2030'a kadar 1.2 milyar euro'luk yatırım, 120 milyon yolcu! İstanbul Havalimanı kabına sığmıyor

EMRE İSKEÇELİ

emre.iskeceli@posta.com.tr

Küresel bağlantı gücünde dünya lideri İGA İstanbul Havalimanı, sektörün en büyük çatı kuruluşu Uluslararası Havalimanları Konseyi (Airports Council International World - ACI World) işbirliğiyle düzenlediği “Dünya Havalimanları Deneyim Zirvesi 2026”da (Airport Experience Summit) küresel havacılığın liderleri ve yöneticilerini İstanbul’da bir araya getirdi. Havalimanı deneyiminin geleceğine yön veren organizasyon; küresel havacılığın önde gelen temsilcilerinden oluşan, 80 ülkeden 800’ün üzerinde üst düzey profesyonelin katılımıyla gerçekleşti.

İstanbul Havalimanı’nda 1100 şirket faaliyet gösteriyor, istihdamları toplamı 102 bini buluyor.

ZORLU KOŞULLARA RAĞMEN

Zirvede basın mensuplarıyla bir araya gelen İGA İstanbul Havalimanı Üst Yöneticisi (CEO) Selahattin Bilgen, havacılık sektörünün zorlu koşullara rağmen dayanıklılığını bir kez daha gösterdiğini söyledi. Ortadoğu’da yaşanan gelişmeleri değerlendiren Bilgen, “İstanbul; Suriye, Irak, Ürdün ve İran gibi bölge ülkeleri açısından dünyaya açılan önemli bir bağlantı noktası konumunda. Savaş öncesi Ortadoğu’ya günlük 220 ila 240 arasında uçuş gerçekleştirilmekteydi. Hava sahası kapandığında 200-220 uçuş kaybettik” dedi.

EN ÇOK TERCİH EDİLEN

Ancak her ne kadar negatif etkilense de İstanbul’un güvenli ve güçlü bir alternatif merkez olarak algılanması sayesinde rakiplere kıyasla kayıpların bir bölümünün telafi edildiğini vurgulayan Bilgen, “Diğer taraftan şöyle bir şey oldu; burası ‘güvenli liman’ olarak görülüyor. Özellikle doğubatı eksenli uçuşlarda daha fazla İstanbul Havalimanı tercih edilmeye başlandı. Rakiplere göre biz daha kompanse edebiliyoruz. Yılbaşından bugüne kadarki yüzde 2’lik büyümeyi bu sayede başardık. Eğer uzun vadeli perspektifte bu sorunlar giderilirse biz çok daha hızlı büyüyeceğimizi düşünüyoruz” diye konuştu.

ÇİN VE AVRUPA ARASINDA KÖPRÜ OLACAK

4 SAATTE 67 ÜLKEYE ULAŞIM

İstanbul Havalimanı, 4 saatlik uçuş mesafesindeki 67 ülke, 1.3 milyar insan ve 30 trilyon dolarlık bir ekonominin merkezinde konumlanıyor. Bu kapsamda havalimanının bağlantı ve aktarma avantajıyla ilgili konuşan Bilgen, şunları söyledi:

“Çin-Avrupa hattında yılda 10 milyon kişilik bir yolcu potansiyeli var; yolcuların 5 milyonu aktarmalı seyahat ediyor. Batı Avrupa’daki Amsterdam ve Frankfurt ile Ortadoğu’daki Dubai ve Katar gibi merkezler mevcut aktarma seçenekleri arasında öne çıkıyor. Oysa İstanbul üzerinden bağlantı, bazı Çin-Avrupa seyahatlerinde güzergâhı 2 saat kısaltabilmekte. Bu coğrafi avantaj sayesinde hem yolcu hem de hava yolu açısından ekonomik bir kazankazan modeli söz konusu.”

