Okula dönüşte ihtiyacı farklı her yaşın

SEVİM BÜYÜKTAŞ DEMİR

sevim.demir@posta.com.tr

Psikolog Tuğba Asmazoğlu, okul öncesinden liseye kadar her dönemde çocuğun ihtiyaçlarının değiştiğini belirterek, ebeveynlere “Çocuğumun şu anda neye ihtiyacı var?” sorusunu sormalarını önerdi.

OKUL ÖNCESİ: DUYGUSUNU KÜÇÜMSEMEYİN

Okul öncesi dönemde çocuklarda ayrılık kaygısı görülebiliyor. Bu kaygı; okula gitmemek için fiziksel sebepler öne sürme, okula bırakılırken ağlama ya da öfkeli davranışlarla kendini gösterebiliyor. Psikolog Tuğba Asmazoğlu, ebeveynlerin çocuğun yaşadığı duyguyu yok saymadan veya küçümsemeden ona eşlik etmesi gerektiğini belirtti. Bu süreçte güveni güçlendiren, net ve tutarlı söz ve davranışların önemli olduğunu vurguladı.

İLKOKUL: YANINDA OLDUĞUNUZU HİSSETTİRİN

Okul öncesinden ilkokula geçişte, değişen okul ortamı ve artan sorumluluklar çocuklarda farklı kaygılara yol açabiliyor. Asmazoğlu, bu dönemde ebeveynlerin çocuğun ihtiyaçlarına eşlik eden ‘güvenilir yetişkin’ rolünü üstlenmesini önerdi. Psikolog Asmazoğlu, çocuğun değişen sorumlulukları ve ilişkilerinde yanında olunduğunu hissetmesinin, hem kendine hem de ebeveynine duyduğu güveni artıracağını belirtti.

ORTAOKUL: UZAKLAŞMA DEĞİL KİMLİK ARAYIŞI

Ortaokul yıllarında çocukluktan ergenliğe geçişle birlikte arkadaşlıkların önemi artarken, çocuk daha fazla mahremiyet ve bağımsızlık isteyebiliyor. Asmazoğlu, ebeveynlerin bunu kendilerinden ‘uzaklaşma’ olarak değil, kimlik arayışının doğal bir parçası olarak görmesi gerektiğini söyledi. Ergenlikte güven bağının kopmadığını, farklı bir biçimde yeniden kurulduğunu belirten Asmazoğlu, karşılıklı sınır ve sorumlulukların açık olması gerektiğini vurguladı.

LİSE: BAŞARI İLİŞKİNİN MERKEZİ OLMASIN

Lise döneminde üniversite sınavı, bölüm ve meslek seçimiyle birlikte gelecek kaygısı öne çıkıyor. Bu süreçte ebeveynlerin de “Ders çalışacak mı?”, “Sınava yeterince hazırlanacak mı?”, “Geleceği ne olacak?” gibi kaygıları artabiliyor. Asmazoğlu, sürekli performans takibinin akademik başarıyı aile içindeki ilişkinin merkezine taşıyabileceği uyarısında bulundu. Gencin yalnızca başarılı olduğunda değerli olduğunu hissetmemesi gerektiğini belirten Asmazoğlu, başarısının önemsenmesi kadar zorlandığı dönemlerde yanında olunmasının da önemli olduğunu söyledi.

OKUL BAŞLARKEN VELİLERE 8 ÖDEV

Psikolog Tuğba Asmazoğlu, okul başlamadan 1 hafta 10 gün önce günlük rutinlere hazırlanmanın faydalı olacağını belirterek ebeveynlere şu önerilerde bulundu:

1- Çocuğun duygularına eşlik etmeden önce kendi endişe ve korkularınızın farkına varın. Gerektiğinde destek alın.

2- Çocuğun yaşına ve gelişim dönemine uygun bir yol izleyin. Birinci sınıfa başlayan çocukla lise öğrencisinin ihtiyaçlarının aynı olmadığını unutmayın. Gerekirse okuldaki uzmanlarla görüşebilirsiniz.

3- Çocuğunuzun duygusunu fark edip adlandırın. “Bunda korkacak ne var?” yerine “Bunun seni endişelendirdiğini fark ediyorum” diyerek anlaşıldığını hissettirin.

4- Aranızdaki güven duygusunu pekiştirmeye çabalayın. Güven, sorumluluk ve yaşa uygun özgürlük alanlarıyla birlikte gelişir.

5- Tüm kuralları açıkça belirleyin ve uygulamada tutarlı olun. Özellikle ergenlikte sınırların gerekçelerini konuşun.

6- Çocuğunuz için sorunları çözmek yerine ona sorunları çözerken yardımcı olun. “Ben hallederim” yerine “Sence bunu nasıl çözebiliriz?” diye sorun.

7- Başarıyı ilişkinizin önüne koymayın. Çocuğunuzun başarısız olduğunda da yanında olduğunuzu bilmesini sağlayın.

8- Koşulsuz sevginizi koruyun. Çocuk büyüdükçe ebeveynin rolü değişse de koşulsuz sevgi ve güven ihtiyacının devam ettiğini unutmayın.

DARÜŞŞAFAKA’DAN 100 ÜNİVERSİTELİYE BURS

Darüşşafaka Cemiyeti, 2014’te başlattığı ‘Eğitimde Fırsat Eşitliği (EFE) Yükseköğrenim Bursu’ ile annesi veya babası hayatta olmayan, maddi olanakları sınırlı ve başarılı üniversite öğrencilerine destek oluyor. Bugüne kadar yaklaşık 400 öğrencinin yararlandığı program kapsamında, 2026-2027 akademik yılında 100 öğrenciye daha burs verilecek. Başvurular 14 Eylül’de sona erecek. Ayrıntılı bilgiye Darüşşafaka’nın internet sitesinden ulaşılabilecek.