Çocuklarda alt ıslatma nedenleri nelerdir? Alt ıslatma problemi nasıl çözülür?

Çocuklarda alt ıslatma fiyolojik veya psikolojik durumdur. Küçük çocuklarda yatak ıslatma normal olabilirken, çocuğunuz 5 yaşın üzerindeyse ve haftada birkaç kez yatağını ıstatıyorsa mutlaka bir doktorla görüşmeniz gerekiyor. Stres veya korku çocuklarda alt ıslatmaya sebep olabilen psikolojik durumlardır. Peki, Çocuklarda alt ıslatma nedenleri nelerdir? Alt ıslatma problemi nasıl çözülür? Uzman Klinik Psikolog Merve Kırna alt ıslatma nedenleri ve tedavi yöntemleri hakkında önemli bilgiler verdi.

30 Kasım 2019, Cumartesi 11:17
A A
Çocuklarda alt ıslatma nedenleri nelerdir? Alt ıslatma problemi nasıl çözülür?

Bazen kardeşin doğuşu, yeni bir yere gitmek veya çocuğun rutininin dışına çıkmak çocuklarda strese neden olan durumlardır. Çocuğun yaşadığı yoğun stres veya korku alt ıslatmaya neden olabilir. Uzmanlar çocukların alt ıslatma durumları karşısında ebeveynlerin çocukları cezalandırmak yerine çözüm yolların araştırmalarını öneriyor. Anne ve babaların çocuklarının alt ıslatma nedenlerini ve problemin çözüm yollarını araştırmaları ve bir uzmandan mutlaka destek almaları gerekiyor. Uzman Klinik Psikolog Merve Kırna çocuklarda alt ıslatma ile ilgili merak edilenleri anlattı.

Çocuklarda alt ıslatma nedenleri nelerdir?

Çocukluk çağında sık görülen altına kaçırma durumu, 5 yaşından sonra Enürezis (idrar kaçırma) ve 4 yaşından sonra Enkoprezis (dışkı kaçırma) olması durumunda çocuğu ve ebeveynlerini sıkıntıya sokan fizyolojik ve/veya psikolojik bir durumdur. Çocuklarda mesane kontrolü sağlanana kadar ortalama 2 -3 yaşlarına kadar geceleri alt ıslatma problemi yaşamaları normal bir durumdur. Tuvalete gitme gereksinimi yeterli düzeyde kas kontrolü gerektirdiğinden, çocuklarda 4 yaşına kadar tuvalete gitme kazanımı devam etmektedir. Çocuğun bağırsak ve mesane kontrolü öncelikle gece dışkı kontrolü ile başlar; sonrasında gündüz dışkı kontrolü, gündüz idrar kontrolü ve son olarak gece idrar kontrolü ile sonlanır.

Alt ıslatma bozukluğu türleri

 DSM-V alt ıslatma bozukluğunu 3’e ayırmaktadır:

1. İstemsiz alta kaçırmanın sadece gece, uyku sırasında olması durumuna enürezis noktürnal denir.

2. İstemsiz alta kaçırmanın sadece gündüz uyanıklık durumunda gerçekleşmesi durumuna enürezis diürnal denir.

3. İstemsiz alta kaçırmanın hem gece uyku sırasında hem de gündüz uyanıklık sırasında olmasına da enürezis noktürnal ve diürnal denir.

Alt kaçırmayı önlemenin yolları

 Primer enürezis ve enkoprezis tedavisinde çocuğa psikolojik destek sağlamak önemli bir yer tutmaktadır.

Öncelikle çocuğunuz hazır olduğu zaman tuvalet eğitimi vermeye başlamalısınız. 1,5-2 yaş arası çocuklar tuvalet eğitimini almaya hazır olmaktadırlar. Yapılamaması gereken ilk şey çocuğun altını bezlemenizdir, bu durum önlem olmaktan çok yaşanan durumu pekiştirmeye neden olmaktadır. Tuvalet eğitimi verirken sizin nasıl tuvalete gittiğinizi anlatmanız ve çocuğa da nasıl yapabileceğini göstererek, lazımlık kullanım konusunda bilgilendirin.

