Giriş
Pakistan Afganistan'a savaş ilan etti! İşte bölgedeki son durum
Pakistan ile Afganistan arasında, iki ülke arasında fiili sınır kabul edilen Durand Hattı boyunca tırmanan çatışmalar yeni bir aşamaya geçti. Karşılıklı saldırılar sürerken Pakistan Savunma Bakanlığı’ndan gelen “Sabrımız taştı, Afganistan ile açık savaşa girdik” açıklaması gerilimi daha da artırdı. İşte bölgedeki son gelişmeler...
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Pakistan ile Afganistan arasında devam eden çatışmalar sırasında Pencap eyaletindeki Rawalpindi’de bulunan Genelkurmay Karargahı’nı ziyaret ederek askeri yetkililerden sahadaki son duruma ilişkin kapsamlı brifing aldı.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ülkesi ile Afganistan arasındaki çatışmalar devam ederken Pencap eyaletinin Rawalpindi şehrindeki Genelkurmay Karargahı’na ziyaret gerçekleştirdi. Pakistanlı askeri yetkililer, ziyareti sırasında Şerif’e taraflar arasındaki çatışmaya ilişkin detaylı bilgi verdi.
Pakistan Başbakanlık Ofisi’nden yapılan açıklamaya göre Şerif, ziyareti sırasında Pakistan Talibanı olarak da bilinen Tehreek-e-Taliban Pakistan’ın (TTP) odaklarına ve faaliyetlerine tolerans gösterilmemesi gerektiğini söyledi. Afganistan tarafının eylemlerinin kabul edilemez olduğunun altını çizen Şerif, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir’in komutasındaki Pakistan Silah Kuvvetleri’nin ülkeyi savunmaya her zaman hazır olduğunu vurguladı. Şerif, Pakistan ordusunun sınır bölgelerindeki saldırıları püskürtmeye yönelik kapasitesini överek, "Pakistan her türlü saldırıya karşı kendini nasıl savunacağını bilmektedir. Halk, ülkesini korumak için silahlı kuvvetlerin yanındadır" ifadelerini kullandı.
PAKİSTAN: OPERASYON SÜRÜYOR
Pakistan ordusunun basın biriminden bir sözcü, Başbakanın talimatlarıyla Pakistan'ın Afganistan içindeki operasyonunun devam ettiğini bildirdi. Afganistan Genelkurmay Başkanı Fasihuddin Fıtrat ise Pakistan’ın olası yeni saldırıları halinde “daha güçlü ve daha kararlı bir karşılık” verileceğini söyledi.
HİNDİSTAN'DAN PAKİSTAN'A KINAMA
Hindistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Randhir Jaiswal, Hindistan’ın “Pakistan’ın Afgan topraklarına yönelik hava saldırılarını şiddetle kınadığını” açıkladı. Jaiswal, “Bu, Pakistan’ın kendi iç başarısızlıklarını dışa yansıtma girişimlerinden biridir. Hindistan, Afganistan’ın egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve bağımsızlığına desteğini yinelemektedir” ifadelerini kullandı.
AFGANİSTAN'DAN YENİ AÇIKLAMA
Afganistan yönetimi sözcüsü, devam eden çatışmaları çözmek için Pakistan ile “diyalog” istediklerini söyledi. Sözcü, “Barışçıl bir çözümü defalarca vurguladık ve sorunun hâlâ diyalog yoluyla çözülmesini istiyoruz” dedi. Ayrıca Pakistan’a ait keşif uçaklarının Afgan hava sahasında uçmaya devam ettiğini iddia etti.
DÜNYADAN "İTİDAL" ÇAĞRISI
Dünyanın dört bir yanından ülkeler ve liderler, dün gece saatlerinde çatışan Pakistan ve Afganistan'ı itidal göstermeye çağırmaya devam ediyor.
Birleşmiş Milletler
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Afganistan ile Pakistan arasındaki sınır çatışmalarını endişeyle takip ettiğini belirtti.Guterres, tarafları, uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine uymaya ve sivillerin korunmasını sağlamaya çağırdı.BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk de sınır çatışmaları ve ölümcül hava saldırılarının ardından Afganistan ile Pakistan'a diyalog çağrısında bulundu.
HAKAN FİDAN'DAN BARIŞ DİPLOMASİSİ
Dışişleri Kaynakları: Bakan Hakan Fidan, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammad Ishaq Dar, Afganistan Geçici Hükümet Dışişleri Bakan Vekili Emirhan Muttaki, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan Al Suud ile bugün telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Görüşmelerde, Pakistan ve Afganistan arasında yaşanan son gelişmeler ele alındı.
