Yabancı uyruklu kişiler Bağ-Kur'dan numara alacak

Pazar, 11 Ekim 2009 - 05:00

Soru: TC kimlik numarası olmayan şirket ortağı yabancı uyruklu kişiler Bağ-Kur’lu olabilir mi? İbrahim ALTAN

Cevap:
Yabancı uyruklu kişiler, kendi nam ve hesabına bağımsız çalıştıklarında veya şirket ortağı olduklarında 4/b sigortalısı (Bağ-Kur) olmak zorundalar. Yabancı uyruklulara Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nce verilecek kimlik numaraları, aynı zamanda bunlar için sosyal güvenlik sicil numarası olarak kullanılır. Yabancı uyruklu kişilerin Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nden alacağı numara ile 4/b (Bağ-Kur) sigortasını tescil ettirmesi gerekmektedir.

Önerilen kıdem tazminatı az
Soru: 1 yıl 10 ay kapıcılık yaptım ve ayrıldım. Kıdem tazminatımın 1000 lira olduğunu söylüyorlar. Ama henüz para almadım. İmza da atmadım. Acaba ne kadar tazminat parası almam lazım? Abdullah BAYRAMOĞLU

Cevap:
Öncelikle kendi isteğinizle ayrılmışsanız kıdem tazminatı alamayacağınızın altını çizelim. Ancak, işveren haksız yere işinize son vermişse, her 360 gün çalışmaya karşılık en son aldığınızın brüt ücret tutarında kıdem tazminatı almanız gerekir. Fakat, ücrete düzenli ve devamlı sağlanan menfaatlerin de ilave edilmesi gerekiyor.

Örneğin, kapıcı dairesinde oturuyorsanız dairenin aylık emsal kira bedeli, elektrik, su, doğalgaz gibi faturalarınız apartman tarafından karşılanıyorsa, bu faturaların aylık tutarının son aldığınız ücrete dahil edilmesi gerekmektedir. Düzenli ve devamlı sağlanan menfaat olmadan asgari ücretle çalışsanız bile, 1 yıl 10 ay çalışma karşılığı 1270 lira kıdem tazminatı almanız gerekir. Ayrıca 4 haftalığınız tutarında da ihbar tazminatı almanız öngörülüyor.

Emlak Vergisi’nde zamanaşımı kağıt üstünde
Soru: Babamın beyan etmediği, fazla değeri olmayan bazı arsa ve arazilerimiz var. Yıllardan beri Emlak Vergisi ödemiyoruz. Geçmiş yılların Emlak Vergisi zamanaşımına uğradı mı? Belediye farkına varırsa hangi yılların Emlak Vergisi’ni isteyebilir? Mehmet T.

Cevap:
Emlak Vergisi’nde zamanaşımı vardır. Ancak, zamanaşımının başlangıcı yönünden de yok gibidir. Emlak Vergisi’nde zamanaşımı süresi, gayrimenkul için bildirim yapılmadığının idarece öğrenildiği tarihi takip eden yıl başından itibaren başlamaktadır. İdare bildirim yapılmadığını öğrenmediği sürece de zamanaşımı süresi işlemeye başlamıyor.

Dolayısıyla, Emlak Vergisi zamanaşımına uğramıyor. Örneğin, 20 yıl önce iktisap edilen bir gayrimenkul için bugüne kadar herhangi bir beyan veya bildirim yapılmamışsa, idarede bildirim yapılmadığını tespit etmemişse (ki genellikle edilmiyor), bu gayrimenkulün 5 yıllık Emlak Vergisi zamanaşımı süresi henüz başlamamış oluyor. Özet olarak, Emlak Vergisi’nde zamanaşımı süresi yasal olarak vardır. Ancak, uygulama yönünden yoktur denebilir.

