ABD'nin hedefindeki hazine: Venezuela

ABD-Venezuela gerilimi son dönemde zirveye çıkmıştı. ABD, uyuşturucu kaçakçılığı yapıldığı iddiasıyla Karayipler’de ve Pasifik kıyılarında askeri varlığını artırmıştı. Hatta Washington, F-35’leri, uçak ve savaş gemileri ile bir nükleer denizaltıyı bölgeye sevk etmişti. Ülke denizden tam anlamıyla ablukaya alınmıştı. ABD Başkanı Donald Trump, günlerdir operasyon sinyali veriyordu. Beklenen hamle dün geldi.

YERALTI KAYNAKLARI ÇOK

Venezuela’nın başkenti Caracas’ta patlama sesleri duyulmasından birkaç saat sonra ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela lideri Maduro’nun yakalandığını ve ülke dışına çıkarıldığını duyurdu. ABD, her ne kadar uyuşturucu ve göçmen hareketini bahane ederek Maduro rejimini yıkmayı hedefine koyduğunu iddia etse de gerçek bambaşka. Çünkü Venezuela, dünyanın yeraltı kaynakları bakımından en zengin ülkelerinden biri.

HEM PETROL HEM GAZ VAR

Maduro başta olmak üzere üst düzey yetkililer, ABD’nin bu hamlesini ‘Venezuela’nın yeraltı kaynaklarına göz dikmek’ olarak nitelendiriyor. Petrol denince akla gelen ilk ülkelerden biri olan Venezuela, 303 milyar 200 milyon varillik kanıtlanmış petrol rezervine sahip (ABD’nin rezervi 47 milyar varil). Doğalgaz rezervleri bakımından da dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer alan Venezuela, 201 trilyon fit küp rezervle küresel sıralamada 8’inci sırada bulunuyor.

303.2 MİLYAR VARİL

Kanıtlanmış petrol rezervi.

1 MİLYON VARİL

Günlük petrol üretimi.

17.5 MİLYAR DOLAR

Petrol ihracatından yılda elde ettiği gelir.

7 BİN TON

 Potansiyel altın rezervi.

1 TRİLYON DOLARLIK ALTIN REZERVİ

Ülke, topraklarının altındaki yalnızca enerji kaynaklarıyla değil, dünyanın en değerli madenlerinden oluşan yeraltı zenginlikleriyle de biliniyor. Venezuela Merkez Bankası (BCV) verilerine göre; ülke genelinde yer altında çıkarılmayı bekleyen potansiyel altın rezervinin 7 bin tonun üzerinde (yaklaşık 1 trilyon dolar değerinde) olduğu tahmin ediliyor. Venezuela’da 250 binden fazla kişiye istihdam sağlayan altın sektörü, 2008’de dönemin Devlet Başkanı Hugo Chavez’in kararıyla diğer madencilik faaliyetleriyle birlikte kamulaştırıldı.

BAŞKA HANGİ MADENLER ÇIKIYOR?

Ekolojik Madencilik Geliştirme Halk Gücü Bakanlığı verilerine göre, ülkedeki başlıca yer altı kaynakları demir, bakır, boksit, kömür, nikel, altın, elmas, çinko ve titanyum olarak sıralanıyor. Bu mineraller, Venezuela’nın ekonomik ve stratejik açıdan önem taşıyan kaynaklarını oluşturuyor. ABD-Çin arasında mineral ve metal savaşlarının zirveye çıktığı bir dönemde, Washington’un hem yeraltı kaynaklarını hedeflediği hem de petrol ticareti üzerinden doların hakimiyetini korumak istediği anlaşılıyor.

PİYASALARIN TEPKİSİ NASIL OLDU?

Operasyonun hafta sonu yapılmış olması nedeniyle bunun yansımaları hisse senetleri piyasasında henüz görülmedi. Ancak riskin barometresi niteliğindeki altın her ne kadar spot işlemlere kapalı olsa da kripto borsaları üzerinden işlemler gerçekleşiyor. Pax Gold/Tether veya Tether Gold fiyatları piyasanın risk algısı hakkında fikir veriyor. Operasyon başladıktan sonra Pax Gold’da, 4 bin 340 dolar/ons’tan 4 bin 370 dolar/ons’a doğru yaklaşık 30 dolarlık bir artış oldu. Bu artışın sınırlı olduğu söylenebilir. Operasyonun asıl yansıması pazartesi itibarıyla Asya piyasalarından başlayarak görülecek.

BU GERİLİMİN HEDEFİ ÇİN Mİ?

ABD Başkanı Trump 185 ülkeye, 2 Nisan 2025 tarihinde gümrük vergisi getirdiğini duyurmuştu. Sonrasında Çin’le günlerce restleşme yaşanmıştı. Tam anlaşma sağlandığı düşünülürken bu kez Çin, savunmadan teknolojiye birçok alanda kullanılan değerli minerallere kısıtlama getirmişti. İki ülkenin başkanları masaya oturup ticaret savaşını ve kısıtlamaları 1 yıl ertelemişti. ABD’nin Venezuela hamlesinin hedefinde de Çin olduğu konuşuluyor.

BRICS ALTERNATİF ARIYOR

Öncelikle dünyada bu iki ülkenin başını çektiği bir rezerv para savaşı yaşanıyor. BRICS ülkeleri emtiaların ticaretini ABD dolarıyla değil, altına dayalı oluşturmak istedikleri dijital paralarla yapmak istiyor. Bir başka deyişle Çin önderliğindeki BRICS bloğu, petro-dolar sistemini yıkmak istiyor. Bu nedenle dünyanın en büyük petrol ithalatçıları arasında yer alan Çin, Venezuela’dan petrol alırken dolar dışı işlemler yapmaya başladı.

ASIL AMAÇ DOLAR HAKİMİYETİ

Şu anda dünyada petrolün yüzde 80’i dolarla yapılıyor. Yani bir taraftan dünya merkez bankalarının rezervlerindeki dolar miktarı azalıyor, diğer yandan petro-dolar sistemi (petrolün dolarla fiyatlanması ve ticareti) zayıflıyor. Bunda da en etkili ülkeler Çin ve Rusya. Trump, buradaki tehlikeyi gördüğü için ticaret savaşlarının fitilini ateşledi. Dolayısıyla, ABD’nin Venezuela’yı kontrol etmesindeki asıl neden petrolü değil, petrol ticaretindeki dolar hakimiyetini korumak.