FREKANS SAYISI 49’A ÇIKTI

İGA İstanbul Havalimanı açılınca 4 Çinli hava yolu şirketinin uçmaya başladığını ifade eden Bilgen, “Daha önce haftalık bazda karşılıklı 21 olan frekans uçuş hakkı, şimdi 49’a çıktı. Uçuşlardaki doluluk oranı oldukça iyi. Bugün itibarıyla 117 tarifeli hava yoluna ev sahipliği yapıyoruz. Kargo ve charter’lar eklenince 190 oluyor. Zaten İstanbul’a uçmayan hava yolu sayısı çok az. Havalimanı kapasitesinin büyümesiyle yeni hava yollarının gelişi mümkün hâle gelmekte; buna bağlı olarak daha fazla destinasyon ve bağlantı potansiyeli söz konusu” diye ekledi.

İGA İstanbul Havalimanı, zirvede 2 ödül alırken Seviye 5 akreditasyonunu yeniledi.

MİLLİ GELİRİN YÜZDE 2.2’Sİ

Havacılık bağlantısındaki artışla ticaret, turizm ve yeni seyahat talebi arasında birbirini besleyen bir büyüme döngüsü olduğunu belirten Bilgen, şöyle konuştu:

“7 yıl önceki açılışımızdan bu yana bağlantı gücü yüzde 60 arttı. Araştırmalara göre, havacılık bağlantısındaki yüzde 10’luk artış GSM H’yi yüzde 0.5 büyütüyor. İGA İstanbul Havalimanı’yla bağlantılı ekonomik faaliyetlerin 2024 itibarıyla Türkiye ekonomisine katkısı 24.2 milyar dolara, yani milli gelirin yüzde 2.2’sine ulaştı. İGA İstanbul Havalimanı’nın açıldığı günden bu yana millî ekonomiye sunduğu katkı da her geçen yıl yükseliyor.”

KARGODA YILLIK 5 MİLYON TON HEDEFİ

İGA İstanbul Havalimanı, 140’tan fazla ülke ve 340’tan fazla destinasyona erişim sağlıyor. Havalimanının geniş uluslararası uçuş ağının, kargonun büyük bir coğrafyaya hızla dağıtılabilmesi açısından avantaj sağladığını vurgulayan Bilgen, “Dünya genelindeki hava kargonun yüzde 65’i sadece özel kargo uçaklarıyla değil, yolcu uçaklarının alt bölümlerinde taşınıyor. Bu yapı nedeniyle yolcu trafiğinin büyüklüğü ile hava kargo kapasitesi doğrudan birbirini besliyor. FedEx, DHL ve UPS’in İstanbul’da bulunması ve yeni yatırımlar yapması, havalimanının bölgesel kargo merkezi olma gücüne işaret ediyor” dedi.

KÜRESEL HAVACILIKTA CİDDİ BİR POTANSİYELİ VAR

Yeni terminal binası ve kapasite yatırımlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bilgen, İstanbul’un ve İstanbul Havalimanı’nın küresel havacılıkta ciddi bir potansiyeli olduğunu söyledi. 4’üncü pist yatırımının tamamlanmak üzere olduğunu aktaran Bilgen, şöyle devam etti:

“4’üncü piste 890 milyon euro’luk bir yatırım yaptık. Yolcu trafiği arttıkça yatırım yapılıyor. 2030’a kadar yaklaşık 1.2 milyar euro yatırım planı var. Yolcu trafiğinin daha erken oluşması halinde takvim değişebiliyor. Yapacağımız yatırımlarla mevcut terminal kapasitesini önümüzdeki birkaç yıllık dönemde 120 milyon yolcuya çıkaracağız. Devamında da 110 milyon yolcuya ulaştığımızda 2’nci terminal binasının inşaatı başlıyor olacak.”

Havacılık sektörünün önde gelen isimleri, İGA ev sahipliğinde Çırağan Sarayı’ndaki gala gecesinde bir araya geldi. Gecede Anadolu Ateşi de küçük bir gösteri yaptı.