Giriş
ABD ve İsrail'in onu da 'öldürürüz' dediği Mücteba Hamaney kim?
İran'ın yeni dini lideri belli oldu. 28 Şubat'ta ABD-İsrail ortak saldırısında hayatını kaybeden dini lider Ali Hamaney'in yerine oğlu Mücteba Hamaney geldi. Uzmanlar Meclisi'nde oy çoğunluğuyla seçildi. Peki, ABD ve İsrail'in onu da "öldürürüz" dediği Mücteba Hamaney kim? İşte detaylar...
İran'da dini lider Ali Hamaney'in ABD-İsrail ortaklığında 28 Şubat'ta düzenlenen saldırıda öldürülmesiyle birlikte gözler yeni dini liderin kim olacağına çevrilmişti. İran'ın üzerine bombalar yağarken, Uzmanlar Meclisi toplandı. Ve yeni liderin kim olacağı yönünde oturumlar düzenlendi. Daha önce de ortaya atılan iddia doğru çıktı. Ve Ali Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney, İran'ın yeni dini lideri olarak "çoğunluk oyuyla" seçildi.
Haberin duyurulmasının ardından İran televizyonundan kutlama görüntüleri yayınlandı.
56 YAŞINDAKİ MÜCTEBA HAMANEY, İRAN'IN 3. DİNİ LİDERİ
Peki, ABD ve İsrail'in "Onu da öldüreceğiz" tehdidinde bulunduğu Mücteba Hamaney kimdir? Mücteba Hamaney, İran'ın Meşhed kentinde İran İslam Cumhuriyeti kurulmadan 10 yıl önce, 1969'da doğdu. Şimdilerde 56 yaşında. Mücteba Hamaney, İran'ın üçüncü dini lideri oldu.
DEVRİM MUHAFIZLARININ DESTEĞİNİ ALDIĞI BİLİNİYOR
Ali Hamaney'in altı çocuğundan ikincisi olan Mücteba Hamaney, İran'ın Kum kentinde dini eğitim ve ileri düzeyde fıkıh eğitimi aldı. Mücteba Hamaney'in Devrim Muhafızları ile yakın ilişkileri olduğu biliniyor.
Babasının aksine, Mücteba pek öne çıkan bir isim olmadı. Herhangi bir resmi görevde bulunmadı. Kamuoyuna konuşmalar yapmadı, röportaj vermedi. Sınırlı sayıda fotoğraf ve videosu yayınlandı. Mücteba Hamaney, babasının öldürüldüğü saldırıda eşini, annesini ve oğlu da kaybetmişti.
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, "Mücteba Hameney'in seçilmesi yeni dönemin başlangıcını müjdeliyor." yorumunu yaptı.
ABD Başkanı Trump, yaptığı son açıklamada Mücteba Hamaney için "Bizden onay almak zorunda. Eğer bizden onay almazsa görevi uzun sürmeyecek." diyerek Ali Hamaney gibi kendisinin de öldürülebileceği tehdidinde bulundu.
BABASININ ÇİZGİSİNİ DEVAM ETTİRMESİ BEKLENİYOR
Mücteba Hamaney'in seçilmesi ülkede 'babadan oğula liderlik' tartışmalarını da yeniden alevlendirdi. Çünkü İslam Cumhuriyeti, 1979'da monarşinin devrilmesinin ardından kuruldu. Cumhuriyetin ideolojisi, liderin kalıtsal yolla değil, dini konumu ve kanıtlanmış liderliğine bakılarak seçilmesi gerektiği ilkesine dayanıyor.
Oğul Hamaney, zaten babasının ölümü sonrası olası bir askeri yönetime dayalı geçiş senaryosunun merkezinde görülüyordu. Devrim Muhafızları'nın desteğini arkasına alması halinde, iktidarın fiilen askeri konseyler aracılığıyla şekillendiği bir düzenin kurulabileceği değerlendiriliyordu.
SERTLİK YANLISI GRUPLARIN ETKİSİ DEVAM MI EDECEK?
Analistlere göre Mücteba Hamaney'in liderliğe yükselmesi, İran yönetimindeki daha radikal ve sertlik yanlısı grupların etkisini koruduğunun göstergesi olabilir. Böyle bir senaryonun, Tahran yönetiminin kısa vadede Batı ile müzakere veya uzlaşma arayışına girmeyeceği yönünde bir işaret olarak yorumlanabileceği belirtiliyor.