ÇİN'DEN İTİDAL ÇAĞRISI
Çin, iki ülke arasında başlayan çatışmalardan "derin endişe" duyduğunu açıkladı. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, başkentte düzenlediği basın toplantısında, tırmanan gerilime ilişkin mesajlar verdi. İki tarafı da sakin ve itidalli olmaya çağıran Ning, "mümkün olan en kısa sürede ateşkes sağlanmasını ve daha fazla kan dökülmesinin önlenmesini" talep etti.
Sözcü, bakanlığın yanı sıra Çin'in Pakistan ve Afganistan büyükelçiliklerinin, her iki ülkedeki ilgili mercilerle "temas halinde olduğunu" vurguladı.
İRAN'DAN AFGANİSTAN VE PAKİSTAN'A DİYALOG ÇAĞRISI
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Afganistan ve Pakistan arasında yaşanan gerilime ilişkin, “Mübarek ramazan ayında iki ülke mevcut sorunları, iyi komşuluk çerçevesinde ve diyalog yoluyla çözmelidir.” değerlendirmesinde bulundu.
Erakçi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Afganistan ile Pakistan arasındaki gerilime yönelik açıklamada bulundu.
Ülkesinin tüm sorunların diyalog yoluyla çözülmesi yönünde bir anlayışa sahip olduğunu dile getiren Erakçi, iki ülke arasındaki sorunların çözülüp işbirliğinin güçlendirilmesi için her türlü yardıma hazır olduklarını kaydetti.
İranlı Bakan, “Mübarek ramazan ayında iki ülke (Afganistan ve Pakistan mevcut sorunları, iyi komşuluk çerçevesinde ve diyalog yoluyla çözmelidir.” ifadesini kullandı.
- Afganistan-Pakistan anlaşmazlığı
Pakistan Enformasyon Bakanlığı, ülkede son dönemdeki bombalı saldırıların ardından Afganistan ile sınır hattında "terör kampı" olarak nitelediği 7 noktanın hedef alındığını açıklamıştı.
Afganistan Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada, Pakistan'a karşı uygun zamanda "uygun ve ölçülü yanıt verileceği" belirtilmişti.
İKİ ÜLKE ARASINDA İPLER NASIL KOPTU?
Bölgeyi ateş çemberine çeviren son süreç, Perşembe gecesi Taliban hükümetinin Pakistan askeri karakollarına yönelik geniş çaplı bir taarruz başlattığını duyurmasıyla fitillendi.
Çatışmanın Fitili Sınırda Ateşlendi
Kabil yönetimi, bu saldırının Şubat başında düzenlenen ve Birleşmiş Milletler verilerine göre en az 13 sivilin hayatını kaybettiği Pakistan hava saldırılarına bir misilleme olduğunu iddia ediyor.
İslamabad yönetimi ise söz konusu hava operasyonlarının doğrudan sivil hedefli olmadığını, Pakistan şehirlerindeki intihar saldırılarından sorumlu militanların sığınaklarını hedef aldığını savunuyor.
Gerilimin son dalgasında Pakistan, Afganistan topraklarına yönelik yeni bir hava harekatı başlattı. Bu kez kapsam genişleyerek Afganistan’ın başkenti Kabil’e uzandı.
PAKİSTAN-AFGANİSTAN SINIRINDA HAREKETLİLİK
Pakistan ve Afganistan sınırında askeri harekerlilik AFP'nin kadrajına yansıdı. İki ülke arasında 2 bin 600 kilometrelik bir sınır bulunuyor.
ÜLKELERDEN TARAFLARA DİYALOG ÇAĞRISI
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Afganistan ve Pakistan'ı aralarındaki anlaşmazlıkları diyalog ve iyi komşuluk ilkeleriyle çözmeye çağırdı.
'HER TÜRLÜ YARDIMA HAZIRIZ'
Arakçi, Cuma günü erken saatlerde yaptığı bir paylaşımda, İran'ın süreci desteklemeye hazır olduğunu yineleyerek, Tahran'ın yapıcı diyaloğu kolaylaştırmak, karşılıklı anlayışı derinleştirmek ve Kabil ile İslamabad arasında işbirliğini teşvik etmek için gerekli her türlü yardımı sağlamaya hazır olduğunu belirtti.
'DERHAL SALDIRILARI DURDURUN'
Öte yandan Rusya Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada da taraflara tansiyonu düşürme ve derhal saldırıları durdurma çağrısı yapıldı.