Alt ıslatma problemi nasıl çözülür?

Tuvalet kazalarını cezalandırmayın, sesinizi yükseltmeyin ya da bağırmayın. Cezalar öğretici olmaz. "Tuvalete gitmeye ihtiyacın var mı?", "Tuvaletin var mı?" demek yerine belirli aralıklarla "İç çamaşırını kontrol et bakalım kuru mu" demek daha hatırlatıcı olmaktadır. Böylelikle hem çocuğunuzun sorumluluk bilincinin gelişmesine hem de yaşadığı sıkıntılı konu üstünde daha fazla kontrolü olduğu duygusu hisseder. Sonuç olarak çocuk kendi sorumluluğunu alıp, kendisine bakabildiğini hissettiği için büyümüş hissetmesine yardımcı olur. Eğer "kuru" cevabını alırsanız "İç çamaşırının kuru olması ne kadar güzel" şeklinde çocuğunuzun davranışını pekiştirmek için ödüllendirici, destekleyici bir cümle söyleyiniz. Kuru kalmanın önemini ne kadar sık tekrarlarsanız çocuğunuz altını ıslatmamanın yararlarını farkedebilmesi o kadar hızlı olur. Ayrıca altını ıslatmadığı zamanlarda “Altının ıslak olmaması çok güzel, şimdi seninle birlikte istediğin bir oyunu birlikte oynayabiliriz”, “Sevdiğin bir masalı okuyabiliriz” ya da “Sevdiğin bir çizgi filmi izleyebiliriz” gibi küçük ödüllerden yararlanabilirsiniz.

 Çocuğunuzla tuvalete gitme egzersizleri yapın

Sorduğunuzda altının ıslak olması durumunda sakin ve yumuşak tepkiler ile birlikte tuvalete gitme egzersizlerini gün içinde sık sık tekrarlayarak çocuğunuzun tuvalete gitme kazanımını sağlamasını hızlandırabilirsiniz. Gün içinde yaptığınız tuvalete gitme egzersizleri sırasında çocuğunuzun çişini ya da kakasını yapması gerekmez, önemli olan doğru tuvalet hareketlerinin kazanımının sağlanmasıdır.

Çocuklarda sıvı alımını kontrollü olmalı

Gün içinde çocuğunuzun alması gereken sıvı alımını yapmaya özen gösterin ki çocuğunuzun vücudu susuz kalmasın. Yatmadan 2 saat önce sıvı alımını kesmeye çalışın ve mutlaka yatmadan önce tuvalete götürün. Bunun haricinde gün içerisinde tuvaleti geldiğinde 1 dakika tuvaletini tutmasını isteyin ve tuttuğu zaman küçük bir ödül verin. Süreyi giderek 2 dakika, 3 dakika şeklinde uzatın. Bu idrar kesesinin kapasitesini arttırmasına yardımcı olmaktadır. Altını ıslattığı durumlarda yatağın çarşaflarının değişimi ya da kıyafet değişimi sırasında çocuğunuzun aktif katılımını sağlayın.

Alt ıslatma devam ediyorsa çocuğun detaylı öyküsünü almak önemli

4 yaşında kaka kaçırma devam ediyorsa enkoprezis, 5 yaşından sonra idrar kaçırma devam ediyorsa enürezis olarak tanımlanır. Enürezis ve/veya enkoprezis tedavisine geçmeden önce çocuğun detaylı öyküsünü almak çok önemlidir. Fizyolojik bir sıkıntı olup olmadığının araştırılması ve tıbbi incelemelerin yapılması için mutlaka bir uzmana danışılmalı. Ayrıca alta kaçırmanın altında yatan psikolojik nedenlerin detaylı incelenmesi için bir uzmandan psikolojik destek alınması gerekmektedir.

Sıradaki haber yükleniyor...
SIRADAKİ HABER Bebeğim bu hafta ne kadar büyüdü? Hafta hafta büyüme rehberi