Süre ve prim şartını sağlayıp yaşı bekleyen kıdem tazminatını alarak ayrılabilir

Salı, 28 Haziran 2011 - 05:00

Soru: 5 Mayıs 1966 doğumluyum. 1 Ağustos 1982’de SSK’lı oldum. Sigortam askerlikten önce başladı. 9800 gün primim var. 1- Askerliğimi borçlanırsam emeklilik tarihim ne olur? 2- Devlet bu kadar prim yatıranlara emeklilik aylığını fark olarak mı yatırıyor? Yoksa değişmiyor mu? 5500 günle emekli olan SGK’lılar ile bir farkımızın olması gerekmiyor mu? 3- Prim yatırmazsam eşim ve çocuğum sağlık olanaklarından faydalanabilir mi? 4- Aynı işyerinde 24 yıldır çalışıyorum, ayrıldığım zaman emeklilik ikramiyesi alabilir miyim? 5- Ne zaman emekli olurum? Levent ÇELİK/İSTANBUL Cevap: 1) Sigorta başlangıç tarihinden sonra yapılan askerlik sürelerinin borçlanılması sadece prim ödeme gün sayısını artırır. Emeklilik şartlarını değiştirmez. Priminiz yeterli olduğundan sigorta başlangıç tarihinizden önce yaptığınız askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok. 2) Emekli aylığını prim gün sayısı ile üstünden prim ödenen kazanç tutarının ortalaması belirliyor.

[[HAFTAYA]]

Prim ödeme gün sayısının fazla, prim ödenen kazanç tutarının yüksek olması emekli aylığı tutarını yükseltiyor. Ancak, taban aylık uygulaması nedeniyle, sigorta başlangıç tarihi ve prime esas kazanç tutarına göre değişmekle birlikte, 3600 gün prim ödeyenle 5000, 6000 gün prim ödeyenin de aynı tutarda aylık aldığı görülüyor. Bence de adil ve eşit olduğundan söz edilemez. Zaten tüm emeklilerin de feryadı bu noktadan kaynaklanıyor. Seçim meydanlarında tüm partiler, intibak yasası çıkararak emekli aylıkları arasındaki adaletsizliği gidereceklerini söylediğine göre; bu problemi ülkede bilmeyen yok. Ancak, ilk defa 1 Ekim 2008’den sonra sigortalı olanlarda bu durum düzeltildi. Yeni uygulama sistemde uzun süre kalmayı teşvik ediyor. Sistemde ne kadar uzun kalınırsa ve ne kadar çok prim ödenirse emekli aylığı da o oranda fazla olacak. 3) Emekli olana kadar prim ödemezseniz sağlık yardımından yararlanamazsınız. Genel Sağlık Sigortası’na kayıt yaptırıp, gelir durumunuza göre prim ödemeden veya aylık prim ödeyerek sağlık yardımı alabilirsiniz. 4) Süre ve prim şartını sağlayıp, emekli olmak için sadece aranan yaş şartının dolmasını beklediğiniz için, kıdem tazminatınızı alarak işinizden ayrılabilirsiniz. 5) 47 yaşınızı dolduracağınız 5 Mayıs 2013’te emekli olabilirsiniz.

Askerliğinizin 200 gününü borçlanıp Mart 2012’de emekli olabilirsiniz

Soru: 3 Mart 1963 doğumluyum. 9 Haziran 1987’de Bağ-Kur’lu oldum. 1840 gün primim var. 25 Kasım 1997’de SSK’ya geçtim. 4327 gün prim ödedim. Toplam 6167 günüm mevcut. 6 Temmuz 1983 ile 18 Mayıs 1985 arası askerliğimi yaptım. Askerliğimin ne kadarını ödemem gerekiyor? Ne zaman emekli olabilirim?  Sedat DEMİRTAŞ/BURSA Cevap: Sigorta başlangıç tarihinden önce yaptığınızdan, askerlik sürenizin 200 gününü borçlanmanız halinde, başlangıç tarihiniz 200 gün geri gider ve 25 yıl sigorta, 5300 gün prim ve 49 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de 2 Mart 2012’de emekli olabilirsiniz.

64 gün prim ödeyip 52 yaşı doldurmalısınız

Soru: 1 Ocak 1990’da SSK’lı oldum. 5461 gün primim var. Ne zaman emekli olabilirim? Murat KIRIKKANAT Cevap: 25 yıl sigorta, 5525 gün prim ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. 64 gün daha prim ödeyerek priminizi 5225 güne tamamlayacağınız tarihte, 52 yaşınızı da dolduruyorsanız emekli olabilirsiniz. Doldurmuyorsanız, 52 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

Prim yeterli ancak 54 yaşı da doldurmanız gerek

Soru: 1972 doğumluyum. 29 Eylül 1988’de stajyerlikten sigortalı oldum. Prim ödenmeye 1 Eylül 1994’te başlandı. 6000 günüm var. Ne zaman emekli olurum? Askerliğimi borçlanırsam bir kazancım olur mu? Remzi EKER Cevap: Staj sigortasında kişileri emekli eden uzun vadeli sigorta kollarına prim ödenmediğinden, emeklilik açısından başlangıç sayılmaz. Başlangıcınız uzun vadeli sigorta kollarına ilk defa prim ödenen 1 Eylül 1994’tür. Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden önce yapmışsanız 100 gününü borçlanmanız halinde, sigorta başlangıç tarihiniz 100 gün geri gider ve 25 yıl sigorta, 5675 gün prim ve 54 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, 2026’da 54 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi başlangıç tarihinden sonra yapmışsanız borçlanmanıza gerek yok. Bu takdirde 5750 gün prim ve 55 yaş şartlarına tabi olarak 55 yaşı dolduracağınız tarihte de emekli olabilirsiniz.

10 gün askerlik borçlanmasıyla bir yıl erken emekli olabilirsiniz

Soru: 1 Ocak 1965 doğumluyum. 1 Aralık 1986’dan beri SSK’lıyım. Ne zaman emekli olabilirim? Emre AKAR Cevap: 25 yıl sigorta, 5375 gün prim ve 50 yaş şartlarına tabi olarak, 1 Ocak 2015’te emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden önce yapmışsanız, 10 gününü borçlanmanız halinde, 49 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

Kullanılmayan izin ücretlerinde zamanaşımı 5 yıldır

Soru: 4 yıl önce ayrıldığım işyerinde iki yıl izin kullanmamıştım. Kullanılmayan izin sürelerinin ücretinin alındığını okudum. İzin ücretlerimi şimdi talep edebilir miyim? TEKİN Cevap: İş akdinin sona ermesinde kullanılmayan izin sürelerinin ücretinin ödenmesinde zamanaşımı süresi 5 yıl olduğundan, izin ücretlerinizi eski işyerinden talep ederek alabilirsiniz.