Giriş
İran'da savaşın gölgesinde 4.3'lük sarsıntı! Depremi atılan füzeler mi tetikledi?
4 gündür savaşın gölgesinde olan İran'da 4.3 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Yaşanan bu depremin insan eliyle yaratılmış olabileceğine dair yorumlar yapılıyor. Peki, füze saldırıları sonucu yaşanan patlamalar depreme yol açmış olabilir mi? İşte detaylar.
Yaren ERYILMAZ
yaren.eryilmaz@posta.com.tr
İran’ın Geraş kentinde bu sabah saatlerinde 4,3 büyüklüğünde bir deprem kaydedildi. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) verilerine göre, deprem yaklaşık 10 kilometre derinlikte meydana geldi ve şu ana kadar herhangi bir hasar raporu bulunmuyor.
Ülkede son 4 gündür devam eden ABD-İsrail gerginliği ve bölgedeki askeri hareketlilik, yaşanan sarsıntıyı daha da dikkat çekici kılıyor. Yoğun füze saldırılarının gerçekleştiği savaş ortamında meydana gelen bu sarsıntı, “Doğal bir tektonik hareket mi yoksa dış kaynaklı bir tetikleyici unsur söz konusu olabilir mi?” sorusunu akıllara getirdi.
GEÇMİŞTEN BİR ÖRNEK: ‘CANNİKİN NÜKLEER TESTİ’
Şüpheleri körükleyen en büyük tarihi örnek ise 1971 yılında ABD’nin Alaska’da gerçekleştirdiği "Cannikin" adlı nükleer test. Amchitka Adası’nda yerin derinliklerinde patlatılan devasa enerji, o dönem Richter ölçeğine göre 7,0 büyüklüğünde bir deprem yaratmış, radyoaktif maddelerin sızmasıyla büyük bir çevre felaketine yol açmıştı. Bugün İran’da yaşanan 4.3’lük sarsıntı, sismik karakteri ve zamanlaması nedeniyle benzer senaryoların konuşulmasına neden oldu.
Posta.com.tr’ye konuşan Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi ve Afet Yönetim Uzmanı Doç. Dr. Bülent Özmen, sarsıntının teknik analizini yaparak tartışmalara son noktayı koydu.
Özmen, bölgedeki sismik hareketliliği şu sözlerle değerlendirdi:
"Çeşitli ajanslarda bu depremin insan etkisiyle de oluşabileceğine dair bazı görüşler var ama bölgenin tektonik yapısına baktığımız zaman bu depremin tektonik karakterli olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.”
Sarsıntının jeolojik arka planına dikkat çeken Özmen, bölgenin riskli bir kuşakta yer aldığını belirterek şunları kaydetti:
"İran aslında Arap levhası ve Avrasya levhasının karşı karşıya geldiği bir bölgede bulunuyor. Geraş bölgesi de Zagros bindirme kuşağı denilen kuşak üzerinde yer almakta ve bu bölgede orta büyüklükte diyebileceğimiz depremleri üretecek fay hatlarıyla çevrilmiş durumda."
Depremlerin, yoğun füze saldırısı gibi dış etkenlerle birlikte insan eliyle de tetiklenebileceğinin altını çizen Özmen, İran’da meydana gelen depremin ise doğal bir sarsıntı olduğunu ifade ederek sözlerini tamamladı:
"Her ne kadar insan etkisiyle yani yoğun su kütlesinin birikmesi, nükleer denemeler, nükleer patlatmalar gibi çeşitli nedenlerle depremler oluşuyor olabilse de bugün İran'ın güneyinde Geraş bölgesinde meydana gelen depremin tektonik karakterli olduğundan emin olabiliriz."
