SSK avantajlı

Pazartesi, 12 Ekim 2009 - 05:00

Soru: 6 Nisan 1965 doğumlu bir kadın sigortalı, 25 Mart 1978’de SSK’lı olmuş. 1006 gün prim ödedikten sonra 31 Mayıs 2000’de SSK’dan ayrılmış. 11 Ekim 2000’den beri de Bağ-Kur’a prim ödüyor. Bağ-Kur’a 8 yıl 11 ay 24 gün primi var. En kısa sürede nasıl emekli olabilir? SSK mı Bağ-Kur mu bu sigortalı için daha avantajlıdır? Orhan ŞAHİN

Cevap:
Sigorta giriş tarihi, SSK’dan emekli olmayı avantajlı kılıyor. Çünkü, 8 Eylül 1999 itibarıyla 18 yıldan fazla süredir sigortalı olan kadınlar, bu tarihte yürürlüğe giren ve emekli olmayı zorlaştıran 4447 sayılı yasaya tabi olmadan, eski kanun kapsamında 20 yıl sigorta ve 5000 gün prim şartlarıyla emekli olabiliyor.

Ancak, primi ödenen son yedi yılda fazla prim ödenen kurumdan emekli olunduğundan, sorunuzdaki kadın sigortalının SSK şartlarıyla emekli olabilmesi için sigortalı bir işte çalışarak 1260 gün (3.5 yıl) prim ödemesi gerekiyor. 1 Kasım 2009’dan itibaren sigortalı bir işte çalışarak ara vermeden prim ödemesi halinde, prim ödemesini 1260 güne tamamlayacağı Mayıs 2013’te emekli olabilir.

Kanunda iade faturası adlı bir fatura çeşidi yok

Soru: Aldığımız malı iade edeceğiz. Malı satan firma düzenlediği faturayı iptal edemeyeceğini, iade faturası düzenlememizi istiyor. İade faturamız olmadığını bildirdiğimizde, normal fatura keserek üstüne ‘iade faturası’ yazmamızı istiyorlar. Yeni iade faturası mı bastıralım? Yoksa firmanın söylediği gibi bir fatura kesip üstüne iade faturası diye yazsak olur mu? Sami LALE

Cevap:
Vergi Usul Kanunu’nda iade faturası adı altında özel bir fatura çeşidi yok. İade faturası, piyasanın yarattığı bir fatura tipi. Satın alınan malın tamamının veya bir kısmının satıcıya iadelerinde kullanılmaktadır. Malı iade edeceğiniz firmanın da belirttiği gibi, iade edilecek mal için, normal fatura düzenleyerek, faturanın üstüne ‘iade faturasıdır’ ibaresi yazmanız yeterlidir. İade faturası düzenlerken malı alış bedeliyle, malı aldığınız satıcı adına düzenlemeye dikkat etmeniz gerekiyor.

Bazı harcamalar belgesiz de gider yazılabilir
Soru: İşletmemizin faaliyetleri sırasında, bazı ufak tutardaki harcamalar için belge alamıyoruz. Örneğin, pazarlama elemanlarımızın gün içinde kullandığı dolmuş paraları gibi. Küçük gibi görünse de üstüste konunca, belge alamadığımız harcamalar ciddi tutarlara ulaşmaktadır. Bu harcamaları gider yazamadığınız için, kârımız bu kadar fazla görünüyor ve bir de vergi veriyoruz. Bu tür belgesiz harcamalarımızı gider yazarak ticari kazançtan düşmemizin bir yolu var mı? Mazhar BAYKAL

Cevap:
Vergi Usul Kanunu’nun 228’inci maddesi, bazı harcamaların belgesiz de olsa gider yazılmasına izin veriyor. Bu harcamaları şu şekilde sıralayabiliriz:
1) Örf ve teamüle göre bir belgeye bağlanmayan müteferrik giderler,
2) Belge teminine imkan olmayan giderler,
3) Vergi kanunlarına göre götürü olarak tespit edilen giderler. Elemanlarınızın şehir içi dolmuş paraları, bahşiş, jeton, posta pulu, ufak hamaliye gibi harcamaları belgesiz olarak gider yazabilirsiniz. Ancak, bu harcamaları gider yazarken harcamayı yapan eleman ve işletme yetkilisinin düzenleyerek imzalayacağı bir belge oluşturmakta yarar var.

