Ekonomide 3 yıllık yol haritası tamam

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkiye ekonomisinin 3 yıllık yol haritası niteliğindeki Orta Vadeli Programı (OVP) Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde dün düzenlenen toplantıda açıkladı. 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program, Resmi Gazete’de de yayımlandı. Bir önceki OVP yine geçen yıl eylül ayında yayımlanmıştı. Ancak o dönemde tarife savaşları ön plandaydı. Bu yılın başından itibaren ABD’nin Venezuela hamlesi ardından İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla petrol krizinin ortaya çıktığına şahit olduk.

ENERJİ VE EMTİA FİYAT BASKISI

Dolayısıyla bu gelişmeler hem bölgemizi hem de dünya ekonomisini derinden etkiledi. Bunun Türkiye ekonomisine yansımalarını da gördük. Haliyle dün açıklanan OVP’de öngörülen bazı hedeflerde revizyona gidildi. Yılmaz konuşmasının başında bu noktaya dikkat çekerek, “Özellikle bölgemizde yaşanan savaşın doğrudan ve dolaylı etkileri; enerji ve emtia fiyatlarından küresel ticarete, enflasyon görünümünden büyüme beklentilerine kadar birçok alanda hissedilmektedir. Belirsizlikler de küresel görünümü etkilemektedir” dedi.

PETROLDE YÜZDE 18.6 ARTIŞ

Savaşın etkisiyle özellikle hedeflerin çok ötesine geçen enerji fiyatlarında artış maliyetleri yükseltti. Yılmaz bu konuda şunları söyledi: “Geçtiğimiz yıl OVP’yi hazırlarken uluslararası kuruluşların tahminleriyle uyumlu olarak 2026 yılı için 64.3 dolar olarak varsaydığımız Brent petrol fiyatı ortalamada 89.3 dolara yükseldi. Enerji dışı emtia fiyatlarında yüzde 5.7 oranında düşüş beklerken bugün yüzde 18.6 oranında bir artış öngörülmektedir. Küresel enflasyon tahmini ise bu gelişmelere bağlı olarak yüzde 3.6’dan yüzde 4.7’ye yükselmiş durumdadır.”

TURİZM HEDEFİ 65 MİLYAR DOLAR

Enerji ve emtia fiyatlarında ortaya çıkan arz yönlü baskının 2026 tahminlerine de yansıdığını aktaran Yılmaz, “2026 yılı büyüme tahminimizi yüzde 3.3 olarak güncelledik (önceki yüzde 3.8). Yılsonu enflasyon tahminimiz yüzde 28.4’e yükseldi (önceki yüzde 16). Enerji ithalatı tahminimiz 63 milyar dolardan 71 milyar dolara yükselirken dış ticaret açığı tahminimiz 96 milyar dolardan 105 milyar dolara çıktı. Cari işlemler açığının milli gelire oranına ilişkin tahminimizi de yüzde 2.6’ya güncelledik. Turizm gelirleri tahmini de savaşın etkisiyle 68 milyar dolardan 65 milyar dolara revize edildi” dedi.

TL ’NİN PAYI YÜZDE 61.5

Uygulanan politikalar çerçevesinde TL’ye güvenin artmaya devam ettiğini, TL mevduatın toplam mevduat içindeki payının yüzde 31.6 seviyesinden 28 Ağustos itibarıyla yüzde 61.5 seviyesine yükselmesiyle izlenen politikaların isabetli olduğunun somut göstergesi olduğunu vurguladı. Kararlılıkla uyguladığımız politikalarla küresel ekonomik görünümdeki belirsizliklere ve jeopolitik risklere rağmen brüt rezervlerin 89.7 milyar dolar artarak 188.2 milyar dolara ulaştığını ifade eden Yılmaz, “Jeopolitik gerilimlere rağmen risk primimiz de önemli ölçüde gerilemiş ve 700’lü seviyelerden 220 seviyesinin de altına inmiştir. Bu önemli gelişme gerek kamu gerekse özel kesimin yabancı para cinsi borçlanmasında faiz yükünü azaltmıştır” ifadelerini kullandı.

YÜKSEK GELİRLİ ÜLKELER LİGİNE GİRECEĞİZ

Türkiye’nin 2002 yılında 238 milyar dolar hacmi, 3600 dolar civarı kişi başı geliri olan bir ülke olduğunu ancak 2026 yılı sonunda millî gelirin Cumhuriyet tarihinde ilk kez 1.8 trilyon doları aşmasını, kişi başına millî gelirin de yine ilk kez 20 bin doları aşmasını öngördüklerini ifade etti: “Türkiye’nin, 2026 yılında da yüksek gelirli ülkeler grubu eşiğini aşmasını bekliyoruz. Bu rakamlarla 2026 yılında nominal olarak 16; satın alma gücü paritesine göre ise 11’inci ekonomi konumunda olacağız. Program dönemi sonunda millî gelirimizi 2.2 trilyon doların üzerine, mal ve hizmet ihracatımızı ise 450 milyar dolara (ağustos itibarıyla 405 milyar dolar) taşımayı hedefliyoruz. Kişi başına millî gelirin 25 bin dolar seviyesine ulaşmasını öngörüyoruz.”

ÜRETEN, İSTİHDAM SAĞLAYAN SANAYİCİNİN YANINDA OLACAĞIZ

KOBİ’lerin teminat ve işletme sermaye sorunlarını hafifleteceklerini aktaran Yılmaz uygulanacak destekleri şöyle anlattı: “Finansmana erişimi kolaylaştıracak, yatırım, üretim ve ihracata yönelik seçici kredi imkânı sunacak, KOBİ’lerimizin teminat ve işletme sermayesi sorunlarını hafifleteceğiz. İmalat Sanayii Finansman Desteği Programı kapsamında 250 milyar TL büyüklüğünde ilave kredi desteği sağlıyoruz. İhracatçımıza düşük faizli reeskont kredisi sağlarken orta-yüksek ve yüksek teknoloji ağırlıklı sanayi yatırımlarına yönelik olarak 3 yıl için ayırdığımız 750 milyar TL’lik YTAK kredilerini kullandırmaya devam edeceğiz. Genel finansal koşullarda iyileşmenin yanı sıra ihtiyaç duyulacak selektif uygulamaları geliştirmeyi öngörüyoruz. Sanayide kullanılan elektrik ve doğalgaza maliyeti azaltıcı sübvansiyon uygulamalarımızı sürdüreceğiz. Hükümetimiz, yatırım yapan, üreten, istihdam sağlayan ve ihracat yapan sanayicisinin her adımında yanında olacaktır.”

2.1 MİLYON İLAVE İSTİHDAM HEDEFİ

Büyüme kadar öncelik verilen bir diğer temel alanın ise istihdam olduğunu söyleyen Cevdet Yılmaz, “2026 yılında yüzde 8.1 seviyesinde gerçekleşmesini beklediğimiz işsizlik oranını, 2027’de yüzde 8’e, 2028’de yüzde 7.8’e ve 2029’da yüzde 7.6’ya düşürmeyi hedefliyoruz. Program döneminde ekonomimize yaklaşık 2.1 milyon ilave istihdam kazandırarak işgücü piyasasına daha fazla bireyin katılımını sağlamayı ve toplumsal refahı artırmayı amaçlıyoruz” ifadelerini kullandı

KİRALIK SOSYAL KONUT 81 İLE YAYILACAK

Dar ve orta gelirli vatandaşlarını konuta erişiminin kolaylaştırılacağını belirten Yılmaz, “Özellikle dar ve orta gelirli vatandaşlarımızın konuta erişiminin kolaylaştırılması için sosyal konut yatırımlarını yüzde 150 artırıyoruz. Program çerçevesinde İstanbul’da başlattığımız kiralık sosyal konut projelerimizi ülke sathına yaymayı hedefliyoruz” dedi.