A'dan Z'ye hak arama rehberi! Tüketici mağduriyetine 'hakem' koruması

HÜLYA ÇAYLAK / POSTA

Tüketici hakem heyetleri, vatandaşların ekonomik çıkarlarının korunması amacıyla çalışmalarına devam ediyor. Hakem heyetleri, tüketiciler ile satıcı veya sağlayıcılar arasında yaşanan uyuşmazlıklarda yargı dışı çözüm mercileri olarak hizmet veriyor. Böylece yargının iş yükünü de önemli ölçüde azaltan hakem heyetleri, bugüne kadar yaklaşık 19 milyon tüketici uyuşmazlığının yargıya intikal etmeden karara bağlanmasını sağladı. Bu yıl için de tüketiciler, değeri 186 bin liranın altında bulunan uyuşmazlıklarda hakem heyetlerine başvuru yapabilecek.

>> NASIL BAŞVURU YAPILIR?

Şahsen veya avukat aracılığıyla elden, posta yoluyla veya elektronik ortamda e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) (https:// tuketicisikayeti. ticaret.gov.tr) ile başvuru yapılabilir. Sözlü başvuru yapılamaz. Başvurular, uyuşmazlık konusunu içeren dilekçenin, varsa belgelerle birlikte tüketici hakem heyetine verilmesiyle yapılır. Başvurularda Ticaret Bakanlığı’nın internet sayfasında yer alan başvuru formu kullanılır. Ayrıca müracaatlar, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya ilgili işleminin yapıldığı yerdeki hakem heyetine de yapılabilir.

>> İNCELEMER NASIL YAPILIR?

İncelemeler dosya üzerinden yapılır, gerekli görülürse taraflar ve bilirkişi dinlenebilir. Gerekirse ek bilgi ve belge istenebilir. İstenen bilgi ve belgelerin sunulması için tebliğ tarihinden itibaren en fazla 30 gün süre verilir. Talep edilmesi ve tüketici hakem heyeti başkanınca uygun görülmesi halinde bu süre uzatılabilir. Ayrıca heyet tarafından bilirkişi görevlendirebilir.

>> KARARLAR UYGULANIR MI?

Tüketici hakem heyetlerinin kararları tarafları bağlayıcı niteliktedir. Söz konusu kararlar yerine getirilmezse, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu kapsamında kararın uygulanmasına yönelik işlemler için ilgili icra dairesine başvurulabilir.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Altın ve gümüşte sert dalga! Düşüş devam edecek mi? İşte kritik seviyeler

Habere Git

>> UYUŞMAZLIK DEĞERİ DÖVİZ CİNSİNDEN İSE NE OLUR?

Bu durumda, söz konusu değer başvuru tarihindeki Merkez Bankası’nın belirlediği döviz satış kuru esas alınarak Türk Lirası’na çevrilir.

>> NE KADAR SÜREDE KARAR ÇIKAR?

Başvurular başvuru tarih ve sırasına göre en geç 6 ay içinde görüşülür ve karara bağlanır. Karar süresi en fazla 3 ay daha uzatılabilir.

>> KARARA İTİRAZ EDİLEBİLİR Mİ?

Taraflar heyet kararının tebliğinden itibaren 2 hafta içinde tüketici mahkemesine, tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesine giderek itiraz edebilir. Tüketici hakem heyeti kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği karar kesindir.

>> NEREDEN TAKİP EDİLEBİLİR?

Tüketici hakem heyetlerine yapılan başvurular e-Devlet üzerinden TÜBİS kanalıyla takip edilebilir.

907 BİN 515 BAŞVURU YAPILDI

Ticaret Bakanlığı tüketici hakem heyetleriyle ilgili güncel verileri paylaştı. Buna göre, tüketici hakem heyetlerine 2025’te 12.4 milyar lira değerinde 907 bin 515 başvuru yapılırken, bu başvuruların 849 bin 143’ü karara bağlandı. Başvuru sayısında 2024’e kıyasla yüzde 20 artış kaydedildi. Geçen yılki başvuruların yüzde 72’si e-Devlet’ten yapılırken, başvuranların yüzde 58’i erkek, yüzde 42’si kadın tüketiciler oldu. En fazla başvuru yüzde 32 ile 30-40 yaş grubundaki tüketiciler tarafından gerçekleştirilirken, en fazla başvuru yapılan şehir ise 235 bin 253 ile İstanbul oldu.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

'Limit düşecek' diye kredi kartına yüklenmeyin! Yanlış hamle borcunuzu büyütür

Habere Git

EN ÇOK AYIPLI MAL İÇİN

Verilere göre, 2025’te tüketici hakem heyetlerine yapılan başvuruların yüzde 64’ü ayıplı mal ve hizmet iddiasıyla gerçekleşti. Ürün bazında bakıldığında, ayakkabı, kıyafet ve tekstil ürünleri, toplam başvuruların yüzde 19.6’sını oluşturarak ilk sırada yer aldı. En fazla başvuru 484 bin 170 (yüzde 53.35) ile perakende sektörüne ilişkin olurken, bu sektörü 104 bin 112 (yüzde 11.47) başvuruyla abonelik hizmetleri, 86 bin 637 (yüzde 9.54) başvuruyla finansal hizmetler sektörleri takip etti.

SÜREKLİ SORUN YARATAN MARKALAR İFŞA EDİLEBİLİR

Son yıllarda e-Devlet’ten yapılan başvurularda artış olduğunu belirten Tüketiciler Derneği Başkanı Levent Küçük, “Ancak bu başvurularda tüketiciler sisteme bilgi ve belge yüklemekte sorun yaşıyor. Bu eksiklikten dolayı reddedilen çok fazla başvuru var. Sistem kolaylaştırılmalı” dedi. Tüketicilerin başvuru yaparken ayıplı mal ve hizmette 4 seçeneği olduğunu anlatan Küçük, “Para iadesi, ürün değişimi, onarım ve bedelde indirim isteyebilirler. Tüketici bunu başvuru esnasında seçmek zorunda ve bu seçimi sonradan değiştiremez” diye ekledi.

'ŞİKAYETLER AZALIR'

Öte yandan özellikle bazı marka ve firmalarla ilgili çok fazla şikayet geldiğini anlatan Küçük, “Tarım Bakanlığı bir uygulama yaparak taklit ve tağşiş yapan firmaları ifşa ediyor. Ticaret Bakanlığı da sürekli şikayet gelen ve tüketici hakem heyetlerince aleyhine karar verilen marka ve firmaları kendi sitesinde paylaşabilir. Böylece tekrarlanan şikayetlerin önü alınabilir ve tüketici korunabilir” diye konuştu.