49 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

22 Ekim 2013, Salı 05:00
AA

Soru: 12 Ocak 1967 doğumluyum. Sigortaya giriş tarihim 4 Şubat 1986 olup, 6500 gün prim ödemem var. Halen çalışmaktayım. Ne zaman emekli olabilirim? Hüseyin SEVİNÇ/GAZİANTEP

Cevap:
Emekli olmak için 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de 49 yaşınızı dolduracağınız 12 Ocak 2016’da emekli olabilirsiniz.

[[HAFTAYA]]

Anneniz doğum borçlanması dışında borçlanma yapamaz

Soru:
Annem 1965 doğumlu. 1981 yılının 1’inci ayında işe başlamış. Toplamda 960 gün çalışmışlığı var. Acaba emekli olabilmesi mümkün mü? Toplu para yatırma veya başka bir yolla emekli olabilir mi? Berkay AKKAYA

Cevap:
Anneniz 8 Eylül 1999 tarihi itibarıyla 18 yıldan fazla süredir sigortalı olduğundan, eski yasa şartlarıyla emekli olacak. Eski yasaya göre yaş haddinden emekli olmak için 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabi. 2640 gün daha prim ödeyerek primini 3600 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir. Annenizin Ocak 1981’den sonra doğumları varsa, doğumdan sonraki iki yıllık sürelerde prim ödemediği iki doğumunu borçlanarak toplam 1440 gün kazanabilir. Bu takdirde 1200 gün daha prim ödeyerek primini 3600 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir. Doğum borçlanmasından başka borçlanma yaparak gün kazanıp emekli olması mümkün değil.

*

Cevabımız mantıksız gelebilir ama maalesef yasa böyle

Soru:
Sigorta girişim 24 Nisan 1986. Toplam 6835 günden emekli oldum. 1 Haziran 2013’te maaş aldım. Emekli aylığımın tutarı 880 TL. Benden önce 3600 günden emekli olan 860 TL alıyor. Benim neden emekli aylığım eksik? Bunu öğrenmek istiyorum. Lütfen beni aydınlatın. Kadir AKSOY

Cevap:
Cevaplamakta zorlandığımız konulardan birini sormuşsunuz. Zorlanmamızın nedeni vereceğimiz cevabın okur mantığına uymuyor olması. Ne kadar yasayı anlatırsak anlatalım, okur, sizde olduğu gibi 3600 günle emekli olanın 6000, 7000 günle, hatta daha fazla günle emekli olandan nasıl daha fazla emekli aylığı aldığını anlamakta zorlanıyor. Emekli aylığını üstünden prim ödenen kazanç tutarı ile prim ödeme gün sayısı belirliyor. Ancak prim ödenen dönemler de çok önemli. Çünkü 2000’den önce, 1 Ocak 2000 ile 1 Ekim 2008 arası ve 1 Ekim 2008’den emekli olunan tarihe kadar olan dönemlerde ödenen primler emekli aylığı tutarını farklı ağırlıkta etkiliyor. Bu durumda 3600 gün prim ödeyen şu nedenlerle sizden daha fazla aylık alabilir: 1) 3600 günle emekli olan prime esas kazancın üst sınırından prim ödenmiştir. Siz tabandan yani asgari ücret üstünden prim ödemişsinizdir. 2) 3600 günle emekli prim ödemelerinin büyük bir bölümü 2000’den öncedir. Sizin prim ödemelerinizin büyük bir bölümü 2000’den sonradır. 3) 3600 günle emekli olan 2000’den önce emekli olmuştur. Siz 2013’te emekli olmuşsunuz. 4) 3600 günle emekli olan 2000’den sonra özellikle de 1 Ekim 2008’den sonra prim ödememiştir veya çok az prim ödemiştir. Siz bu dönemlerde kesintisiz prim ödemişsinizdir. Bu nedenleri daha da çoğaltmak mümkün. Örneğin, emekli olmanız için 5300 gün prim yeterliydi. 49 yaşın dolmasını beklediğinizden Mayıs 2013 içinde emeklilik talebinde bulunmuş olmalısınız. Tabii emekli olana kadar da prim ödemeye devam etmişsiniz. Oysa muhtemelen asgariden prim ödüyorsunuz. 5300 günden sonra prim ödemeye devam etmeniz emekli aylığını düşürmüş. Priminizi 5300 günde bıraksanız ve çalışmadan 49 yaşın dolmasını bekleseydiniz, emekli aylığınız yaklaşık 100-120 TL fazla olabilirdi.

*

Babanızınsürekli işgöremezlikgeliri almasımalulen  emekliolmasına mani değil


Soru: Babam 1954 doğumlu. Sigorta başlangıcı 1977 olup, 1225 gün prim ödemesi bulunuyor. 1998’de iş kazası geçirdi. Yüzde 70 sakatlık oranı ile iş göremez maaşı alıyor. 20 ay askerliğini borçlansa bir daha emekli olabilir mi? Muhammet ALAN

Cevap:
Malulen emekli olmak için 10 yıl sigortalılık süresi, 1800 gün prim ödeme ve en az yüzde 60 işgücü kaybı aranıyor. Babanız yüzde 60 oranında işgücü kaybına uğramışsa (uğradığı anlaşılıyor) askerlik süresini borçlanarak toplam primini 1800 güne tamamlamak suretiyle malulen de emekli olabilir. Malulen emekli olduğunda sürekli iş göremezlik geliri ile malul aylığından yüksek olanın tamamını, düşük olanın yarısını alır.

*

Bir yıldan fazla süre çalışmanız olduğundan yıllık izin ve kıdem tazminatını hakediyorsunuz

Soru:
17 Nisan 2012 tarihinde işe giriş yaptım. 20 Kasım 2012’de askıya alındım. 10 Ocak 2013’te işe geri çağrıldım. Hâlâ çalışıyorum. Kasım’da askere gideceğim. Yıllık iznim çıkar mı? Bir de tazminat alabilir miyim? Hüseyin ÇETİN

Cevap:
Bir yıldan fazla çalışma süreniz olduğundan, 14 gün yıllık izin hakkınız var. Askere giderken kıdem tazminatı alırsınız. Şayet izninizi kullanmadan işten ayrılırsanız, 14 günlük ücretiniz tutarında izin parası almanız gerekir.

 

Kişisel verilere ilişkin aydınlatma politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için Kişisel verilere ilişkin aydınlatma metnimizi inceleyebilirsiniz.