Priminizi 5600 güne tamamlayıp 53 yaşı beklemeniz gerek
Soru: 20 Mart 1965 doğumluyum. 15 Nisan 1993’te SSK’lı oldum. 5 Haziran 1993’te işten ayrıldım. 1 Haziran 2000’de isteğe bağlı tarım Bağ-Kur’una giriş yaptım. 7 Temmuz 2003’te çıktım. 3 yıl 1 ay 6 gün Bağ-Kur’a prim ödedim. Sonra SSK’lı olarak işe başladım. Arada boşluklarım oldu. Ama şu an SSK’lı olarak çalışıyorum. 1960 gün prim ödedim. 3 Haziran 1985 ile 27 Kasım 1986 arasında askerlik yaptım. Askerliğimi borçlansam, ne zaman ve kaç yaşında emekli olurum? Ahmet KAYA

Cevap:
Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden önce yaptığınızdan borçlanmanız halinde başlangıç tarihiniz askerlik süreniz kadar geri gider ve 25 yıl sigorta, 5600 gün prim ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz. 1984 gün daha prim ödeyerek, 3616 gün olan prim ödemenizi 5600 güne tamamlamanız şartıyla, 20 Mart 2018’de emekli olabilirsiniz.

520 gün askerlik borçlanmasıyla emekli olacağınız yaş 50’den 49’a iner
Soru: 14 Ekim 1966 doğumluyum. 1 Mayıs 1988’de SSK’lı oldum. Askerliğimi SSK giriş tarihinden önce yaptım. 9 ay Irak’ta çalıştım. Askerliğimin kaç gününü saydırırsam bana faydası olur? Irak’taki çalışmamı saydırabilir miyim? Emekliliğime faydası olur mu? Ne zaman emekli olabilirim? Cevdet ŞİMŞEK

Cevap:
25 yıl sigorta, 375 gün prim ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. 5375 gün prim ödemiş olmak şartıyla 14 Ekim 2016’da emekli olabilirsiniz. Askerliğinizin 520 gününü borçlanmanız halinde, 5300 gün prim şartıyla 14 Ekim 2015’te emekli olabilirsiniz. Emekli olacağınız yaş haddini doldurana kadar prim ödeme şartını yerine getirebiliyorsanız (sorunuzdan getirebileceğiniz anlaşılıyor) yurtdışı çalışmanızı borçlanmanıza gerek yok.

Başlangıç tarihi yaşlılık sigortasına prim yatan ilk gündür
Soru: 3 Temmuz 1980 doğumluyum. 1996’da ticaret lisesinde okurken 14 Eylül 1996’da staja başladım. 14 Haziran 1997’de primlerim yatmaya başladı. SSK giriş tarihim 1996 mı yoksa 1997 midir? Bazıları da ‘18 yaşını doldurduğun zamandır’ diyor. Sigorta giriş tarihim olarak hangi tarihin dikkate alınacağı hususunda bilgi verirseniz sevinirim. Musa HAMATOĞLU

Cevap:
Staj sigortasında alınan sicil numarası ve sicil kartının emekli olana kadar kullanılması, sigortalıları başlangıç tarihi açısından yanıltmaktadır. Oysa, staj sigortasında stajyerin hastalık, iş kazası ve meslek hastalığı riskleri sigortalanır. Ancak, kişileri emekli eden uzun vadeli sigorta kollarına prim ödenmediğinden, emeklilik açısından başlangıç sayılmaz.

Emeklilik açısından başlangıç tarihi olarak adınıza ilk defa uzun vadeli sigorta kolları olan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödenen 14 Haziran 1997 tarihi dikkate alınacaktır.

Erken yaşlanma komşunuzu ilgilendirmiyor
Soru: 1 Haziran 1959 doğumlu olan kadın komşumuz, 1 Ekim 1989’da SSK’lı olmuş. Ne zaman emekli olur? Erken yaşlanmadan yararlanma şartları nelerdir? Seyhan KAVAKLI

Cevap:
Komşunuz 20 yıl sigorta, 5375 gün prim ve 46 yaş şartlarına tabi. 5375 gün prim ödemesi varsa hemen, yoksa prim ödemesini 5375 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir. Komşunuzun emekli olmak için yaş problemi olmadığından erken yaşlanma komşunuzu ilgilendirmiyor.

Çünkü, 55 yaşını dolduran ve erken yaşlandığı tespit edilenler süre ve prim ödeme şartını yerine getirmiş olmak şartıyla emekli olabiliyor.