DURAND HATTI NEDEN ÖNEMLİ?
Durand Hattı, Pakistan ile Afganistan arasında uzanan 2.640 kilometrelik tartışmalı sınır olarak yalnızca bir coğrafi çizgi değil, tarihsel bir fay hattı niteliği taşıyor.
1890’larda Britanya İmparatorluğu tarafından cetvelle çizilen bu hat, Pakistan tarafından uluslararası sınır kabul edilip tel örgülerle tahkim edilirken, Afganistan tarafından resmen tanınmıyor; üstelik iki yakasında aynı dili konuşan, aynı kültürü ve inancı paylaşan toplulukları birbirinden ayırarak bölgedeki gerilimin temel başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.
BÖLGESEL AKTÖRLER DEVREYE GİRECEK Mİ?
Asya Pasifik araştırmacısı Dr. Cengiz Topel Mermer, Pakistan ile Afganistan arasında tırmanan gerilime ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Pakistan’ın Afganistan’a resmi olarak savaş ilan ettiğini belirten Dr. Mermer, birkaç ay önce iki ülke arasında benzer bir kriz yaşandığını hatırlattı. CNN Türk'e konuşan Dr. Mermer, ABD Başkanı Donald Trump ve bölge liderlerinin devreye girmesiyle imzalanan ateşkes anlaşmasının çöktüğünü belirtti. “Bu gerginlik kapsamlı operasyonlarla başladı ancak artık yerini savaşa bıraktı” diyen Dr. Mermer, İran ile ABD arasındaki gerilim sürerken bu savaşın bölgeyi daha da etkileyebileceğine dikkat çekti. Hindistan’ın yeni bir operasyon başlatıp başlatmayacağının soru işareti olduğunu belirten Mermer, savaşın İran’daki mevcut karışıklığı artırıp artırmayacağının da belirsiz olduğunu ifade etti.
GÖÇ DALGASI OLUR MU?
Olası göç hareketlerine ilişkin değerlendirmede bulunan Mermer, “İran’a göç olmaz, çünkü İran zaten karışmaya aday bir yer. Körfez ülkelerine ve Türkiye’ye yönelim olabilir ancak doğrudan sınırımız olmadığı için etkisi sınırlı kalır. Daha çok Pakistan’a doğru bir göç dalgası başlar” dedi. Türk Cumhuriyetlerine yönelme ihtimaline de değinen Mermer, ani ve büyük bir göç krizinin beklenmediğini söyledi.Mermer, sorunun temelinde Durand Hattı olduğunu vurgulayarak, bu bölgenin hem Afganistan hem de Pakistan açısından istikrarsız bir hat olduğunu belirtti.Geçmişte yaşanan çatışmalara da değinen Mermer, “Bu yeni bir olay değil, tarihsel bir arka planı var. Sorunun çözümü oldukça zor görünüyor” ifadelerini kullandı.
“BÖLGESEL AKTÖRLER DEVREYE GİREBİLİR”
ABD’nin sürecin kontrolden çıkmasını istemeyeceğini belirten Mermer, krizin tırmanmasından en fazla fayda sağlayabilecek ülkelerin İsrail ve Hindistan olabileceğini söyledi. Körfez ülkeleri ve Türkiye’nin süreci yatıştırmak için devreye girebileceğini ifade eden Mermer, “Trump daha sonra ‘Ben barışı sağladım’ diyebilir” değerlendirmesinde bulundu.
"HEDEFLER VURULDU, ÖLÜ SAYISI ARTABİLİR"
Tarar, Kabil, Paktia ve Kandahar'da bazı hedeflerin vurulduğunu belirterek, ölü sayısının artabileceğine işaret etti.
Operasyonlarda 27 mevziinin imha edildiğini, 9 noktanın da ele geçirildiğini iddia eden Tarar, iki kolordu ve üç tugay karargahı dahil birçok mevzi ile 80'den fazla araç ve silah imha edildiğini ifade etti.
133 KİŞİ ÖLDÜ, 200'DEN FAZLA YARALI
Pakistan Enformasyon Bakanı Attaullah Tarar, sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, operasyonlarda Afgan tarafından 133 kişinin öldüğünü, 200'den fazla kişinin de yaralandığını öne sürdü.
"SABRIMIZ TAŞTI"
Pakistan Savunma Bakanlığı, 'Sabrımız taştı, Afganistan ile açık savaşa girdik.' açıklamasında bulundu.