Bağımsız olarak serbest muhasebeci mali müşavirlik yapanlar 4/b sigortalısı olmak zorunda
Soru: 20 Temmuz 1981 doğumluyum. 1997’de ticaret lisesindeyken staj için SSK başlangıcım yapılmıştı. 1 Haziran 1999’da sigortalı olarak çalışmaya başladım. 3684 gün primim var. Ortalama 6 ay sonra serbest meslek dolayısıyla SSK çıkışımı yapıp Bağ-Kur’a geçmek zorunda kalacağım. Emeklilik şartlarım için SSK’da kalmam mı yoksa Bağ-Kur’a geçmem mi avantajlı?  Gülay DEMİR

Cevap:
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre, 4/a sigortanız (SSK) devam ederken kendi nam ve hesabına bağımsız olarak çalışmaya başlayanların, 4/a sigortası aralıksız devam ettiği sürece, 4/b sigortalısı (Bağ-Kur) olması gerekmiyor. Ancak, 3568 sayılı meslek yasasının ‘Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Disiplin Yönetmeliği’ hükmünce, bağımsız olarak serbest muhasebeci mali müşavirlik yapanların, herhangi bir işletmeye bağlı olarak çalışmaları mümkün değil.

Bağımsız çalıştığı halde, yönetmeliğe aykırı olarak bir işyerinde bağımlı olarak da çalışmanın, ruhsat iptaline kadar giden yaptırımları bulunuyor. Bundan dolayı 6 ay sonra ruhsatınızı alıp, serbest muhasebeci ve mali müşavir olarak çalışmaya başladığınızda 4/b sigortalısı olmak durumundasınız. Ancak, kendi nam ve hesabınıza bağımsız çalışmadığınız sürece bir işletmede sigortalı olarak çalışabileceğinize hiç kuşku yok.

İncelemeye alınsanız da varlık beyanıyla vergi ve cezadan kurtulabilirsiniz
Soru: Varlık barışında süre yıl sonuna kadar uzatılmış. Vergi denetmenleri incelemek için defterlerimi istedi. Varlık beyanında bulunursam, yapılan inceleme sonucunda çıkacak vergi ve cezadan kurulmam mümkün mü? Yoksa defterlerim istenmeden önce mi varlık beyanında bulunmam gerekiyordu? Bir de varlık olarak para ve döviz dışında neler beyan edebilirim? Cumhur ÖLÇEN

Cevap:
19 Haziran 2009’dan önce haklarında inceleme başlatılanlar, varlık beyanının avantajlarından yararlanmıyorlar. 19 Haziran 2009’dan sonra haklarında vergi incelemesi başlatılanlar, varlık beyanında bulunarak, inceleme sonucu bulunacak matrah farkından beyan ettikleri varlık tutarını düşerek, incelemenin olumsuz sonuçlarından kurtulabiliyorlar.

Varlık beyanında bulanarak (2008 yılı hariç) inceleme sonucu bulunacak olan matrah farkından beyan ettiğiniz varlık tutarını mahsup ederek, inceleme neticesinde salınması gereken vergi ve kesilmesi gereken cezadan kurtulabilirsiniz. Varlık olarak, para ve döviz dışında, altın, menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçları ile gayrimenkul beyan edebilirsiniz.

Engellilik derecenizi mahkeme kanalıyla tespit ettirin
Soru: Sol bacağım engelli. Sağ bacağımda venüsküs yetmezliği var. Doktorlardan rapor alamıyorum. Aldığım raporlarda engellilik derecemi yüzde 39 veriyorlar. Vergi indiriminden yararlanmam için ne yapmalıyım? Tuncay ÇELİK

Cevap:
En az yüzde 40 oranında sağlık kurulu raporu alamazsanız, vergi indirimi de alamazsınız. Sosyal güvenlik açısından engellilere tanınan haklardan da yaralanamazsınız. Yüzde 39’dan daha fazla engelli olduğunuza inanıyorsanız, verilen rapora karşı iş mahkemesine dava açın ve engellilik derecenizi mahkeme kanalıyla tespit ettirin.

Geç ödenen kıdem tazminatı için faiz talep edilebilir
Soru: İki ay önce özel şirketten emekli oldum. Kriz bahanesiyle kıdem tazminatımı nakit vermediler. 8250 lira alacağıma karşılık 4 adet senet verdiler. Kıdem tazminatımın tamamını almam için kanuni hakkım var mı? Varsa ne yapmalıyım? Yusuf BULUT

Cevap:
Kıdem tazminatı prensip olarak peşin ödenir. Geç ödenen kıdem tazminatı için en yüksek banka faiz oranı kadar faiz ödenmesi gerekir. İsterseniz geç ödemeden dolayı faiz talebinde bulunabilirsiniz. İşverenden kıdem tazminatınızın gecikme faiziyle birlikte peşin ödenmesini talep edin. Ödememeleri halinde iş mahkemesine dava açın.