Çocuğunuzun uyku sorununu 7 adımda çözebilirsiniz

Uyku hastalıkları ve Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Karadeniz çocukların uyku problemlerinin çözümü için önemli uyarılarda bulunuyor ve 7 tavsiye veriyor...

11 Eylül 2019, Çarşamba 13:36
A A
1) Bebeğin odası 6’ncı ayda ayrılmalı

1) Bebeğin odası 6’ncı ayda ayrılmalı

Bebek dünyaya geldikten 6 ay sonra gece-gündüzü çok iyi ayırt eder. Uyku yapısı 6’ncı aydan itibaren netleşir, gece uykusu uzar, gündüz şekerleme sayısı bir ya da ikiye iner, sonra giderek azalır. Sağlıklı uyku alışkanlıkları edinmesi için bebeğinizin mutlaka kendi odasında, kendi yatağında uyuması gerekiyor. Eğer yatakları ayırmayı bebeğiniz küçükken başaramadıysanız, çocuğunuzla birlikte uyuyorsanız mutlaka yatağını ayırın. Tek başına uyumak istemiyor, korkuyorsa “Merak etme, biz hemen yan odadayız, seni duyuyoruz” şeklinde yaklaşın.


2) Odası karanlık olsun

2) Odası karanlık olsun

Uyku için en önemli kural odanın sessiz, karanlık ve normal ısıda olması. Yatak odasında ışık istemediğimiz bir şey çünkü gözler kapalı dahi olsa beyni uyarır. Sanıldığı gibi ışık büyüme hormonunu engellemez ama çocuğun uykuya dalmasını güçleştirebilir. Ama uyumakta zorlanan, çok korkan ya da yatakları ayırma döneminde minik dozda bir ışığın zararı yok. Geçici bir dönem gece lambası kullanılabilir. 

3) Uyku ritmine riayet edin

3) Uyku ritmine riayet edin

Çocuklarda uyku ritminin normal oluşması ve normal devam edebilmesi için uyku ritmine riayet edilmesi gerekiyor. Diyelim ki işten geç geldiniz ve çocuğunuzla vakit geçirmek istiyorsunuz. Çocuk bu nedenle yatağa geç gidiyorsa çocukluk çağı uyku hastalıklarını tetikleyebilirsiniz.


4) Uyku tipine göre yatağa gönderin

4) Uyku tipine göre yatağa gönderin

Çocuğunuzun uyku süresi, tipine göre yatma zamanını belirleyin. Sabah 5.00’da kalkan bir çocuk, akşam 21.00’da uykusu geldiği için uyur. Beyin zaten buna karşı koyamaz. Ama geç yatmaya eğilimli bir çocuğu akşam yemek yer yemez, 20.30’dan itibaren “Hadi bakalım, yatmaya” demek doğu değil. Yatış zamanının ayarını çok iyi yapmak lazım. Çocuk saat 6.00’da kalkıyorsa, uyku ihtiyacı 6-8 saatse o zaman en geç 22.00’da yatacaktır zaten. Her çocuğa “Saat 21.00’da yat” demek, özellikle ergenlik döneminde uykusuzluğu davet eder. Erken yatırılan çocuk bir türlü uyuyamaz, bu kez “Uyuyamayacağım” endişesine kapılır, yine uyuyamaz ve kısırdöngüye girer. 

5) Şekerleme zamanına dikkat

5) Şekerleme zamanına dikkat

Normal şartlarda öğlenleri şekerleme sağlıklı ve gereklidir. Ama şekerleme için en uygun zaman 12.00-14.00 arasıdır. Çocuk akşam üstü okuldan gelip uyursa uyku başlama zamanı kayar. Diyelim ki 17.00-19.00 arası uyudu. Bu durumda saat 22.00’da yatağa gittiği zaman uyuyamaz.


6) Uykudan 3 saat önce tablet kapatılmalı

6) Uykudan 3 saat önce tablet kapatılmalı

Tabletler ciddi uykusuzluk yapar. Işık uyaranı nedeniyle uykunun başlama zamanını öteler. Uyku başlamadan en az 3 saat önce tablet ve telefonlarla iletişimi kesmek lazım. Bir tek elektronik aletler için değil uyku öncesinde her türlü aktivitenin kesilmesi gerekiyor. Buna spor, yemek, parlak ışık, gürültülü ve aktif müzik de giriyor. Beynin uykuya hazırlanması için beyni ışıkla, tabletle, oyunla ya da sporla aktive etmemeniz lazım. 

7) Okul için uyku düzenlemesi

7) Okul için uyku düzenlemesi

Yaz döneminde çocuk çok geç yatar, sabah da ne zaman uyanırsa o zaman kalkar. Normal uyku düzenine geçmek 1 günde olmaz. İdeali okullar açılmadan 7-10 gün öncesinde yavaş yavaş uykuyu ritme sokmaktır. Yapılabilecek en kolay şey çocuğun sabah kalkış saatini sabitlemek. Örneğin sabah 7.00’da okul için uyanmak zorunda kalacak çocuğunuzu okullar açılmadan 1 hafta önce 9.00’da kaldırın. Akşam üstüne doğru uyumasına izin vermeyin. Giderek çocuğun uyanma saatini daha erkene çekin. Sabah kalkma saatini ayarladığınızda çocuğunuz zaten uyku gelme zamanında uyuyacaktır. 

TEDAVİ SORUNA GÖRE DEĞİŞİYOR

TEDAVİ SORUNA GÖRE DEĞİŞİYOR



* Çocuklarda uyku apne sendromu uyku tetkikiyle teşhis edilir. Tedavide ilk sırada geniz eti ve bademciklerin ameliyatla alınması yer alır. Ayrıca çocukta solunum yolunu daraltacak bir çene problemi varsa diş hekimleri ortodontik tedavi yapar. İki tedaviyle uyku apnesi büyük oranda düzelir. Eğer bunlarla başarı sağlanamazsa erişkinlerdeki gibi maske tedavisi kullanılabilir.


* Uyku terörü, uyurgezerlik, huzursuz bacak sendromu, uykuda hareket bozukluğu gibi sorunlar ilaç tedavisiyle düzelir. Bu hastalıklarda sürekli tedavi gerekmez. Tedaviye yanıt alındıktan bir süre sonra tedavi sonlandırılır. Zaman içinde hastalık dönerse bu durumda hastalık tekrar ele alınır.


* Çocuğunuzun uyku sorunu yaşadığını ya da uykuda hareket bozukluğu olduğunu düşünüyorsanız uyku hastalıklarında uzmanlaşmış doktora gidin. 

ÖĞRETMENLER DİKKAT!

ÖĞRETMENLER DİKKAT!

Öğrenciler derste uyukluyorsa neden uyukladığının arkasına bakmak, aileyle görüşmek lazım. Çocuk az uyumuştur, geç yatağa gitmiştir, bu durumda gayet tabii uyuklar. Veya çocuğun uykuya dalmasını engelleyen huzursuz bacak sendromu, uykuda hareket bozuklukları gibi sorunlar olabilir. Ama tek başına çocuk gündüz uyuklama hastalığına da sahip olabilir. Bu bir hastalık, psikiyatrik ya da psikolojik değil. Anne-babayı uyarmak, gece uykusunu gözlemlerini söylemek lazım. Eğer aile “Hiçbir problem yok, akşam gayet güzel uyuyor” dese de gündüz uyuklayan çocuğu mutlaka doktora yönlendirmek lazım.


Hazırlayan: Özgür Gökmen Çelenk

Sıradaki haber yükleniyor...