boşanan veya dul kalan kız çocukları anne veya babalarından dolayı yetim aylığı alabilirler. Sigortalı çalışmanız nedeniyle yetim aylığınızı kesemezler. Evlenmediğiniz sürece, sigortalı çalışsanız da yetim aylığı alabilirsiniz. Yetim aylığınızın yanlış kesildiği iddiasıyla kesildiği tarih itibarıyla tekrar bağlanmasını talep edin. Talebiniz reddedilir ve aylığınız bağlanmazsa, idari işlemin iptal edilerek yetim aylığınızın tekrar bağlanması için dava açın. Aylığınızın bağlanmaması için bir neden yok.

Vergi kaydınızın kapatıldığı tarihten itibaren aylık bağlanması gerek

Soru: Ekim 2009’da yurtdışı borçlanması ile Bağ-Kur’dan emekli oldum. Şubat 2010 da dahil maaşımı aldım. Fakat emekli olduğum tarihten 1 ay sonra Maliye kaydımı durdurdum. Bu sebepten dolayı maaşım geçici olarak iptal edildi. Aldığım maaşları geri ödemek zorunda kaldım. Bunun üzerine tekrar emekli olmak için gerekli bütün şartları yerine getirdim. Ama 3 buçuk aydır maaşımı alamıyorum. Ne yapmalıyım? İsmail AKKAYA Cevap: 8 Mayıs 2008’den itibaren, yurtdışı çalışma sürelerini borçlananlar, emekli aylığını kestirmeden çalışamıyorlar. Emekli aylığı bağlandıktan sonra, vergi mükellefi olarak faaliyetinize devam ettiğinizi tespit ettiklerinden emekli aylığınızı kesip ödedikleri aylıkları geri istemişler. Ancak, vergi kaydınızı kapatıp faaliyetinize son verdiğiniz tarihten itibaren, aylığınızın tekrar bağlanması gerekir. Ayrıca, diğer emekliler kadar prim ödemesine karşın, destek primi ödeyerek emekli aylığını kestirmeden çalışamayan yurtdışı borçlanmasıyla emekli olanların mağduriyeti önümüzdeki günlerde giderilecek. Yurtdışı çalışma sürelerini borçlanarak emekli olanların da diğer emekliler gibi destek primi ödeyerek çalışmasını sağlayacak kanun teklifi yasalaşma süreci tamamlanmak üzere.

İstifa ederek ayrılan kıdem tazminatı alamaz

Soru: 15 Aralık 1996’da SSK’lı oldum. 3400 gün prim ödedim. Nisan 2001’den beri aynı işyerinde çalışıyorum. Çocuğumun okulu nedeniyle işyerimden bölge değişikliği talebinde bulundum. Ancak talebim kabul edilmedi. İstifa edip kıdem tazminatımı alabilir miyim? Kıdem tazminatı alarak işten ayrılmak için şartlar nedir? FATMA Cevap: İstifa ederek kendi isteğinizle ayrılırsanız kıdem tazminatı alamazsınız. Kıdem tazminatınızı ancak, 200 gün daha prim ödeyerek, 3400 gün olan prim ödemenizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 15 yıllık sigorta sürenizi dolduracağınız 15 Aralık 2011’den sonra işten ayrılmanız halinde alabilirsiniz.

Planlama yapsaydınız babanız yılbaşında emekli olabilirdi

Soru: Babam 1 Ocak 1956 doğumlu. SSK girişinden sonra 18 ay askerlik yapmış. 1 Mart 1973’te sigortalı olarak çalışmaya başlamış. 219 gün prim ödemiş. 4 Ekim 2000’e kadar boşluk var. 4 Ekim 2000’den beri Bağ-Kur’a prim ödüyor. Babam ne zaman emekli olur? En erken SSK’dan mı yoksa Bağ-Kur’dan mı emekli olur? Bağ-Kur’u bırakıp, SSK’ya ne zaman geçmesi daha erken emekli olmasını sağlar? Reyhan DENİZ/İstanbul Cevap: Babanız 3.5 yıl önce Bağ-Kur’dan çıkıp, son 3.5 yıl (1260 gün) primini SSK’ya ödemiş olsaydı, 55 yaşını dolduracağı 1 Ocak 2011’de emekli olabilirdi. Çünkü babanız gibi 8 Eylül 1999 itibarıyla 18 yıl ve daha fazla süresi bulunanlar, eski yasa hükümlerine göre emekli olabiliyor. Eski yasaya göre de babanız yaş haddinden emekli olmak için 15 yıl sigorta, 360 gün prim ve 55 yaş şartlarına tabi. Babanız için iyi bir sosyal güvenlik planlaması yaptığınız söylenemez. Babanız Bağ-Kur’u kapatıp sigortalı bir işte çalışarak 1260 gün prim ödemesini tamamlayacağı tarihte, 4/a’dan (SSK) emekli olabilir. (15 Haziran 2010’da başlayıp ara vermeden prim öderse 15 Aralık 2013’te). Bağ-Kur’a devam etmesi halinde ise ödemesini 15 tam yıla tamamlaması şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağı, 1 Ocak 2014’te emekli olabilir.

Askerliğinizi borçlanıp 85 gün prim öderseniz emekli olursunuz

Soru: 10 Ocak 1964 doğumluyum. 1 Haziran 1981’de SSK’lı oldum. 4450 gün prim ödedim. Askerliğimi borçlanırsam ne zaman emekli olurum? İhsan ÇELİK Cevap: 25 yıl sigorta, 5075 gün prim ve 46 yaş şartlarına tabisiniz. Askerlik sürenizi bildirmemişsiniz. 540 gün askerlik yaptığınızı sanıyoruz. Askerliğinizi borçlanmanız halinde, prim gün sayınız 4990 güne yükselir. 85 gün daha prim ödeyerek ödemenizi 5075 güne tamamlayıp emekli olabilirsiniz. (Ara vermeden prim öderseniz Ekim 2010’da).

3600 gün prim ve 50 yaş şartını birlikte sağlamalısınız

Soru: 31 Ekim 1980’de SSK’lı oldum ama arada boşluklarım da var. 3600 günü doldurduğum zaman, emekli olabiliyor muyum? Yoksa 50 yaşı beklemem gerekiyor mu? Seda PURANACI Cevap: 8 Eylül 1999 itibarıyla sizin gibi 18 yıl ve daha fazla süredir sigortalı olanlar, bu tarihte yürürlüğe konan ve emekli olmayı zorlaştıran 4447 sayılı yasaya tabi olmadan eski yasa şartları ile emekli olabiliyor. Eski yasaya göre yaş haddinden emekli olmak için 15 yıl sigorta, 3600 gün prim ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. 3600 gün prim ödemek şartıyla, 50 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz