İstanbul'un enflasyon hesabı güncellendi

Yeni indeksin tanıtımı için önceki gün İTO’nun Eminönü Merkez Binası’nda toplantı düzenlendi. Toplantıda, ‘Ücretliler Geçinme İndeksleri’nin, değişen tüketim alışkanlıkları ile hayatımıza giren yeni hizmet ve ürünleri temsil etmesi için yenilenmesine karar verildiği açıklandı.

Verilen bilgiye göre; 1995 bazlı indekste 242 madde bulunurken, yeni indekste 493 madde yer alıyor. İndeksteki ana grup sayısı 8’den 12’ye çıkarıldı. Fiyat derleme sayısı da 15 bin 725’ten 24 bin 500’e yükseltildi. Aylık 350 hane takip edilerek, toplam 2 bin 400 hanenin katılım gösterdiği tüketim araştırması yapıldı. İndeks çalışmalarına Ocak 2023’te başlandı ve o tarihten bu yana geçen 25 aylık sürede toplamda 586 binin üzerinde fiyat verisi toplandı.

YENİ ANA HARCAMA GRUPLARININ AĞIRLIKLARI (YÜZDE)

* Gıda ve alkolsüz içecekler: 30.7
* Konut 19.46 kUlaştırma 13.81
* Ev eşyası 8.01
* Çeşitli mal ve hizmetler 5.85
* Giyim ve ayakkabı 5.6
* Haberleşme 4.44
* Alkollü içecekler ve tütün 4.06
* Eğitim 2.24
* Eğlence ve kültür 2.06
* Lokanta ve oteller 2.06
* Sağlık 1.71

BİLİM KURULU VE NIELSENIQ İŞBİRLİĞİ

Çalışma için tüketici davranışlarını ölçme ve hane halkı araştırmaları konusunda NielsenIQ Türkiye danışmanlık hizmeti verirken, indeksi hazırlayan Bilim Kurulu’nda Bilgi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ege Yazgan, İstanbul Ticaret Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Elçin Aykaç Alp gibi isimler yer aldı. Tanıtım toplantısında konuşan İTO Başkanı Şekib Avdagiç, İTO’nun, 1929’dan bu yana İstanbul için enflasyonu ölçtüğünü belirterek, indekste son revizenin 1995’te yapıldığına dikkat çekti.

VİDEO, ODUN ÇIKTI İNTERNET GİRDİ

Tüketim alışkanlıklarındaki değişime bağlı olarak son 30 yıldır kullanılan indeksin yeterli olmadığını ifade eden Avdagiç, “Bir önceki indeksimizde ‘soba, video, kaset çalar, odun, aidata dahil olmayan kapıcı ücretleri’ gibi başlıklar vardı. Şimdi İstanbul’da doğalgazsız ev yok, video kaset izleyen yok. Ama hepimiz otomobil, cep telefonu, internet, dijital platformlar kullanıyoruz. Güncelleme için 2019’da harekete geçtik. Araya pandemi girdi, 2023’te teste başladık” dedi.

KONFOR ALANIMIZI TERK ETTİK

Şekib Avdagiç, İstanbul Tüketici Fiyat İndeksi’nin Türkiye’deki en güncel İstanbul indeksi olma özelliğini taşıdığını belirterek, “Bu indeksin TÜİK enflasyonuyla kıyaslanacağını da tahmin ediyoruz. Ancak bu İstanbul enflasyonu. TÜİK’in yaptığı işlere talip olamayız. Bu işe başlarken konfor alanımızı terk ettik. 30 yıldır kimse verileri sorgulamıyordu. Ama günün şartlarına uyarlamamız gerekiyordu” diye konuştu.

SEMT PAZARINDAN MAHALLE BAKKALINA KADAR ARAŞTIRMA

İTO Bilim Kurulu adına söz alan Prof. Dr. Ege Yazgan da İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi’nin ücretli kesimin tüketim alışkanlıklarının kalıpları üzerine yoğunlaştığını anımsatarak, şunları söyledi: “İstanbul Tüketici Fiyat İndeksi, daha tüm tüketicileri gösteren bir endeks. Ana gruplarda ücretlilerin en çok harcama yaptığı gıda, barınma ve ulaştırma ağırlıkta. Gıda ve alkolsüz içeceklerin payı yüzde 30.70, konut harcamalarının payı yüzde 19.46, ulaştırmanın payı da yüzde 13.81. Veriler semt pazarları, mahalle esnafı, oteller, marketler ve internetten derlendi. Veriler TÜİK’in eğilimine daha yakın olacak.”