Giriş
İran'da kanlı bilanço! Can kaybı 5 bini geçti
İran'da geçtiğimiz Aralık ayında başlayan ve kısa sürede şiddetli çatışmalara dönüşen protestoların bilançosu netleşiyor. ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), hayatını kaybedenlerin sayısının 5 bin 137’ye yükseldiğini duyurdu. Ekonomik çöküş ve yerel paranın değer kaybıyla fitili ateşlenen gösterilerde, binlerce sivilin yanı sıra 200’den fazla güvenlik görevlisi de hayatını kaybetti.
İran’da 28 Aralık 2025’te Tahran Büyük Çarşı esnafının kepenk kapatmasıyla başlayan olaylar, kısa sürede siyasi bir boyut kazanarak tüm ülkeye yayılmıştı. Temel neden, İran riyalinin döviz karşısında tarihi bir değer kaybı yaşaması ve halkın alım gücünün tamamen erimesiydi.
8 Ocak’ta başkent Tahran’da doruk noktasına ulaşan protestolar sırasında dükkanlar yağmalanmış, kamu binaları hedef alınmış ve hükümet buna yanıt olarak ülke genelinde internet erişimini tamamen kısıtlamıştı.
RAKAMLAR ARASINDA UÇURUM VAR
HRANA’nın sunduğu veriler ile İran resmi makamlarının açıklamaları arasındaki büyük fark dikkat çekiyor. HRANA, ölü sayısını 5 bin 137 olarak güncellerken; İran Adli Tıp Kurumu bu rakamı 3 bin 117 olarak ifade ediyor. İranlı yetkililer, hayatını kaybedenlerin 2 bin 427’sinin "silahlı terör grupları" tarafından öldürülen güvenlik güçleri ve siviller olduğunu savunurken, geri kalan ölümler hakkında detay vermekten kaçınıyor. İnsan hakları savunucuları ise bu açıklamaların gerçek tabloyu yansıtmadığını öne sürüyor.
GÖZALTI SAYISI 27 BİNİ GEÇTİ
Sokaklardaki gösteriler şu an için durulmuş görünse de, ülke genelinde başlatılan operasyonlar sonucu binlerce kişi cezaevlerine gönderildi. HRANA verilerine göre, olayların başlangıcından bu yana 27 bin 797 kişi gözaltına alındı. Doğrulanmış vakaları tek tek güncelleyen ajans, dünkü raporunda 5 bin 2 olan ölü sayısını, bugün gelen yeni teyitlerle 5 bin 137’ye çekti. Uluslararası toplumun gözü kulağı hala Tahran'dan gelecek haberlerdeyken, İran içerisindeki gergin bekleyiş sürüyor.
