Köy sınıflarında bilimle değişim

Köyde Meraklı Sınıflar projesi, köy okullarında birleştirilmiş sınıflarda görev yapan öğretmenleri destekleyerek öğrencilerin bilim okuryazarlığını artırmayı ve fen bilimlerine olan ilgilerini güçlendirmeyi amaçlıyor. Kırsal bölgelerde fen temelli etkinliklerin uygulanması, çoğu zaman sınırlı materyal imkanları, birleştirilmiş sınıf yapısının getirdiği planlama güçlükleri ve öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyleri nedeniyle zorlayıcı olabiliyor. Projenin temelini oluşturan ‘Köyde Meraklı Sınıflar için Öğretmen Uygulama Rehberi’ bu zorlukları ortadan kaldırıyor. Rehberin içerik kısmı, tamamen köy şartları gözetilerek hazırlandı. Kolaylıkla bulunabilen malzemelerle yapılabilen fen deneyleri, yaratıcı oyunlar, sanatsal etkinlikler ve çember çalışmaları, çocuklara canlı bir öğrenme deneyimi sunuyor.

BİR SINIFIN DÖNÜŞÜM HİKAYESİ

Projenin sahadaki etkisini en iyi anlatan örneklerden biri, Mardin’in Artuklu ilçesine bağlı Konaklı köyünde görev yapan sınıf öğretmeni Beşire Çabukoğlu. Konaklı İlkokulu’nda birleştirilmiş sınıf okutan Çabukoğlu, hem proje rehberini aktif olarak kullanan hem de sınıfını kısa sürede dönüştüren bir öğretmen. Beşire öğretmen, KODA ve Bayer’in ortak hazırladığı rehberi aktif olarak kullandığını belirterek, “Etkinlikler tamamen çocukların seviyesine göre hazırlanmış ve müfredata uygun. Somutlaştırarak öğretiyor, ezberden uzaklaştırıyor” dedi.

17 BİN ÇOCUĞA ULAŞILDI

Bursa Orhaneli’ndeki iki köy okulunda 32 öğrenciyle yürütülen altı haftalık pilot uygulamada, öğretmen gözlemlerine göre öğrencilerin fen bilimlerine ilgisi arttı, sınıf içi iletişim güçlendi ve çocuklar özgüven kazandı. Köy Okulları Değişim Ağı’nın (KODA) doğrudan temas kurduğu, 1000’i aşkın öğretmen ve öğretmen adayı, rehbere birebir erişti. Projenin ilk yılında 17 bin çocuğa ulaşılması, etkiyi gösteren en önemli göstergelerden biri.

ÇOCUKLARDA FARK YARATAN ETKİ

KODA ile tanışmasının mesleki yalnızlığını azalttığını vurgulayan Beşire öğretmen, “Köyde öğretmen kendini yalnız hissediyor. Yan sınıfa gidip ‘Doğru mu yapıyorum?’ diye soracak kimse olmuyor. KODA bana rehber oldu, yöntemler sundu” dedi. Uygulama rehberinin, sınıfta hem bilimsel merakı besleyen hem de çocukların kendini ifade etmesini kolaylaştıran bir içerik sunduğunu söyleyen Beşire öğretmen, çember çalışmalarının özellikle konuşmayan, içine kapanık çocuklarda büyük değişim yarattığını belirtiyor.

AKRAN ÖĞRENMESİYLE GÜÇLENEN SINIF

Proje deneyiminin yanı sıra, Beşire öğretmenin kırsal okul kültürüne dair gözlemleri de dikkat çekici. Birleştirilmiş sınıflarda akran desteğinin eğitimin merkezinde olduğunu söyleyen Beşire öğretmen, “İkinci sınıflar birinci sınıflara, büyükler küçüklere sürekli destek oluyor. Veli desteğinin sınırlı olduğu bir köy okulunda bu dayanışma bizim en büyük avantajımız” dedi.

ERKEN YAŞTA YAŞAM BECERİLERİ

Köy çocuklarının yaşam becerileriyle erken yaşta güçlendiğini belirten Beşire öğretmen, “Köy çocukları hayatın içinde büyüyor. Sorumluluk almayı erken öğreniyor. Yemek yapıyor, soba yakıyor, eşyasını topluyor. Bu da onları hayata karşı çok daha dayanıklı kılıyor” dedi. Beşire öğretmenin paylaştığı bir anı, köy çocuklarının yaşam becerilerini erken kazanmasının en çarpıcı örneği: “İlk kez sınıfta soba yaktığımda ateş almamıştı. Üzüldüğümü gören bir öğrencim, ‘Öğretmenim üzülme, ben yakarım’ dedi. Gerçekten de yaktı ve sonra bana da öğretti. O an hem benim hem onun için büyük bir kazanımdı. Köy çocukları hayatın içinde büyüyor ve müthiş bir cesaretleri var.”

ŞEHİR ÇOCUKLARI UYARILARLA BÜYÜYOR

Beşire öğretmen, köy çocuklarının beceri ve dayanıklılık açısından şehirdeki akranlarından ayrıldığını söylüyor. Bunun sebebinin ise onlara tanınan deneyim alanı ve sorumluluklar olduğuna dikkat çeken Beşire öğretmen, “Şehirde çocuklar sürekli uyarılarla büyüyor: ‘Şöyle tut, böyle yap…’ Oysa çocuk eline bir materyal aldığında kendi yöntemini buluyor ve deneyimleyerek öğreniyor. Örneğin tırnağını ilk kez kestiğinde biraz canı acıyabilir ama neyi nasıl yapacağını kendisi keşfediyor” dedi.