Trump’tan Nato’ya ‘Hürmüz’ tehdidi

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’taki saldırılarıyla başlayan savaşta, İran’ın kontrolündeki Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin durması dünyada petrol fiyatlarını artırmıştı. İsrail ve ABD ile bağlantılı ve işbirliği halindeki ülkelerin tankerlerini vuran İran, ABD yönetimini sıkıştırırken, Başkan Donald Trump sık sık tekrar etse de geçiş güvenliği sağlamak için Hürmüz Boğazı’na ülkesinin savaş gemilerini göndermemişti. Üzerinde baskı oluşan Trump, 14 Mart’ta, petrol geçişinin durmasından etkilenen ülkeleri Hürmüz Boğazı’na askeri gemi göndererek ABD ile işbirliği yapmaya çağırmıştı.

‘BAKALIM NE OLCAK?’

Hürmüz Boğazı için bir koalisyon oluşturmak üzere 7 ülkeyle görüştüklerini söyleyen Trump, “Ben ‘Katılmak ister misiniz?’ dedim. Bakalım ne olacak? Belki gelirler, belki de gelmezler” dedi. İngiliz basınına verdiği röportajda NATO’yu ve Avrupa ülkelerini de tehdit eden Trump, “Eğer Avrupa ve diğer müttefiklerimiz Hürmüz Boğazı’nı açmak için bize destek vermezse NATO’yu çok kötü bir gelecek bekliyor” dedi. NATO yetkililerinden “Müttefikler Akdeniz’de ilave güvenlik sağlamak için zaten adımlar attı. Hürmüz Boğazı konusunda ne yapılabileceğini değerlendiriyoruz” açıklaması geldi.

BAŞTAN REDDETTİLER

ABD Başkanı Donald Trump’ın tehdidine rağmen Almanya, İspanya ve İtalya, Hürmüz Boğazı’nda askeri bir operasyona katılmayacaklarını ve gemi göndermeyeceklerini açıkladı. Japonya’dan “Aşılması zor bir eşik” cevabı geldi. İngiltere, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin sağlanması için her türlü seçeneği değerlendirdiklerini duyurdu. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise konteyner gemilerine ve tankerlere eşlik edecek bir misyon oluşturmayı planladıklarını söyleyerek Trump’a yeşil ışık yaptı. Çin, Güney Kore ve birçok Avrupa ülkesi ise Trump’ın çağrısına açık bir yanıt vermedi.

‘TAHIL GİRİŞİMİ’ ÇÖZÜMÜ

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması için Karadeniz Tahıl Girişimi benzeri bir çözümün mümkün olup olmadığını görüştüklerini bildirdi. Türkiye ve Birleşmiş Milletler arabuluculuğunda İstanbul’da, 22 Temmuz 2022’de Ukrayna ve Rusya arasında imzalanan Karadeniz Tahıl Girişimi anlaşmasıyla Ukrayna’da üretilen tahıl dünyaya sevk edilebilmişti. Anlaşma 17 Temmuz 2023’te sona ermişti.