Annelere özel tüm ayrıcalıklar

Her yıl mayıs ayının ikinci pazar günü ‘Anneler Günü’ olarak kutlanıyor. Bu yıl 10 Mayıs’a (bugün) denk gelen bu özel günde, annelerin toplum ve insanlık tarihindeki hiç unutulmayan kutsal yeri ve önemi bir kez daha yüksek sesle dile getirilecek. Biz de bu anlamlı gün dolayısıyla çalışan-çalışmayan tüm annelere sağlanan kolaylıkları ve ayrıcalıkları araştırdık. İşte detayları...

24 HAFTA DOĞUM İZNİ

Son yapılan düzenlemeyle çalışan yeni anneye 24 haftalık doğum izni hakkı sağlandı. Daha önce bu süre 16’ydı. Daha önce doğum yapan ve 16 haftalık iznini tamamlayan anneler de izin sürelerini 24 haftaya uzatabilecek. Bu haktan 16 Ekim 2025’ten sonra doğum yapan anneler ek rapor almadan yararlanacak. Ek doğum izninde başvuru süreci 4 Mayıs itibarıyla başladı. İlave doğum izninden yararlanmak isteyen çalışan anneler, işlemlerini 15 Mayıs Cuma günü mesai bitimine kadar tamamlayabilecek

Haberlerimizi Google'da Takip Edin

En güncel haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.

HAMİLELİKTE KOLAYLIK

Kadın çalışanlar, hamile olduklarını sağlık raporuyla tespit ettirdikten sonra vardiya ile bile olsa doğuma kadar geçen sürede gece (saat 20.00-06.00 arası) çalışmaya zorlanamaz. Ayrıca doğum yapmış kadınlar, doğumu izleyen bir yıl boyunca da gece çalıştırılamazlar. Yine hamile veya emziren kadınlar günde 7.5 saatten fazla çalıştırılamaz.

EMZİRME İÇİN 1.5 SAAT

Kadın işçilere 1 yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam 1.5 saat süt izni veriliyor. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirliyor. Memur annelerde bu süre ilk 6 ayda günde 3 saat, ikinci 6 ayda günde 1.5 saat.

PRİM KAZANMA HAKKI

İşçi, memur, esnaf statüsündeki kadınlar, doğumdan sonra çocuk 2 yaşını dolduruncaya kadar boşta geçen süreleri için borçlanma yapabiliyor. Borçlanma hakkı, 3 çocuğa kadar kullanılabiliyor. Üç çocuğu bulunan anne, boşta geçen sürelerinin toplam 6 yıla (2160 gün) kadar olan kısmı için doğum borçlanması yapabilir. Staj sigortası sonrası doğumlar için de borçlanma yapmak mümkün. Bu şekilde doğum borçlanması yapan kadınlar eksik primlerini tamamlayıp emekli olabiliyor.

OKUL ÇAĞINA KADAR YARI ZAMANLI ÇALIŞMA

Kadın işçilerin, çocuk ilköğretime başlayıncaya kadar yarım zamanlı çalışma hakkı bulunuyor.

HER ÇOCUKTA DESTEK

Doğum yapan tüm annelere sigortalı olsun olmasın çocuk parası veriliyor. 1 Ocak 2025’ten sonra doğan ilk çocukta tek seferlik 5 bin lira, ikincide çocuk 5 yaşını doldurana kadar her ay 1.500 lira ve üçüncüde ise yine çocuk 5 yaşına gelene kadar her ay 5 bin lira ödeniyor. Başvurular e-Devlet’ten yapılabiliyor.

1621 LİRA EMZİRME ÖDENEĞİ

Doğum yapan kadına süt parası da denilen emzirme ödeneği (1.621 lira) verilir. Kadın çalışmıyorsa bu para sigortalı erkeğe ödenir. 5 yıl içinde bu para talep edilebilir. Başvuru SGK il müdürlüğüne, Sosyal Güvenlik Merkezi’ne yapılıyor. Bağkur’lu anneler de süt parası alabiliyor.

ERKEN EMEKLİ MAAŞI

Sigortalı olarak çalışmakta olan ve başkasının bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan annelerin, 1 Ekim 2008 tarihinden sonraki çalışma sürelerine yüzde 25 oranında ilave ediliyor. İlave edilen bu süreler emeklilik yaş haddinden de indiriliyor. Engelli çocuk annesi kadın 20 yıl sigortalı bir işte çalışmış ise çalışma süresine 5 yıl ilave edilip, emeklilik yaşı da 5 yıl öne çekiliyor. Ayrıca kadınlar 3600, 4500 veya 7000 gün prim şartıyla erkeklerden 2 yıl önce emekli olabiliyor. Yani erkeklerde 60 yaş şartı aranırken kadınlar 58 yaşında maaş alıyor.

YARIM GÜN ÇALIŞMA

Anneler, yasal doğum izinleri bittikten sonra ilk çocuk için 2 ay (60 gün), ikinci çocuk için 4 ay (120 gün), 3 veya daha fazla çocuk için 6 ay (180 gün) yarım gün çalışarak, çalışmadığı mesainin ücretini devletten alabiliyor. Çocuk engelli doğarsa süre 360 güne çıkıyor. Yarım çalışma ödeneği için doğum izni bittikten sonra 30 gün içinde İşkur’a başvuru yapılmalı. Bu haktan yararlanmak için kadın işçi adına son 3 yılda en az 600 gün prim bildirilmesi gerekiyor.

6 AY ÜCRETSİZ İZİN

Doğum yapan memur anne, talep ederse analık izninin bitiminden itibaren 24 aya kadar ücretsiz izin kullanabiliyor. SSK’lı anneler ise sadece 24 haftalık analık izni süresinin bitiminden itibaren 6 aya kadar ücretsiz izin alabiliyor.

EVLENENE TAZMİNAT

Kıdem tazminatı normalde emeklilikte veya 7000 gün prim gibi yaş dışındaki emeklilik koşullarının yerine getirilmesi, işçinin haklı nedenle iş akdini feshetmesi, işverenin işçiyi işten çıkartması gibi hallerde ödenir. Ama yeni evlenen kadın işçilere bu konuda bir hak tanınıyor. Sigortalı kadın, resmi nikah tarihinden itibaren bir yıl içinde kendi isteği ile işten ayrıldığında kıdem tazminatı alabilir.

RAPOR PARASI

Anne doğum izninde geçen süreler için de devletten para alıyor. Doğum parası yeni yasa ile 168 gün üzerinden hesaplanacak. En düşük doğum parası bu yılki asgari ücrete göre 123 bin 312 lira olacak.

KREŞ HAKKI

Kadın çalışan sayısı 150 ve daha fazla olan işyerlerinin kreş yükümlülüğü bulunuyor. İşveren ya doğrudan kreş açmak ya da mevcut kreşlerden hizmet satın almak veya başka işverenlerle ortak kreş açmak zorunda.

SAĞLIK KONTROLÜ

İhtiyaç sahibi annelere gebelik dönemlerinde kontrollerini yaptırabilmeleri için ödeme yapılıyor. Gebelik döneminde aylık ödeme 700 lira, çocuk için ise 350 lira veriliyor. Hastanede doğumda tek seferlik 1.750 lira ödeniyor. Lohusalık döneminde de 2 ay boyunca aylık 1.000 lira yatırılıyor.

EŞİ VEFAT EDENE YARDIM

Eşi vefat eden, geliri ve sosyal güvencesi olmayan kadınlara her ay yardım veriliyor. Başvuru, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na yapılıyor. Ödemeler 2 ayda bir 2.000 lira.